Geri Dön

Aile Sağlığı Merkezine başvuran annelerde postpartum hüzün sıklığının ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi

Prevalence of postpartum blues and associated factors among mothers attending Family Health Centers

PDF İndir

  1. Tez No: 1014434
  2. Yazar: ASLIHAN HOŞGÖR UYMUR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN ÇAYIR
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Atatürk Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Postpartum hüzün (PH), çoğunlukla geçici olmakla birlikte, annenin işlevselliğini, anne-bebek bağlanmasını ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. Bu bağlamda, PH' nin erken dönemde belirlenmesi ve ilişkili faktörlerin ortaya konması, aile hekimliği açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma, postpartum dönemdeki kadınlarda PH sıklığını, düzeylerini ve bu değişkenlerle ilişkili sosyodemografik, obstetrik ve psikososyal faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan araştırmada, postpartum dönemdeki annelerden veri toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak sosyodemografik ve obstetrik özellikleri sorgulayan yapılandırılmış anket formu, PH düzeylerini belirlemek için Doğum Sonrası Annelerde Hüzün Değerlendirme Ölçeği (DSAHDÖ) ve genel ruhsal durumlarını değerlendirmek amacıyla Genel Sağlık Algısı Ölçeği-12 (GSA-12) kullanılmıştır. Veriler SPSS ile analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistikler, uygun karşılaştırma testleri ve çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir Bulgular: Çalışma, Eğitim Aile Sağlığı Merkezleri'ne başvuran toplam 139 postpartum anne ile yürütülmüştür. Katılımcıların yaş ortalaması 29,5±4,0 yıl olup; annelerin %50,4'ü (n=70) üniversite mezunu ve %87,8'i (n=122) çekirdek aile yapısına sahipti. Katılımcıların %50,4'ü (n=70) vajinal yolla doğum yapmıştı. Katılımcıların DSAHDÖ toplam puan ortalaması 49,3±17,6 olarak belirlenmiş olup, ölçek puanlarının çeyreklik dağılımına göre annelerin postpartum hüzün düzeylerinin orta düzeyde seyrettiği görülmüştür. GSA-12 sonuçlarına göre katılımcıların %52,5'i (n=73) yüksek risk grubunda yer almıştır. Canlı doğum öyküsü ve yaşayan çocuk varlığı ile GSA-12 risk grupları arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (sırasıyla p=0,013 ve p=0,038). Ailede psikiyatrik hastalık öyküsü bulunan annelerde DSAHDÖ toplam puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bebek bakımına yönelik eğitim alan annelerde postpartum hüzün düzeyleri, eğitim almayanlara kıyasla anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Eş desteği alan annelerde DSAHDÖ puanlarının daha yüksek olduğu gözlenmiştir (p<0,05). Çoklu doğrusal regresyon analizinde model istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş (F=5,055; p=0,001) ve PH puanındaki varyansın %13,1'ini açıklamış olup, geniş aile yapısı ve eş desteği alma durumu postpartum hüzün düzeyinin bağımsız ve anlamlı yordayıcıları olarak saptanmıştır (sırasıyla β=0,234; p=0,006 ve β=0,256; p=0,002). Sonuç: Bu tez çalışması, PH düzeylerinin bireysel özelliklerin yanı sıra ailesel ve psikososyal faktörlerle yakından ilişkili olduğunu göstermiştir. Bebek bakımına yönelik eğitimler koruyucu bir faktör olarak öne çıkarken, geniş aile yapısı ve eş desteği alma durumu postpartum hüzün düzeyinin bağımsız değişkenleri olarak belirlenmiştir. Bu bulgular, postpartum izlem sürecinde aile hekimlerinin annelerin ruhsal durumlarını bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmesi ve eğitim ile sosyal destek mekanizmalarını güçlendirmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Objective:Postpartum blues (PB), although mostly transient, may negatively affect maternal functioning, mother–infant bonding, and quality of life. In this context, the early identification of PB and the determination of associated factors are of importance for family medicine practice. This study aimed to investigate the prevalence and levels of PB among women in the postpartum period and to examine the sociodemographic, obstetric, and psychosocial factors associated with these variables. Methods:This descriptive and cross-sectional study collected data from mothers in the postpartum period. Data collection tools included a structured questionnaire assessing sociodemographic and obstetric characteristics, the Postpartum Blues Scale (DSAHDÖ) to determine PB levels, and the 12-item General Health Questionnaire (GHQ-12) to evaluate overall mental health status. Data were analyzed using SPSS software; descriptive statistics, appropriate comparative tests, and multiple regression analysis were applied. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results:The study was conducted with a total of 139 postpartum mothers who attended Training Family Health Centers. The mean age of the participants was 29.5 ± 4.0 years; 50.4% (n=70) were university graduates, and 87.8% (n=122) lived in a nuclear family structure. Vaginal delivery was reported by 50.4% (n=70) of the participants. The mean total DSAHDÖ score was 49.3 ± 17.6, and based on the quartile distribution of scale scores, postpartum blues levels were found to be moderate. According to GHQ-12 results, 52.5% (n=73) of the participants were classified in the high-risk group. Significant associations were observed between GHQ-12 risk groups and both history of live birth and number of living children (p=0.013 and p=0.038, respectively). Mothers with a family history of psychiatric disorders had significantly higher DSAHDÖ total scores (p<0.05). Postpartum blues levels were significantly lower among mothers who received education on infant care compared to those who did not (p<0.05). Higher DSAHDÖ scores were observed among mothers who received spousal support (p<0.05). In multiple linear regression analysis, the model was statistically significant (F=5.055; p=0.001) and explained 13.1% of the variance in PB scores; extended family structure and receiving spousal support were identified as independent and significant variables associated with postpartum blues levels (β=0.234; p=0.006 and β=0.256; p=0.002, respectively). Conclusion:This thesis demonstrates that postpartum blues levels are closely associated with familial and psychosocial factors in addition to individual characteristics. While education on infant care emerged as a protective factor, extended family structure and receiving spousal support were identified as independent variables associated with postpartum blues levels. These findings highlight the importance of family physicians adopting a holistic approach in postpartum follow-up and strengthening education and social support mechanisms to support maternal mental health.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    803883

