Maarif Modeli Türk dili ve edebiyatı dersi öğretim programında dil bilgisi öğretiminin işlevsel dönüşümü ve dil bilgisi öğretimine ilişkin öğretmen görüşleri
The functional transformation of grammar teaching in the Maarif Model Turkish language and literature course curriculum and teachers' perspectives on grammar teaching
- Tez No: 1015188
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATİH VEYİS
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Türkiye yüzyılı maarif modeli, Türk dili ve edebiyatı öğretimi, Dil bilgisi öğretimi, İşlevsel dil bilgisi, Öğretmen görüşleri, Türkiye century education model, Turkish language and literature teaching, Grammar teaching, Functional grammar, Teacher views
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yenilenen Türk Dili ve Edebiyatı dersi öğretim programında dil bilgisi öğretiminin geçirdiği işlevsel dönüşümü incelemek ve bu dönüşüme, programın uygulanmasına ve karşılaşılan durumlara yönelik Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin görüşlerini belirlemektir. Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yoluyla belirlenen ve Millî Eğitim Bakanlığına bağlı liselerde görev yapmakta olan Türk dili ve edebiyatı öğretmenleri oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizine tabi tutularak yorumlanmıştır. Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgular, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı'nda dil bilgisi öğretiminin geleneksel/kuralcı yaklaşımdan uzaklaşarak metin tabanlı ve işlevsel bir yapıya büründüğünü göstermektedir. Öğretmen görüşlerine göre, yeni modelde dil bilgisi kurallarının ezberletilmesi yerine dil becerileriyle bütünleşik ve bağlam içinde sunulması olumlu bir gelişmedir. Ancak uygulamada materyal eksikliği, ders sürelerinin yetersizliği ve ölçme-değerlendirme süreçlerindeki belirsizlikler gibi çeşitli yapısal ve yöntemsel sorunların yaşandığı ifade edilmiştir. Sonuçlar: Araştırma sonucunda, yeni öğretim programının dil bilgisi öğretiminde kuramsal düzeyde önemli bir işlevsel dönüşümü hedeflediği, fakat bu dönüşümün sınıflara tam anlamıyla yansıyabilmesi için öğretmenlerin hizmet içi eğitimlerle desteklenmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Dil bilgisinin işlevsel ve beceri temelli aktarılabilmesi adına etkinlik havuzlarının genişletilmesi ve öğretmen kılavuz kitaplarının yeni modele uygun şekilde detaylandırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: The objective of this study is to examine the functional transformation of grammar teaching in the Turkish Language and Literature curriculum, which was renewed within the scope of the Türkiye Century Education Model, and to determine the views of Turkish language and literature teachers regarding this transformation, the implementation of the curriculum, and the challenges encountered. Method: The case study design, one of the qualitative research methods, was employed in the study. The study group consists of Turkish language and literature teachers working in high schools affiliated with the Ministry of National Education, selected through criterion sampling, which is one of the purposeful sampling methods. The data were collected via a semi-structured interview form developed by the researcher. The obtained data were analyzed and interpreted through content analysis. Findings: The findings obtained from the study indicate that grammar teaching in the Türkiye Century Education Model Turkish Language and Literature Curriculum has moved away from the traditional/prescriptive approach and assumed a text-based, functional structure. According to the teachers' views, presenting grammar rules in context and integrated with language skills, rather than memorizing them, is a positive development. However, it was stated that various structural and methodological problems, such as a lack of materials, insufficient course hours, and uncertainties in measurement and evaluation processes, were experienced in practice. Conclusions: The study concludes that while the new curriculum aims for a significant functional transformation in grammar teaching at the theoretical level, teachers need to be supported through in-service training for this transformation to be fully reflected in classrooms. In order to convey grammar in a functional and skill-based manner, it is recommended to expand activity pools and to detail teacher guidebooks in accordance with the new model.
Benzer Tezler
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Türk dili ve edebiyatı müfredatında edebiyat-güzel sanatlar ilişkisi üzerine bir inceleme
A study on the relations of literature and fine arts in the Turkish language and literature curriculum of the Turkish Century Education Model
BURAK MERT GÜLBİÇİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHADIR GÜCÜYETER
- Dil bilgisi öğretiminde yapılandırmacı yaklaşım yöntem ve tekniklerinin uygulanmasına ilişkin Türkçe öğretmenlerinin görüşleri: Kırşehir örneği
The opinions of Turkish teachers on the application ofconstructivist approach methods and techniques ingrammar teaching: The Kirşehi̇r example
SELÇUK ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTUĞRUL YAMAN
- Atatürk döneminde bir ve tam devreli liselerde (ortaokul ve liselerde) Türk dili ve edebiyatı eğitim ve öğretimi
The Education and teaching of the course Turkish language and literature in high schools and junior high schools during Atatürk`s period
CELAL DEMİR
Doktora
Türkçe
1997
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçenin Eğitimi ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN GÜZEL
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Türk dili ve edebiyatı dersi öğretim programında kültür aktarımı ve kültür aktarımına dair öğretmen görüşleri
Cultural transmission in the Turkish language and literature course curriculum of the Turkish Century Education Model and teacher's opinions on cultural transmission
BÜŞRA MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH VEYİS
- Türk Dili ve Edebiyatı dersi Maarif Modeli Öğretim Programının ve Türk Dili Ve Edebiyatı ders kitabının görsel okuryazarlık açısından incelenmesi
Investigation of Turkish Language and Literature Course Maarif Model Curriculum and Turkish Language and Literature textbook in terms of visual literacy
BÜŞRA MERGEN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY EKİCİ