Geri Dön

Çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenen multitravma hastalarında sekonder fizyolojik bozulma belirteçlerinin mortalite üzerindeki etkisi: Retrospektif tek merkezli bir çalışma

The impact of secondary physiologic derangement markers on mortality in multitrauma patients monitorized in the pediatric intensive care unit: A retrospective single-center study

PDF İndir

  1. Tez No: 1015435
  2. Yazar: EYLÜL ÖZDEN YUVARLAKOĞLU
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. NESLİHAN ZENGİN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Pediatric multitrauma, pediatric intensive care, secondary physiologic derangement, Secondary Physiologic Derangement Score (SPDS), mortality
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

GI ̇RI ̇Ş : Pediatrik multitravma, çocukların kendilerine özgü anatomi ve kısıtlı fizyolojik rezervleri nedeniyle yüksek mortalite ve morbidite riski taşıyan, multidisipliner yönetim gerektiren kritik bir yoğun bakım sorunudur. Travma anındaki primer anatomik hasarın ötesinde, erken dönemde gelişen hipotansiyon, hipoksemi, metabolik asidoz, disglisemi ve koagülopati gibi sekonder fizyolojik bozulmalar hücresel hasarı derinleştirerek sağ kalanlarda nörolojik ve sistemik kötü sonlanımlara yol açabilmektedir (1,2). Bu çalışmada, çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenen multitravma hastalarında sekonder fizyolojik bozulma yükünün mortalite ve fonksiyonel sonuçlar üzerindeki etkisini değerlendirmek ve bu amaçla geliştirilen“İkincil Fizyolojik Bozulma Skoru”nun (İFBS) prognostik değerini klasik skorlama sistemleriyle karşılaştırmalı olarak incelemek amaçlanmıştır. GEREÇ ve YO ̈ NTEM: Bu retrospektif tek merkezli çalışma, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde Haziran 2019–Şubat 2026 tarihleri arasında multitravma tanısıyla izlenen 28 gün–18 yaş arası 150 hastanın dosya ve otomasyon kayıtları incelenerek gerçekleştirildi. İzole tek sistem travması olan ve veri eksikliği bulunan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastaların demografik özellikleri, travma mekanizmaları, anatomik yaralanma paternleri, laboratuvar parametreleri, yoğun bakım izlem süreçleri ve tedavi gereksinimleri kaydedildi. Olguların GKS, PTS, ISS, Rotterdam BT skoru, PIM-3, PRISM-4, PELOD-2 ve erken dönem parametreleriyle İFBS skorları hesaplandı. Primer sonlanım noktası tüm nedenlere bağlı yoğun bakım mortalitesi, sekonder sonlanım noktası ise PCPC skoru 4–6 olarak tanımlanan kötü nörolojik/fonksiyonel sonuç olarak belirlendi. Verilerin analizinde ROC eğrisi, DeLong testi, Spearman korelasyonu ve lojistik regresyon modelleri kullanıldı. vi BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 150 hastanın %74,0'ı erkek olup, yaş ortancası 10,0 yıl (IQR: 5,0–15,0) ve mortalite oranı %8,7 (n=13) olarak saptandı. En sık görülen travma mekanizması araç dışı trafik kazası (%59,3), en sık etkilenen bölge ise kafa/yüz bölgesiydi (%75,3). Ölen hastalarda kabul anında hipotansiyon, hipotermi, bradikardi, derin metabolik asidoz (düşük pH ve BE), belirgin laktat yüksekliği, hiperglisemi ve uzamış koagülasyon parametreleri (PT, INR) istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek saptandı (p < 0,05). İFBS, mortalite gösteren grupta sağ kalanlara kıyasla anlamlı derecede yüksekti. Mortaliteyi öngörmede İFBS'nin AUC değeri 0,864 olarak saptandı; DeLong testinde İFBS performansının GKS (0,914), PTS (0,860), ISS (0,814), PRISM-4 (0,913), PELOD-2 (0,880) ve Rotterdam BT skoru (0,802) ile benzer olduğu (p > 0,05), yalnızca PIM-3'ten (0,944) düşük olduğu belirlendi. İFBS için ≥4,5 kesim değeri %84,6 sensitivite ve %59,9 spesifisite ile güçlü bir“erken uyarı eşiği”sunarken; Youden indeksine göre belirlenen ≥9 kesim değeri %61,5 sensitivite ve %94,9 spesifisite ile yüksek özgüllüğe sahip bir“yüksek risk eşiği”sağladı. İFBS risk sınıflamasında; düşük risk grubunda (0–4 puan) mortalite %2,4 iken, orta risk grubunda (5–8 puan) %5,9, yüksek risk grubunda (9–16 puan) ise %53,3 olarak saptandı (p < 0,001). Ayrıca invaziv mekanik ventilasyon gereksinimi ve kötü nörolojik/fonksiyonel sonuç oranları da İFBS risk gruplarında kademeli ve belirgin bir artış gösterdi (p < 0,001). Çok değişkenli lojistik regresyon analizlerinde İFBS, anatomik ve organ disfonksiyonu skorlarından bağımsız olarak mortalite ve kötü fonksiyonel sonuç için prognostik katkısını korudu. SONUÇ : Pediatrik multitravma hastalarında mortalite ve morbidite, sadece primer anatomik yaralanma yükünün değil, yoğun bakıma kabul anında eşlik eden sekonder fizyolojik bozulma yükünün kümülatif bir sonucudur. Bu çalışmada geliştirilen İFBS; çocuk yoğun bakım ünitelerinde multitravmalı hastaların erken dönem risk stratifikasyonunda, invaziv mekanik ventilasyon ihtiyacının öngörülmesinde ve kötü nörolojik/fonksiyonel sonlanımların tahmin edilmesinde pratik, dinamik ve klinik olarak yüksek ayırt edici güce sahip, tamamlayıcı bir başucu prognostik aracı olarak öne çıkmaktadır. Skorun rutin klinik kullanıma entegrasyonu için çok merkezli ve prospektif çalışmalarla valide edilmesi gereklidir. ANAHTAR KELI ̇MELER: Pediatrik multitravma; çocuk yoğun bakım; sekonder fizyolojik bozulma; İkincil Fizyolojik Bozulma Skoru (İFBS); mortalite