    Postpartum dönemde COVID-19 fobisinin yalnızlık ve depresyon üzerine etkisinin incelenmesi

    Investigation of the effect of COVID-19 phobia on loneliness and depression in the postpartum period

    İZGÜ ELPEZE ÖZSÖZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RUHUŞEN KUTLU

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜÇÜKCERAN

  2. Tez No

    554238

    Adölesan olan ve olmayan annelerde maternal bağlanma, emzirme öz yeterlilik ve yetersiz süt algısının karşılaştırılması

    Comparison of maternal attachment, breastfeeding self-efficacy and perceived insufficent milk in adolescent and non-adolescent mothers

    ZENNURE ARGA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    HemşirelikAtatürk Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SİBEL KÜÇÜKOĞLU

  3. Tez No

    326356

    Doğum sonrası maternal kilo tutulumunun ve etkileyen faktörlerin incelenmesi

    Investigation of factors affecting and postpartum maternal weight retention

    NİGAR ÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Kadın Hastalıkları ve DoğumEge Üniversitesi

    Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ŞENAY ÜNSAL ATAN

  4. Tez No

    689276

    Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi'ne başvuran doğum sonrası 2 haftalık-18 aylık bebeği olan annelerde depresyon sıklığı, risk faktörleri ve sosyal destek düzeylerinin araştırılması

    Investigation of depression frequency, risk factors, and social support levels in mothers with postpartum 2-week-18-month-old babies who applied to Van Yüzüncü Yıl University Dursun Odabaş Medical Center

    FATMA ÇELEBİ GÖDUR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Aile HekimliğiVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSEYİN AVNİ ŞAHİN

  5. Tez No

    635104

    1-12 aylık bebeği olan annelerde postpartum depresyon sıklığı ve etkileyen faktörler

    Postpartum depression frequency and affecting factors in mothers with 1-12 months baby

    RUKEN ÖZDEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEÇİL GÜNHER ARICA

Geri Dön