Salvia l. (Lamiaceae) türlerinin DNA tabanlı heteroeklem yapı parametreleri kullanılarak sınıflandırılması
Classification of Salvia l. (Lamiaceae) species using DNA-based heterojunction structure parameters
- Tez No: 1014115
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT YILDIRIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyoteknoloji, Biotechnology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
DNA'nın yarı iletken özelliklerinin keşfi, DNA tabanlı elektronik sistemlerin gelişimine önemli katkı sağlamıştır. Bu özellikler, DNA'nın yalnızca biyolojik süreçlerde değil, elektronik uygulamalarda da işlevsel bir bileşen olarak kullanılmasını mümkün kılmıştır. Bu çalışmada, bitki taksonomisinde alternatif bir yaklaşım olarak DNA'nın elektriksel iletkenliği ve optik özelliklerine dayalı bir yöntem geliştirilmiştir. Amaç, bitki DNA'sını metal–yarı iletken (MS) diyot yapılarında arayüzey olarak kullanarak yakın akraba türlerin ayırt edilmesini sağlamayı amaçlamıştır. Bu kapsamda, bitkilerde ilk kez Metal–DNA temelli diyot yapısı taksonomik sınıflandırmada uygulanmış ve model grup olarak Salvia (Lamiaceae) cinsi seçilmiştir. Türkiye'deki tüm seksiyonları temsil eden 24 Salvia örneği incelenmiş; ayrıca yöntemin değerlendirilmesi ve karşılaştırmalı analiz amacıyla Melissa officinalis L., Prunella vulgaris L., Marrubium bourgaei Boiss., Lamium amplexicaule L., Anchusa sp. ve Echium italicum L. türleri de çalışmaya dahil edilmiştir. DNA örnekleri taze yapraklardan izole edilerek DNA/ITO diyot yapılarında kullanılmıştır. Akım–voltaj ölçümleri ile diyot parametreleri belirlenmiş, ayrıca DNA'nın optik özellikleri analiz edilmiştir. Elde edilen tüm veriler Temel Bileşenler Analizi (PCA) ile değerlendirilmiş ve türler arasında belirgin ayrışmalar gözlenmiştir. İlk iki bileşenin toplam varyansın %95'inden fazlasını açıklaması, yöntemin yüksek doğrulukta sonuç verdiğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışma bitki DNA'sının yarı iletken özelliklerinden yararlanarak, türlerin elektriksel ve optik davranışlarına dayalı yenilikçi bir taksonomik yaklaşımın uygulanabilirliğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, geliştirilen yöntemin klasik morfolojik ve moleküler sistematik yöntemleri tamamlayıcı nitelikte olduğunu ve bazı parametreler açısından ayırt edici bir potansiyel taşıdığını göstermektedir. Bununla birlikte, mevcut sonuçlar tam bir sınıflandırma sağlamamakla birlikte, yöntemin geliştirilmesi ve deneysel koşulların optimize edilmesiyle daha güçlü ve güvenilir sonuçlar elde edilebileceğini göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, bitki sistematiğinde disiplinler arası yaklaşımlara katkı sağlayan ve gelecekteki taksonomik araştırmalar için umut vadeden bir bakış açısı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The discovery of the semiconducting properties of DNA has significantly contributed to the development of DNA-based electronic systems. These properties allow DNA to function not only in biological processes but also as an active component in electronic applications. In this study, an alternative approach for plant taxonomy was developed based on the electrical conductivity and optical properties of DNA. The aim was to enable the discrimination of closely related species by using plant DNA as an interfacial layer in metal–semiconductor (MS) diode structures. Within this scope, a Metal–DNA-based diode structure was applied for the first time in taxonomic classification of plants, and the genus Salvia (Lamiaceae) was selected as the model group. Twenty-four Salvia samples representing all sections found in Türkiye were analyzed; additionally, Melissa officinalis L., Prunella vulgaris L., Marrubium bourgaei Boiss., Lamium amplexicaule L., Anchusa sp., and Echium italicum L. were also included in the study for method evaluation and comparative analysis. DNA was isolated from fresh leaves and utilized in DNA/ITO diode structures. Current–voltage measurements were used to determine key diode parameters, and the optical properties of DNA were also analyzed. All data were evaluated using Principal Component Analysis (PCA), revealing clear separations among species. The first two components explained more than 95% of the total variance, indicating high classification accuracy. In conclusion, this study demonstrates the feasibility of a novel taxonomic approach based on the electrical and optical behavior of plant DNA by utilizing its semiconductor properties. The findings indicate that the proposed method has the potential to serve as a complementary tool to conventional morphological and molecular systematic approaches, showing discriminative capability for certain parameters. However, although the current results do not provide a complete classification, they suggest that more robust and reliable outcomes can be achieved through improved device calibration and optimization of experimental conditions. In this respect, the study offers a promising interdisciplinary framework for plant systematics and provides a foundation for future taxonomic and phylogenetic research.
Benzer Tezler
- Kapiler jel elektroforez yöntemiyle Salvia türlerinde DNA tayini
Determination of DNA in Salvia species by capillary gel electrophoresis
ELİF MİNE ÖNCÜ KAYA
Doktora
Türkçe
2013
KimyaAnadolu ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜLKÜ DİLEK UYSAL
DOÇ. DR. NİLGÜN ÖZTÜRK
- Bazı endemik Sideritis L. türlerinin matK ve rcbL sekans dizilerine dayalı filogenetik analizi
Phylogenetic analysis of some endemic Sideritis L. species based on matK and rbcL sequences
ERENGÜL SOFYALIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
BiyoteknolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE SEVİNDİK
- Anadolu adaçayı türlerinin vitamin-b2 içeriklerinin kapiler elektroforez lazer indüklenmiş florasans dedektör ile saptanması
Determination of ri̇boflavin content in anatolian sage samples using capillary electrophoresis laser induced fluorescence detector
GÖRKEM GEZEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BEDİA ERİM BERKER
- Salvia nemorosa L. ve Salvia virgata Jacq. (Lamiaceae) türlerinin hücre kültürü ve deneysel Parkinson modeli oluşturulmuş ratlarda etkilerinin araştırılması ve fitokimyasal açıdan değerlendirilmesi
Investigation of the effects of Salvia nemorosa L. and Salvia virgata Jacq. (Lamiaceae) species on cell culture and experimental Parkinson's disease models in rats, and their phytochemical evaluation
AYŞE CİVAŞ
Doktora
Türkçe
2026
Eczacılık ve FarmakolojiAtatürk ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONGÜL KARAKAYA
- Lamiaceae familyasına ait Lavandula officinalis Mill., Melissa officinalis L., Mentha piperita L., Salvia officinalis L. ve Scutellaria orientalis L. türlerinin anti-inflamatuar yolak enzimleri Lipoksijenaz (LOX) ve Siklooksijenaz (COX) üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of Lavandula officinalis Mill., Melissa officinalis L., Mentha piperita L., Salvia officinalis L. and Scutellaria orientalis L. species belonging to Lamiaceae family on anti-inflammatory pathway enzymes Lipoxygenase (LOX) and Cyclooxygenase (COX)
KÜBRA ŞENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
BiyoteknolojiGazi ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT EKİCİ
PROF. DR. EBRU BODUR