Tip 2 diyabet hastalarında motivasyonel görüşmenin diyabet öz yönetimi üzerine etkisi
The effect of motivational interviewing on diabetes self-management in type 2 diabetic patients
- Tez No: 1015398
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ARZU ERKOÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Nursing, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, tip 2 diyabet tanılı hastalarda motivasyonel görüşme tekniği kullanılarak yapılan telefon görüşmelerinin diyabet öz yönetimi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Randomize kontrollü, ön test-ara test-son test, tek kör, deneysel tasarımda yapılan çalışma, Şubat 2025-Şubat 2026 tarihleri arasında Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğinde yürütüldü. Araştırmanın örneklemini, müdahale (n=50) ve kontrol (n=50) grubu olmak üzere toplam 100 Tip 2 diyabetli birey oluşturdu. Müdahale grubundaki hastalara başlangıçta tek oturum diyabet eğitimi verildi, ardından altı ay boyunca toplamda on iki kez motivasyonel görüşme tekniği kullanılarak telefon görüşmeleri yapıldı. Kontrol grubundaki hastalara ise standart prosedür uygulandı. Veriler hasta bilgi formu, tip 2 diyabet öz yönetim ölçeği, metabolik kontrol parametreleri izlem formu ve müdahale grubu memnuniyet değerlendirme formu ile toplandı. Verilerin analizinde bağımlı gruplar t-testi ve üç zamanlı ölçümleri (0., 3. ve 6. ay) karşılaştırmak için varyans analizi kullanıldı. Hastaların tanıtıcı özellikleri, öz yönetim puanları ve HbA1c ortalamalarında başlangıçta gruplar arasında fark saptanmadı (p>0,05). Ara test ölçümünde müdahale grubunun puan ortalaması, kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu. Son testte fark müdahale grubunda artarak devam etti. Müdahale grubundaki öz yönetim puan artışına paralel olarak, HbA1c değerlerinde ara test ve son testlerde kontrol grubuna kıyasla kademeli ve sürdürülebilir bir azalma sağlandığı görüldü. Beden kitle indeksi değerlerinde müdahale grubunda grup içi anlamlı azalma görülse de gruplar arası fark saptanmadı (p>0,05). Ayrıca müdahale grubundaki hastaların müdahaleden yüksek düzeyde memnun kaldıkları belirlendi. Motivasyonel görüşme tekniği kullanılarak yapılan telefon görüşmelerinin, Tip 2 diyabetli hastaların öz yönetim becerilerini ve HbA1c değerlerini olumlu yönde etkilediği saptandı. Bu sonuçlar doğrultusunda, motivasyonel görüşmenin diyabet yönetiminde standart bakım prosedürlerine dahil edilmesi ve yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the effect of telephone calls using the motivational interviewing technique on diabetes self-management in patients diagnosed with type 2 diabetes. The study, designed as a randomized controlled, single-blind, experimental trial with a pretest–intermediate test–posttest design, was carried out in the Endocrinology and Metabolic Diseases Outpatient Clinic between February 2025 and February 2026. The sample comprised a total of 100 individuals with type 2 diabetes, allocated to an intervention group (n=50) and a control group (n=50). Patients in the intervention group received a single session of diabetes education at baseline, followed by a total of twelve telephone calls conducted using the motivational interviewing technique over a six-month period. Patients in the control group received the standard procedure. Data were collected using a patient information form, the Type 2 Diabetes Self-Management Scale, a metabolic control parameters follow-up form, and a satisfaction evaluation form for the intervention group. In the analysis of the data, the dependent samples t- test was used, and analysis of variance was employed to compare the three time-point measurements (months 0, 3, and 6). No difference was found between the groups at baseline in terms of patients' descriptive characteristics, self-management scores, and mean HbA1c values (p>0.05). At the intermediate test measurement, the mean score of the intervention group was significantly higher than that of the control group. At the posttest, this difference continued to increase in the intervention group. In parallel with the increase in self-management scores in the intervention group, a gradual and sustainable decrease in HbA1c values was observed at the intermediate and posttest measurements compared with the control group. Although a significant within-group decrease in body mass index values was observed in the intervention group, no between-group difference was found (p>0.05). In addition, patients in the intervention group were found to be highly satisfied with the intervention. It was determined that telephone calls conducted using the motivational interviewing technique positively affected the self-management skills and HbA1c values of patients with type 2 diabetes. In light of these results, it is recommended that motivational interviewing be incorporated into standard care procedures in diabetes management and disseminated more widely.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetli hastalarda motivasyonel görüşmenin öz-yönetim ve HBA1C üzerine etkisi
Effects of motivational intervewing intervention on self- management and HBA1C in TYPE 2 diabetes patients
DENİZ KAYA MERAL
Doktora
Türkçe
2018
Hemşirelikİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA YASEMİN KUTLU
- Tip 2 diyabetli hastalarda mobil teknoloji ile güçlendirilen motivasyonel görüşmenin öz yönetim, yaşam kalitesi ve memnuniyet düzeyine etkisi
The effect of motivational interview empowered by mobile technology on self management, quality of life and satisfaction level in type 2 diabetic patients
NERMİN KILIÇ BARMANPEK
Doktora
Türkçe
2023
İç Hastalıklarıİnönü ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP PARLAR KILIÇ
- Diyabetik hastalarda motivasyonel görüşme tekniğinin öz yönetim algısı ve metabolik değişkenlere etkisi
The impact of motivational interviewing techniques on the and metabolic variables in diabetic patients
AYŞE DOĞRU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİMET OVAYOLU
- Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında hedonik beslenme alışkanlığının glisemik kontrol ile ilişkisi
The relationship of hedonic hunger with glycemic control in patients with type 2 diabetes mellitus
ESMA ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
- Tip 2 diyabet hastalarında motivasyonel görüşme tekniği ile verilen eğitimin öz-etkililik algısına, hastalığa uyum düzeyine ve metabolik parametrelere etkisi
The effect of training using motivational interview technique in type 2 diabetes patients on perceived self-efficacy, level of adaptation to disease and metabolic parameters
SULTAN YURTSEVER ÇELİK
Doktora
Türkçe
2023
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMİHA AKIN EROĞLU