Psikoterapi uygulayan psikologlarda mizaç özellikleri ile etik duyarlılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between ethical sensitivity and temperament of psychologists practicing psychotherapy
- Tez No: 1014780
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ONUR YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Doğuş Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Psikoterapi Uygulayan Psikologlarda Mizaç Özellikleri ile Etik Duyarlılık Arasındaki İlişki incelenmiştir. Etik duyarlılık, bireylerin meslek hayatında karşılaştıkları etik sorunları fark etme ve bu sorunlara karşı duyarlı olma düzeyini ifade eder. Mizaç ise bireylerin doğuştan gelen, zamanla sabit kalan kişilik özellikleridir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, psikoterapi uygulayan psikologların etik duyarlılık seviyelerinin, sahip oldukları farklı mizaç özellikleri ile nasıl bir bağlantı içinde olduğunu araştırmaktır. Araştırma, Türkiye genelinde aktif olarak psikoterapi uygulayan toplam 323 psikolog ile yürütülmüş; eksik ve geçersiz veriler çıkarıldıktan sonra analizler 305 katılımcı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, psikologların mesleki etik kurallara uyum düzeyleri, etik karar alma süreçleri ve mesleki sorumluluk bilinci üzerine yapılan analizler ile farklı mizaç tiplerinin bu süreçler üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Veri toplama sürecinde Sosyodemografik Bilgi Formu, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YİPDÖ), Mesleki Değer Envanteri (MDE), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Etik Değerlere Yatkınlık Ölçeği (EDYÖ) ve TEMPS-A Mizaç Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır; elde edilen veriler nicel araştırma yöntemi çerçevesinde tarama modeli kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde betimleyici istatistiklerin yanı sıra; bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü ANOVA, Mann–Whitney U testi, Kruskal–Wallis H testi ve Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularında, psikologların etik duyarlılık düzeyleri ile mizaç özellikleri arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunmadığı görülmüştür. Bununla birlikte gelecek araştırmalarda etik yargı, etik motivasyon ve etik davranış boyutlarının da ele alınması önerilmektedir. MDE'nin ekip çalışması alt boyutu ile etik duyarlılık düzeyi arasında negatif yönde istatistiksel açıdan anlamlı düşük düzeyde ilişki saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examined the relationship between temperament traits and ethical sensitivity in psychologists practicing psychotherapy. Ethical sensitivity refers to individuals' ability to recognize ethical issues encountered in professional life and their responsiveness toward these issues. Temperament, conversely, refers to innate personality traits that remain relatively stable over time. The purpose of this research was to explore how the ethical sensitivity levels of psychologists were connected to their varying temperament characteristics. The research analyzed professional ethical compliance, ethical decision-making processes, and the sense of professional responsibility among psychologists, while assessing how different temperaments influenced these processes. The study was conducted with a total of 323 psychologists actively practicing psychotherapy across Turkey; after excluding incomplete and invalid data, the analyses were carried out with 305 participants. Data were collected via a Sociodemographic Information Form, the Resilience Scale for Adults (RSA), the Professional Values Inventory (PVI), the Beck Anxiety Inventory (BAI), the Beck Depression Inventory (BDI), the Ethical Values Tendency Scale (EVTS), and the TEMPS-A Temperament Scale. The data obtained were evaluated using a survey model within the framework of quantitative research methodology. In addition to descriptive statistics, independent samples t-test, one-way ANOVA, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test, and Pearson correlation analysis were used for data analysis. The findings of the study revealed that there was no significant relationship between the ethical sensitivity levels of psychologists and their temperament characteristics. Nevertheless, it is recommended that future research incorporate the dimensions of ethical judgment, ethical motivation, and ethical behavior. A statistically significant, low-level negative correlation was identified between the 'teamwork' sub-dimension of the PVI and the level of ethical sensitivity.
Benzer Tezler
- Bilişsel davranışçı terapistler ve kısa süreli psikodinamik terapistler arasında duygusal karar verme süreçleri: Değerlendirme, seans ve sonlandırma aşamalarında karar mekanizmaları
Emotional decision-making in cognitive behavioral and short-term psychodynamic therapists: Exploring mechanisms across the assessment, session, and termination stages
BERKAY OK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Kültür ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER
- Kronik ağrıda uygulanan kabul ve kararlılık terapisi müdahaleleri
Acceptance and commitment therapy interventions for chronic pain
HALİL İBRAHİM SARIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFİYE KAYA CİCERALİ
- Psikolog ve danışan perspektifinden psikoterapi deneyimini anlamak: Başlama, sürdürme ve yarıda bırakma nedenlerinin nitel araştırma yöntemiyle incelenmesi
Understanding psychotherapy experience from the perspective of psychologist and client: An investigation of initiation, continuation, and dropout reasons using qualitative research method
CANSEL DİNAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZDEN YALÇINKAYA ALKAR
- Depremin travmatik etkileri üzerine çalışan psikologların kullandıkları yöntemlere ilişkin deneyimlerinin incelenmesi: Nitel bir çalışma
Analyzing the experiences of psychologists working on the traumatic effects of the earthquake on the methods they use: A qualitative study
CEYDA DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİMA ELİF ERGÜNEY OKUMUŞ
- İnsan eliyle oluşturulmuş travmalarda mağdurlara yönelik sosyal hizmet müdahalesi: Psikososyal dayanışma ağı örneği
Social work intervention on victims in human-hand trauma: Psychosocial solidarity network
SONGÜL BOYRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sosyal HizmetKocaeli ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP DENİZ KANIT