Ergenlerde internet oyunu oynama bozukluğu riski ile dissosiyatif yaşantılar, emosyonel disregülasyon ve eskapizmin ilişkisi
The relationship between internet gaming disorder risk, dissociative experiences, emotional dysregulation, and escapism in adolescents
- Tez No: 1014417
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ESEN YILDIRIM DEMİRDÖĞEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: İnternet Oyun Oynama Bozukluğu, Ergen, Dissosiyasyon, Emosyonel Disregülasyon, Eskapizm, Yapısal Eşitlik Modeli, Internet Gaming Disorder, Adolescent, Dissociation, Emotional Dysregulation, Escapism, Structural Equation Modeling
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: İnternet Oyun Oynama Bozukluğu (İOOB), dijital çağda ergen ruh sağlığını tehdit eden, biyopsikososyal bileşenleri olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Literatürde İOOB sıklıkla anksiyete, depresyon ve davranış sorunları ile ilişkilendirilse de, bu davranışın altında yatan özgül psikolojik mekanizmaların anlaşılmasına yönelik ihtiyaç sürmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, ergenlerde İOOB riski ile dissosiyatif yaşantılar, emosyonel disregülasyon (duygu düzenleme güçlüğü) ve eskapizm (kaçış) arasındaki çok boyutlu ilişkileri incelemektir. Araştırma, özellikle dissosiyasyonun İOOB üzerindeki doğrudan etkisini ve bu etkinin emosyonel disregülasyon ile eskapizm üzerinden gerçekleşen seri aracılık mekanizmalarını Yapısal Eşitlik Modeli çerçevesinde test etmeyi hedeflemiştir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, Erzurum il merkezindeki liselerde öğrenim gören 15-18 yaş aralığındaki 3454 ergen ile yürütülmüştür. Veriler; Sosyodemografik Veri Formu, İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği–Kısa Form (İOOBÖ9-KF), Ergen Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği (A-DES), Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği (DERS), Oyun Oynama Motivasyonları Ölçeği (MOGQ), Revize Edilmiş Çocuk Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (RCADS) ve Güçler-Güçlükler Anketi (SDQ) kullanılarak toplanmıştır. İlk aşamada katılımcılar İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği–Kısa Form kullanılarak İOOB riski yüksek grup ve kontrol grubu olarak ikiye ayrılmıştır. Daha sonra verilen diğer ölçekler ile gruplar arası karşılaştırma yapılmıştır. Son aşamada ise değişkenler arasındaki ilişkileri daha ayrıntılı açıklamak için Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) uygulanmıştır. Bulgular:Toplamda 4000 ölçek dağıtılmış ve bunlardan kriterlere uyan 3454 ergen çalışmaya dahil edilmiştir. Dahil edilen 3454 ergen İnternet Oyun Oynama Bozukluğu riski olan grup (n=254) ve bu kriteri karşılamayan kontrol grubu (n=3200) olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Bireysel faktörler incelendiğinde erkek cinsiyet, yüksek yaş; ailesel faktörler incelendiğinde, ebeveynlerin düşük eğitim düzeyi ve psikopatoloji öyküsünün varlığı, babanın ve kardeşin oyun oynaması; oyunla ilgili özelliklerde ise, erken oyun oynamaya başlama yaşı, günlük oyun oynama süresi ve sıklığı, oynanan oyun türleri, oyuna para harcama ve oyundan para kazanma gibi faktörler İOOB ile ilişkili bulunmuştur. Sosyodemografik özelliklerin dışında da İOOB riski taşıyan ergenler ile kontrol grubu arasında klinik açıdan farklılıklar saptanmıştır. Risk grubundaki ergenlerin dissosiyatif yaşantı (ADES-TOP), duygu düzenleme güçlüğü (DERS-TOP) ve eskapizm/kaçış motivasyonu (MOGQ-ESC/COP) puanlarının, risk taşımayan akranlarına göre belirgin şekilde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışmamızın literatüre en özgün katkısı, bu psikolojik değişkenler arasındaki karmaşık nedensel ilişkiyi açıklayan Yapısal Eşitlik Modeli bulgularıdır. Kurulan modelde dissosiyatif yaşantıların İOOB'yi hem doğrudan hem de duygu düzenleme güçlüğü ve eskapizm üzerinden dolaylı yollarla yordadığı; duygu düzenleme güçlüğünün ise İOOB üzerinde doğrudan değil, yalnızca eskapizm aracılığıyla dolaylı bir etkiye sahip olduğu gösterilmiştir. Sonuç: Bu çalışma, ergenlerde İOOB'nin salt davranışsal bir bağımlılık olmadığını; aksine ergenin baş edemediği dissosiyatif kopuşları ve duygu düzenleme güçlüklerini onarmaya yönelik geliştirdiği işlevsiz bir başa çıkma mekanizması olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, dissosiyasyonun bağımlılık sürecini hem doğrudan hem de dolaylı yollarla tetikleyen temel bir faktör olduğunu göstermektedir. Çalışmanın en çarpıcı sonucu; duygu düzenleme güçlüğünün tek başına bağımlılığı yordamadığı, ancak ergenin bu duygusal yükten kurtulmak için“eskapizm”(kaçış) motivasyonuna yönelmesi durumunda bağımlılık davranışının geliştiğidir. Bu bağlamda eskapizm, içsel psikopatolojiyi davranışsal bağımlılığa dönüştüren kritik bir köprü görevi görmektedir. Klinik uygulamalarda İOOB tedavisi planlanırken sadece oyun süresine odaklanmak yerine; ergenin gerçeklikten kopuş (dissosiyasyon) düzeyinin ve duygu düzenleme becerilerinin ele alınması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction: Internet Gaming Disorder (IGD) is a significant public health issue with biopsychosocial components that threatens adolescent mental health in the digital age. Although IGD is frequently associated with anxiety, depression, and behavioral problems in the literature, there remains a need to understand the specific psychological mechanisms underlying this behavior. The primary aim of this study is to examine the multidimensional relationships between IGD risk, dissociative experiences, emotional dysregulation (difficulties in emotion regulation), and escapism in adolescents. Specifically, the research aimed to test the direct effect of