Valeriana alanyense ve valeriana speluncaria endemik bitkilerinin biyofonksiyonel özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the biofunctional properties of the endemic plants Valeriana alanyense and Valeriana speluncaria
- Tez No: 1014950
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA ŞEN ARSLAN, DOÇ. DR. BAHAR YILMAZ ALTINOK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gıda Mühendisliği, Food Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, endemik Valeriana türleri olan Valeriana alanyense (VA) ve Valeriana speluncaria (VS) bitkilerinden elde edilen su (WE) ve metanol (ME) ekstraktlarının biyoaktif özellikleri kapsamlı şekilde değerlendirilmiştir. Ekstraktların antioksidan, antibakteriyel, antikanser, antidiyabetik aktiviteleri ile metal iyonu bağlama ve algılama kapasiteleri araştırılmıştır. Analizler sonucunda, ekstraktların toplam fenolik madde miktarının (TFMM) 12.61–47.23 mg GAE/L aralığında değiştiği belirlenmiştir. DPPH radikal süpürme kapasiteleri 2.80–34.50 mg/mL, ABTS radikal süpürme kapasiteleri ise 0.66–5.18 mg/mL arasında ölçülmüştür. Tüm ekstraktların α-glukozidaz enzimi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı (p<0.05) düzeyde inhibitör etki gösterdiği saptanmıştır. HPLC/UV-Vis fenolik bileşik analizleri sonucunda; VAWE ekstraktında klorojenik asit (475.50 mg/g), VSWE ekstraktında kuersetin (429.37 mg/g), VAME ekstraktında rutin (355.10 mg/g) ve VSME ekstraktında benzoik asit (109.77 mg/g) bakımından baskın fenolik bileşikler olarak belirlenmiştir. Ekstraktlar, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Escherichia coli ve Salmonella enteritidis bakterilerine karşı dikkate değer antibakteriyel aktivite göstermiştir. Antikanser çalışmalarında ise VAWE ekstraktının HT-29 hücre hattında, VSWE ekstraktının ise CaCo-2 hücre hattında en etkili sitotoksik etkiyi oluşturduğu gözlemlenmiştir. Floresan spektroskopisi sonuçları, su ekstraktlarının Cu²⁺ iyonlarıyla; metanol ekstraktlarının ise Hg²⁺ iyonlarıyla güçlü bağlanma eğiliminde olduğunu göstermiştir. Ayrıca, UV-Vis ve floresan analizleri ekstraktların düşük konsantrasyonlardaki Cu²⁺ ve Hg²⁺ iyonlarını seçici olarak algılayabildiğini ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, özellikle VAWE ekstraktının yüksek fenolik içeriği ve güçlü biyolojik aktiviteleri nedeniyle gıda ve ilaç endüstrilerinde fonksiyonel bileşen olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir. Ayrıca ekstraktların ağır metal iyonlarını tespit etme yetenekleri, çevresel izleme uygulamaları açısından önemli bir potansiyel sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, the bioactive properties of water (WE) and methanol (ME) extracts obtained from the endemic Valeriana species Valeriana alanyense (VA) and Valeriana speluncaria (VS) were comprehensively evaluated. The antioxidant, antibacterial, anticancer, and antidiabetic activities of the extracts, as well as their metal ion binding and sensing capacities, were investigated. The analyses revealed that the total phenolic substance amount (TPC) of the extracts ranged from 12.61 to 47.23 mg GAE/L. Their DPPH radical scavenging capacities were measured between 2.80–34.50 mg/mL, while their ABTS radical scavenging capacities were measured between 0.66–5.18 mg/mL. All extracts were found to have a significant inhibitory effect on the α-glucosidase enzyme. HPLC/UV-Vis phenolic compound analyses revealed chlorogenic acid (475.50 mg/g) in the VAWE extract, quercetin (429.37 mg/g) in the VSWE extract, rutin (355.10 mg/g) in the VAME extract, and benzoic acid (109.77 mg/g) in the VSME extract. The extracts exhibited noteworthy antibacterial activity against Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Escherichia coli, and Salmonella enteritidis bacteria. In anticancer studies, the VAWE extract was observed to produce the most effective cytotoxic effect on the HT-29 cell line, while the VSWE extract was most effective on the CaCo-2 cell line. Fluorescence spectroscopy results have demonstrated that water extracts exhibit a strong tendency to bind with Cu²⁺ ions, while methanol extracts show a strong tendency to bind with Hg²⁺ ions. Furthermore, UV-Vis and fluorescence analyses have revealed that the extracts can selectively detect Cu²⁺ and Hg²⁺ ions at low concentrations. The findings indicate that the VAWE extract, in particular, could be considered as a functional component in the food and pharmaceutical industries due to its high phenolic content and potent biological activities. Furthermore, the extracts ability to detect heavy metal ions offers significant potential for environmental monitoring applications.
Benzer Tezler
- Valeriana phu L.'nin terpenik bileşikleri üzerinde çalışmalar
Researches on terpenic compounds of valeriana phu L.
SİNEM ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA KURUCU
- Valeriana alpestris stev.`in terpenik bileşikleri üzerinde çalışmalar
Researches on terpenic compounds of Valeriana alpestris stev.
ÖZGE ÖZBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEMRA KURUCU
- Valeriana L. türleri üzerinde araştırmalar
Valeriana L. türleri üzerinde araştırmalar
CANER ŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENAY KÜSMENOĞLU
- Valeriana dioscoridis Sibth in Sm. üzerinde sitotaksonomik, anatomik ve morfolojik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
NURAY OKTAY
- In vıtro koşullarda Valerıana officinalis L. bitkisinin farklı eksplantlarına bitki büyüme düzenleyicilerinin etkisi
Effect of plant growth regulators on different explants of Valeriana officinalis L. in in vitro conditions
ELMAS SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyolojiKütahya Dumlupınar ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU ÇETİN