Hermann Jansen'in Tarsus'taki imar planı mirası: Mithatpaşa (Anıt) Mahallesi
Hermann Jansen's planning legacy in Tarsus: Mi̇thatpaşa (Anit) neighborhood
- Tez No: 1014050
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NUR UMAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Modern şehircilik ilkelerinin Türkiye'deki erken uygulayıcılarından biri olan Alman mimar ve şehir plancısı Hermann Jansen tarafından hazırlanan Tarsus imar planının günümüzdeki mekânsal yansıması Mithatpaşa (Anıt) Mahallesi üzerinden incelenmiş, modern planlı yerleşimlerin koruma kuramı içindeki durumu tartışılmıştır. Çalışma Tarsus'ta özellikle 1950 sonrası seçilen alanda gelişen bahçeli konut dokusunun, koruma yaklaşımları içinde yeterince tanımlanamaması nedeniyle görünmezleştiğini ve kentsel dönüşüm baskıları karşısında oldukça kırılgan bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmada, Jansen imar planı ve notları, haritalar, farklı dönemlere ait hava fotoğrafları analiz edilmiş: rölöve çalışması, fotografik gözlemler ve kullanıcılarla gerçekleştirilen sözlü tarih görüşmeleriyle alanın mekânsal ve sosyokültürel katmanları birlikte değerlendirilmiştir. Bu bütüncül yaklaşım, özgün plan kararlarının izlerinin tamamen kaybolmadığını, ancak zaman içinde parsel ölçeğinde gerçekleşen müdahalelerle özgün mekânsal kurgunun parçalanarak melez ve heterojen bir yapıya dönüştüğünü göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, bu tür alanların literatürde yeni tartışılan“gri miras”kavramı çerçevesinde ele alınması gerektiğini savunmuş: planlama mirasını, günlük yaşam pratiklerini ve kentsel belleği birlikte gözeten esnek, bütüncül koruma yaklaşımlarının geliştirilmesini önermiştir. Bu doğrultuda, gölgede kalmış ara kentsel katmanlara dikkat çekilerek tartışılmasına fırsat verilmesi ve benzer araştırmalar için bir referans oluşturulması hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis discusses the position of modern planned settlements within conservation theory by examining the contemporary spatial reflections of the first urban plan of Tarsus, prepared by German architect and urban planner Hermann Jansen, one of the early practitioners of modern urbanism principles in Turkey, through the case of the Mithatpaşa (Anıt) Neighborhood. The study reveals that the garden-house fabric, which developed particularly after 1950, has become invisible due to its inadequate classification within current conservation approaches and traditional monument definitions, rendering it highly fragile against the pressures of urban transformation. In this research, Jansen's plan and notes, historical maps, and aerial photographs from various periods were analyzed. The spatial and socio-cultural layers of the area were evaluated holistically through architectural surveys, photographic observations, and oral history interviews conducted with the inhabitants. This holistic approach demonstrates that while the traces of the original planning decisions have not entirely vanished, the original spatial configuration has been fragmented by parcel-scale interventions over time, transforming into a hybrid and heterogeneous structure. Consequently, the thesis strongly advocates addressing such areas within the framework of the“grey heritage”concept—a newly debated notion in the literature—and recommends developing flexible, holistic conservation strategies that simultaneously consider planning heritage, daily life practices, and urban memory. In this regard, the study draws attention to these overshadowed, intermediate urban layers, contributing to the academic discourse and establishing a reference for similar future research.
Benzer Tezler
- Erken Cumhuriyet Dönemi Türkiye'sinde kent planlama kültürünün yeşil politika ve hedefler çerçevesinde değerlendirilmesi - hermann jansen planları
Evaluation of urban planning culture in Early Republican Era Turkey within the framework of green policies and goals - hermann jansen plans
SİBEL GAZİ
Doktora
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaAnkara ÜniversitesiSosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. KÜBRA CİHANGİR ÇAMUR
- Modern period urban heritage sites as fragmented contexts: Conservation principles and strategies for the existing traces and components of Hermann Jansen's Adana plan
Parçalanmış bağlam olarak modern dönem kentsel miras alanları: Hermann Jansen'in Adana planının mevcut izleri ve bileşenleri için koruma prensipleri ve stratejileri
TUĞBA SAĞIROĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKültürel Mirası Koruma Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE GÜLİZ BİLGİN ALTINÖZ
- Ankara as the capital of Turkey: Its planning and development in the early republican period
Erken Cumhuriyet Devri Ankara'sının şehir planı ve imarı
DİLEK İNCİ CANER
- Ankara'da kentleşme sürecinde konut sorunu
Housing problem in Ankara during urbanization
SELCEN ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Kamu YönetimiGazi ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EYÜP GÜNAY İSBİR
- Cumhuriyet Dönemi kentleşme sürecinde planlama deneyimi: 1930-1980 İzmit planları
Erfahrungen in der stadtplanung im urbanisierungsprozess zur zeit der Republiksperiode: 1930-1980 pläne der stadt İzmit
FÜGEN AVDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Şehircilik ve Bölge PlanlamaKocaeli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
YRD. DOÇ. DR. AHMET NOHUTÇU