Beden eğitimi ve oyun dersine yönelik sınıf öğretmenlerinin yeterlik düzeyleri ve öğretmen etkililiği
Competency levels and teacher effectiveness of classroom teachers regarding physical education and games lessons
- Tez No: 1014875
- Danışmanlar: PROF. DR. FİLİZ FATMA ÇOLAKOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersine yönelik yeterlik düzeylerini belirlemek ve öğretmen etkililiği düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli temel alınarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Millî Eğitim Bakanlığına bağlı Ankara ili Mamak ilçesinde görev yapan sınıf öğretmenleri, örneklemini ise uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 430 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak; kişisel bilgi formu, öğretmenlerin beden eğitimi öğretimine yönelik yeterlik düzeylerini belirlemek amacıyla Kara (2007) tarafından geliştirilen“Sınıf Öğretmenlerinin Beden Eğitimi Öğretiminde Kendi Yeterliklerini Değerlendirme Ölçeği”ve öğretmen etkililik düzeylerini ölçmek amacıyla Kyrgiridis vd. (2014) tarafından geliştirilen, Ektirici (2016) tarafından Türkçeye uyarlanan“Beden Eğitiminde Öğretmen Etkililiği Öz Değerlendirme Ölçeği”kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma bulguları; sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersine yönelik yeterlik düzeylerinin yaş, mesleki kıdem, öğrenim durumu ve okutulan sınıf değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, okulların fiziki altyapı koşullarının öğretmen etkililiği üzerinde anlamlı ve belirleyici bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin lisans eğitimlerinde teorik ders alma oranının uygulamalı derslere göre daha yüksek olması, uygulama temelli kazanımların sınırlı kalmasına yol açtığı tespit edilmiştir. Dersleri planlı ve düzenli şekilde uygulayan öğretmenlerin etkililik düzeylerinin daha yüksek olduğu; lise döneminde beden eğitimi dersine aktif katılım, sportif deneyim, müsabakalara katılım gibi geçmiş deneyimlerin ise öğretmen yeterliği ve etkililiği üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin alan yeterlik düzeyleri arttıkça öğretim süreçlerindeki etkililiklerinin de arttığı görülmüştür. Araştırmada, sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersinde kendilerini genel olarak“yeterli”ve orta-üst düzeyde etkili olarak değerlendirdikleri belirlenmiştir. Ancak bu sonuçların öz-değerlendirmeye dayanması nedeniyle; öğretmenlerin mesleki kimliklerini koruma eğilimi, mevcut koşulları normalleştirme ya da yeterlik kavramını yüzeysel değerlendirme gibi nedenlerle kendilerini gerçekte olduklarından daha yeterli algılama olasılıkları bulunmaktadır. Bu durum, öğretmen yeterliği ve etkililiğinin çok boyutlu bir bakış açısıyla ele alınması gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak; sınıf öğretmenlerinin bu alandaki uygulama yeterliklerinin geliştirilmesi ve öğretim sürecinin desteklenmesi, dersin etkililiğinin artırılması açısından önemli bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, beden eğitimi ve oyun dersinin ilkokul öğrencilerinin çok yönlü gelişimi üzerindeki kritik rolü dikkate alındığında; dersin daha etkili ve nitelikli biçimde yürütülebilmesi için mümkün olan durumlarda alan uzmanı beden eğitimi ve spor öğretmenleri tarafından verilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to determine the competency levels of primary school classroom teachers regarding physical education and games lessons and to examine their effectiveness levels in terms of various variables. The research was conducted based on the survey model, one of the quantitative research methods. The population of the research consists of classroom teachers working in Mamak district of Ankara province, affiliated with the Ministry of National Education, and the sample consists of 430 classroom teachers who were selected using the convenience sampling method and voluntarily participated in the research. As data collection tools; a personal information form, the“Scale for Classroom Teachers to Assess Their Self-Competency in Physical Education Teaching”developed by Kara (2007) to determine the competency levels of teachers regarding physical education teaching, and the“Self-Assessment Scale for Teacher Effectiveness in Physical Education”developed by Kyrgiridis et al. (2014) and adapted into Turkish by Ektirici (2016) to measure teacher effectiveness levels were used. The obtained data were analyzed using the SPSS software package. The research findings are as follows; The study revealed that there was no significant difference in the competency levels of classroom teachers regarding physical education and games lessons based on age, professional seniority, educational status, and the class they teach. However, it was examined that the physical infrastructure conditions of the schools had a significant and determining effect on teacher effectiveness. The study found that the higher proportion of theoretical courses compared to practical courses in teachers' undergraduate education leads to limited application-based learning outcomes. It was concluded that teachers who implement their lessons in a planned and organized manner have higher levels of effectiveness; and that past experiences such as active participation in physical education classes in high school, sports experience, and participation in competitions positively influence teacher competence and effectiveness. Furthermore, it was observed that as teachers' subject matter competence levels increase, their effectiveness in teaching processes also increases. The research determined that classroom teachers generally rated themselves as“sufficient”and“moderately-highly effective”in physical education and games lessons. However, since these results are based on self-assessment, there is a possibility that teachers perceive themselves as more competent than they actually are due to factors such as a tendency to protect their professional identity, normalizing existing conditions, or superficially evaluating the concept of competence. This situation indicates that teacher competence and effectiveness should be addressed from a multidimensional perspective. In conclusion, improving the practical competencies of classroom teachers in this area and supporting the teaching process are considered important requirements for increasing the effectiveness of the lesson. However, given the critical role of physical education and games in the multifaceted development of primary school students, it is recommended that the lessons be taught by qualified physical education and sports teachers whenever possible, in order to ensure they are conducted more effectively and with higher quality.
Benzer Tezler
- Hayat bilgisi öğretiminde değerlerin kazandırılma düzeylerinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
In science of life teaching evaluation of make gaining values level according to teacher's views
ARZU BAHÇE
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimSelçuk Üniversitesiİlköğretim Bölümü
YRD. DOÇ. DR. ALİ MEYDAN
- Beden eğitimi ve spor öğretmenleri ile sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersine yönelik yeterlik algıları: Karma yöntem
Physical education and sports teachers' and classroom teachers' perceptions of competence towards physical education and play course: Mixed method
MEVLÜT ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporBayburt ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA ADATEPE
- Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersine yönelik görüşlerinin incelenmesi (Kars ili örneği)
An investigation into the views of primary school teachers' on physical education and play classes (A sample case of Kars province)
İBRAHİM UZUN
- Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersi öğretim programına yönelik hizmetiçi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve model önerisi
Determination of the primary school teachers in service education for physical education and play lesson and model suggestion
ARZU PEKĞÖZ ÇEVİKER
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURÇİN TÜRKCAN
- İlkokul öğrencilerinin beden eğitimi ve oyun dersine yönelik tutumlarının incelenmesi
Examination of primary school students' attitudes towards physical education lesson
EBRAR AYTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK ÇAVUŞOĞLU