Özet (Çeviri)

INTRODUCTION: Pediatric multitrauma is a critical intensive care challenge requiring multidisciplinary management, associated with high mortality and morbidity risks due to children's unique anatomy and limited physiological reserves. Beyond the primary anatomical injury sustained at the time of trauma, early secondary physiological derangements such as hypotension, hypoxemia, metabolic acidosis, dysglycemia, and coagulopathy can exacerbate cellular damage, leading to adverse neurological and systemic outcomes in survivors. This study aimed to evaluate the impact of secondary physiological derangement burden on mortality and functional outcomes in multitrauma patients monitorized in the pediatric intensive care unit (PICU), and to comparatively examine the prognostic value of the newly developed“Secondary Physiologic Derangement Score”(SPDS) against classical scoring systems. MATERIALS AND METHODS: This retrospective single-center study was conducted by reviewing the medical and electronic registry records of 150 patients aged between 28 days and 18 years who were monitorized with a diagnosis of multitrauma in the PICU of Manisa Celal Bayar University Faculty of Medicine between June 2019 and February 2026. Patients with isolated single-system trauma or missing data were excluded. Demographics, trauma mechanisms, anatomical injury patterns, laboratory parameters, PICU monitoring characteristics, and therapeutic interventions were recorded. Glasgow Coma Scale (GCS), Pediatric Trauma Score (PTS), Injury Severity Score (ISS), Rotterdam CT score, PIM-3, PRISM-4, PELOD 2, and the SPDS (calculated using early-phase parameters) were evaluated. The primary outcome was all-cause PICU mortality, and the secondary outcome was poor neurological/functional outcome, defined as a PCPC score of 4–6. Data analysis was performed using ROC curves, DeLong test, Spearman correlation, and logistic regression models. RESULTS: Among the 150 patients included, 74.0% were male, the median age was 10.0 years (IQR: 5.0–15.0), and the mortality rate was 8.7% (n=13). The most frequent viii trauma mechanism was pedestrian-vehicle accidents (59.3%), and the most commonly affected area was the head/face region (75.3%). Nonsurvivors exhibited significantly higher rates of admission hypotension, hypothermia, bradycardia, profound metabolic acidosis (low pH and BE), prominent lactate elevation, hyperglycemia, and prolonged coagulation parameters (PT, INR) (p < 0.05). SPDS was significantly higher in nonsurvivors than survivors. For predicting mortality, the AUC value of SPDS was 0.864; the DeLong test revealed that the performance of SPDS was statistically similar to GCS (0.914), PTS (0.860), ISS (0.814), PRISM-4 (0.913), PELOD-2 (0.880), and Rotterdam CT score (0.802) (p > 0.05), while being significantly lower only than PIM 3 (0.944). An SPDS cut-off value of ≥ 4,5 provided a strong“early warning threshold”with 84.6% sensitivity and 59.9% specificity, whereas a cut-off of ≥9 determined by the Youden index provided a“high-risk threshold”with high specificity (61.5% sensitivity, 94.9% specificity). In the SPDS risk stratification, mortality was 2.4% in the low-risk group (0–4 points), 5.9% in the moderate-risk group (5–8 points), and 53.3% in the high-risk group (9–16 points) (p < 0.001). Invasive mechanical ventilation requirements and poor neurological/functional outcome rates also demonstrated a gradual and prominent increase across the SPDS risk groups (p < 0.001). In multivariate logistic regression analyses, SPDS retained its independent prognostic value for mortality and poor functional outcome, independent of anatomical and organ dysfunction scores. CONCLUSION: Mortality and morbidity in pediatric multitrauma patients are shaped not only by the primary anatomical injury burden but also by the cumulative load of secondary physiological derangements present at PICU admission. The SPDS developed in this study stands out as a practical, dynamic, and highly discriminative bedside prognostic tool complementary to existing systems for early risk stratification, predicting invasive mechanical ventilation requirements, and estimating poor neurological/functional outcomes. Multicenter and prospective studies are required to validate the integration of this score into routine clinical practice.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    230150

    Çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenen olgularda akut böbrek yetmezliği gelişme sıklığı, nedenleri ve ölüm oranı

    Incidence, causes and mortality rate of acute renal failure in critically ill children

    MELTEM POLAT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OĞUZ SÖYLEMEZOĞLU

  2. Tez No

    242816

    Çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenen hastaların retrospektif değerlendirilmesi

    Retrospective investigation of hospitalized paitients in pediatric intensive care unit

    HAKAN KOT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NAZİK AŞILIOĞLU

  3. Tez No

    266672

    Çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenen travam hastalarının retrospektif değerlendirilmesi

    Retrospective evaluation of trauma patients in pediatric intensive care unit

    FATİH TURNA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NAZİK YENER

  4. Tez No

    435799

    Çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenen hastaların retrospektif değerlendirilmesi

    Retrospective evaluation of patients in the pediatric intensive care unit

    EMİN ÜNAL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TOLGA FİKRİ KÖROĞLU

  5. Tez No

    452404

    Çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenen hastaların beslenme durumu ve malnütrisyon değerlendirmesi

    Assesment of nutritional status and malnutrition of patients hospitalized in pediatric intensive care unit

    HATİCE FERAY ARI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bakanlığı

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HASAN AĞIN

Geri Dön