dissociation on IGD and the serial mediation mechanisms of this effect through emotional dysregulation and escapism within the framework of Structural Equation Modeling. Materials and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted with 3454 adolescents aged 15-18 attending high schools in the city center of Erzurum. Data were collected using the Sociodemographic Data Form, Internet Gaming Disorder Scale–Short Form (IGDS9-SF), Adolescent Dissociative Experiences Scale (A-DES), Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS), Motives for Online Gaming Questionnaire (MOGQ), Revised Child Anxiety and Depression Scale (RCADS), and Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ). In the first stage, participants were divided into a high IGD risk group and a control group using the Internet Gaming Disorder Scale–Short Form. Subsequently, comparisons between groups were made using the other administered scales. In the final stage, Structural Equation Modeling (SEM) was applied to explain the relationships between variables in greater detail. Results: A total of 4000 scales were distributed, and 3454 adolescents who met the criteria were included in the study. The included 3454 adolescents were divided into two groups: the group with Internet Gaming Disorder risk (n=254) and the control group not meeting this criterion (n=3200). When individual factors were examined, male gender and older age; when familial factors were examined, low parental education level, presence of parental psychopathology history, and gaming behavior of the father and siblings; and regarding game-related characteristics, early onset of gaming, daily gaming duration and frequency, game genres played, spending money on games, and earning money from games were found to be associated with IGD. Apart from sociodemographic characteristics, clinical differences were also detected between adolescents with IGD risk and the control group. It was determined that the dissociation (ADES-TOP), emotional dysregulation (DERS-TOP), and escapism/escape motivation (MOGQ-ESC/COP) scores of adolescents in the risk group were significantly higher than those of their peers without risk. The most original contribution of our study to the literature is the Structural Equation Model findings explaining the complex causal relationship between these psychological variables. In the established model, it was shown that dissociative experiences predicted IGD both directly and indirectly through emotional dysregulation and escapism; whereas emotional dysregulation did not have a direct effect on IGD, but only an indirect effect mediated through escapism. Conclusion: This study reveals that IGD in adolescents is not merely a behavioral addiction; rather, it is a dysfunctional coping mechanism developed to repair dissociative detachments and emotional dysregulation difficulties that the adolescent cannot cope with. The findings demonstrate that dissociation is a fundamental factor triggering the addiction process through both direct and indirect pathways. The most striking result of the study is that emotional dysregulation alone does not predict addiction, but addiction behavior develops when the adolescent turns to“escapism”motivation to get rid of this emotional burden. In this context, escapism acts as a critical bridge transforming internal psychopathology into behavioral addiction. In clinical applications, when planning IGD treatment, it is recommended to address the adolescent's level of detachment from reality (dissociation) and emotion regulation skills instead of focusing solely on gaming duration.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde bilişsel kopma sendromu (yavaş bilişsel tempo) komorbiditesinin problematik internet kullanımına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of cognitive disengagement syndrome (sluggish cognitive tempo) comorbidity on problematic internet use in adolescents diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder
ÖZLEM NİDA ERBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLYAS KAYA
- İnternet oyunu oynama bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde ebeveyn tutumunun incelenmesi
Analysis of parental attitude in child and adolescents with internet gaming disorder
ESRA BULANIK KOÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜL KARAÇETİN
- İnternet oyunu oynama bozukluğu ve sosyal medya bağımlılığı olan ergenlerde online grup üyeliklerinin; psikopatoloji gelişimine, internalizasyon-eksternalizasyon problemlerine ve zorbalık rollerine etkisinin incelenmesi
An investigation of the effects of online group memberships on the development of psychopathology, internalizing and externalizing problems, and bullying roles in adolescents diagnosed with internet gaming disorder and social media addiction
SEDA DEMİRCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET TEKDEN
- İnternet oyun oynama bozukluğu ve sosyal medya bağımlılığı olan ergenlerde kronotip özelliklerinin incelenmesi, içe yönelim ve dışa yönelim sorunlarının kronotip tipleri ile ilişkisi
Examination of chronotype characteristics in adolescents with internet gaming disorder and social media addiction, and the relationship between internalizing and externalizing problems and chronotype types
MERYEM YALÇINKAYA ADLIĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. MEHMET TEKDEN
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde internet bağımlılığının prevalansı ve prediktörleri
Prevalence and predictors of internet addiction in adolescents with attention deficit and hyperactivity disorder
ÖZGÜR ÖNDER DEMİRTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT COŞKUN