Ergenlerde bilinçli farkındalığın dijital bağımlılık ve duygu düzenleme ile ilişkisi
The relationship between adolescents' mindfulness levels and digital addiction and emotion regulation levels
- Tez No: 1015199
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ARZU KOÇAK UYAROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Psikiyatri, Nursing, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Bilinçli farkındalık, Duygu düzenleme, Dependency, Mindfulness, Emotion regulation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ergenlerin bilinçli farkındalık, dijital bağımlılık ve duygu düzenleme düzeylerinin belirlenmesi; bilinçli farkındalığın dijital bağımlılık ve duygu düzenleme ile ilişkisinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Ankara ili Polatlı ilçesinde öğrenim gören lise öğrencileri oluşturmuş, araştırma 1266 ergen ile tamamlanmıştır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği-Ergen Formu (BFÖ-EF), Dijital Bağımlılık Ölçeği (DBÖ) ve Ergenler İçin Duygu Düzenleme Ölçeği (EİDDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplarda t-testi, Mann-Whitney U testi, One-Way ANOVA, Kruskal-Wallis testi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre ergenlerin bilinçli farkındalık puan ortalaması 53,74±11,82 olarak belirlenmiştir. Ergenlerin bilinçli farkındalık puan ortalamalarının yaş, cinsiyet, lise türü ve anne-baba tutumu değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Bilinçli farkındalık düzeyi ile dijital bağımlılık ve işlevsel olmayan duygu düzenleme puanları arasında negatif yönlü ve orta düzeyde anlamlı ilişki bulunurken, içsel işlevsel duygu düzenleme alt boyutu ile pozitif yönlü zayıf düzeyde anlamlı ilişki belirlenmiştir. Kurulan regresyon modelinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve bilinçli farkındalık puanındaki toplam varyansın %29,6'sını açıkladığı saptanmıştır. Analiz sonuçlarına göre erkek cinsiyetin bilinçli farkındalığın pozitif ve anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenirken, dijital bağımlılık, içsel işlevsel olmayan duygu düzenleme ve dışsal işlevsel olmayan duygu düzenleme değişkenlerinin bilinçli farkındalığın negatif ve anlamlı yordayıcıları olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak ergenlerin bilinçli farkındalık düzeylerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Dijital bağımlılık düzeyi ile işlevsel olmayan duygu düzenleme yöntemlerinin kullanım sıklığı azaldıkça bilinçli farkındalık düzeyinin arttığı görülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda ergenlerde bilinçli farkındalığı ve işlevsel duygu düzenleme becerilerini geliştirmeye, dijital bağımlılığı azaltmaya yönelik okul temelli psikoeğitim programlarının planlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted as a descriptive and correlational research to determine adolescents' levels of mindfulness, digital addiction, and emotion regulation, and to examine the relationship between mindfulness and digital addiction and emotion regulation. The population of the study consisted of high school students studying in the Polatlı district of Ankara province, and the study was completed with 1266 adolescents. Data were collected using the Personal Information Form, the Mindfulness Scale for Adolescents (MS-AF), the Digital Addiction Scale (DAS), and the Emotion Regulation Scale for Adolescents (ERSA). Data analysis involved the use of the independent samples t-test, the Mann–Whitney U test, one-way ANOVA, Kruskal–Wallis test, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis. According to the findings of the study, the mean mindfulness score of adolescents was 53.74 ± 11.82. Adolescents' mean mindfulness scores showed statistically significant differences according to age, gender, type of high school, and parental attitudes. A negative and moderate significant relationship was found between mindfulness levels and digital addiction and dysfunctional emotion regulation scores, whereas a positive and weak significant relationship was found with the internal functional emotion regulation subdimension. The regression model was statistically significant and explained 29.6% of the total variance in mindfulness scores. According to the analysis results, male gender was a positive and significant predictor of mindfulness, while digital addiction, internal dysfunctional emotion regulation, and external dysfunctional emotion regulation were negative and significant predictors of mindfulness. In conclusion, adolescents' levels of mindfulness were found to be moderate. It was observed that as levels of digital addiction and the frequency of using dysfunctional emotion regulation strategies decreased, mindfulness levels increased. In line with the findings obtained, it is recommended that school-based psychoeducation programs be implemented to improve mindfulness and functional emotion regulation skills and to reduce digital addiction among adolescents.
Benzer Tezler
- Ergenlerde dijital bağımlılık ile iyi oluş ilişkisinde uyku yoksunluğu ve bilinçli farkındalığın aracı rolleri
The mediating roles of sleep deprivation and mindfulness in the relationship between digital addiction and well-being in adolescents
ABDULLAH ÇİBİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÇağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK KOCATEPE AVCI
- Ergenlerde bilişim teknolojileri kullanımı ile dijital bağımlılık ve psikolojik zihinlilik arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between the use of information technologies in adolescents and digital addiction and psychological mentality
DİLAN ALTÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU DEMİR GÖKMEN
- The effectiveness of a program designed to prevent problematic internet use among sixth graders
Altıncı sınıf öğrencilerinin problemli internet kullanımını önlemek için tasarlanan programın etkililiği
JALE ATAŞALAR
Doktora
İngilizce
2017
Eğitim ve Öğretimİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AIKATERINI MICHOU
- Ergenlerin çevrim içi yabancılarla etkileşim farkındalığını arttırmada planlı davranış teorisine dayalı psikoeğitim programının etkililiği
The effectiveness of a psychoeducation programme based on the theory of planned behaviour in increasing adolescents' awareness of interaction with strangers in the environment
HATİCE KARAKOÇ OĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimOrdu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞULE BAŞTEMUR
- Sosyal medya okuryazarlığı ve bilgi denetimi: Ergenlik dönemindeki bireylerin sosyal medyadaki bilgi kaynaklarını değerlendirme ve yönetme becerilerine yönelik fenomenolojik bir çalışma
Social media literacy and information control: A phenomenological study on adolescents' proficiency in assessing and managing information sources on social media
ECE YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halkla İlişkilerErciyes ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA CINGI