5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçları
Offenses of mi̇suse of bank or credi̇t cards under the Turki̇sh Penal Code no. 5237
- Tez No: 1015650
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAĞIZ YAVUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Banka kartı, Bilişim suçları, Etkin pişmanlık, Kredi kartları, Bank card, Cyber crimes, Active repantence, Credit cards
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Doğuş Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kartlı ödeme sistemleri, teknolojik ilerlemenin etkisiyle ekonomik hayatın tali bir unsuru olmaktan çıkmış, bireysel ve kurumsal işlemlerin merkezinde yer alan bir yapı hâline gelmiştir. Banka ve kredi kartlarının yaygınlaşması, ödeme süreçlerini hızlandırmış ve kolaylaştırmış olsa da, bu sistemlerin kötüye kullanılmasına elverişli yeni risk alanlarını da beraberinde getirmiştir. Özellikle dijital ortamda gerçekleştirilen işlemlerin artması, banka veya kredi kartlarına ilişkin hukuka aykırı fiillerin yalnızca sayıca değil, yöntem bakımından da çeşitlenmesine neden olmuştur. Bu gelişmeler, ceza hukukunun söz konusu fiillere yaklaşımının sınırlarının yeniden ele alınmasını zorunlu kılmıştır. 765 sayılı Türk Ceza Kanunu döneminde banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılmasına ilişkin fiiller, açık ve müstakil bir suç tipi olarak düzenlenmemiştir. Bu dönemde söz konusu fiiller, çoğunlukla dolandırıcılık, hırsızlık, güveni kötüye kullanma ya da bilişim yoluyla haksız yarar sağlama suçları kapsamında değerlendirilmiştir. Ancak banka veya kredi kartlarının kendine özgü yapısı ve kullanım biçimi dikkate alındığında, bu suç tipleri kartlı ödeme sistemlerine özgü fiilleri açıklamakta yetersiz kalmıştır. Özellikle kartın rıza ile ele geçirilip rıza dışı kullanılması, kart bilgilerinin kopyalanması, sahte kart üretilmesi ya da kartın fiziken ele geçirilmeden kullanılması gibi durumlarda hangi suçun oluştuğu konusunda uygulamada ciddi tereddütler ortaya çıkmıştır. Bu belirsizlik, aynı nitelikteki fiillerin farklı suç tipleri kapsamında değerlendirilmesine ve benzer olaylarda farklı yargısal sonuçlara ulaşılmasına yol açmıştır. Yargıtay kararlarında da kartın ele geçirilme biçimine, kullanım şekline ya da sağlanan menfaatin niteliğine göre farklı suç tiplerinin uygulanması, uygulamada yeknesaklığın sağlanmasını güçleştirmiştir. Kartlı ödeme sistemlerinin yaygınlaşması ve bilişim teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte bu belirsizlikler daha da derinleşmiş; klasik malvarlığına karşı suç tipleri, kart suçlarının teknik ve hukuki özelliklerini karşılamada yetersiz kalmıştır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile birlikte bu sorunların giderilmesi amacıyla banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması fiilleri, Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesinde müstakil bir suç olarak düzenlenmiştir. Böylece kartın ele geçirilme biçiminden bağımsız olarak rıza dışı kullanımın cezalandırılması, sahte kart üretimi ve sahte kart kullanımı gibi fiiller açık biçimde tanımlanmış; hangi hâllerde hangi suçun oluşacağı daha net sınırlarla belirlenmiştir. Yeni düzenleme ile hem uygulamadaki nitelendirme sorunlarının azaltılması hem de kartlı ödeme sistemlerine duyulan güvenin ceza hukuku yoluyla korunması amaçlanmıştır. Bu yönüyle Türk Ceza Kanunu madde 245, eski kanun döneminde yaşanan hukuki belirsizlikleri büyük ölçüde gidererek, banka ve kredi kartlarına özgü fiiller için daha öngörülebilir ve sistematik bir ceza hukuku çerçevesi oluşturmuştur. Bu çalışma, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarını suç genel teorisi ilkeleri çerçevesinde bütüncül bir yaklaşımla ele alarak; kartın ele geçirilme biçiminin (hukuka uygun veya aykırı oluşunun) suç vasfı üzerindeki etkisini, kart hamili rızasının tipikliği kaldıran bir unsur olarak hukuki niteliğini, suçun tamamlanması için aranan“haksız yarar”neticesinin ekonomik-hukuki kapsamını ve suçun maddi ve manevi unsurlarına ilişkin doktriner sorunları güncel yargı kararları ışığında analiz etmektedir. Bu kapsamda, Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesinde düzenlenen ve tek bir madde çatısı altında toplanmış olmasına rağmen birbirinden bağımsız haksızlık içerikleri taşıyan üç ayrı suç tipi; kanun metni, uygulamada ortaya çıkan yorum farklılıkları ve hırsızlık, dolandırıcılık veya sahtecilik gibi klasik malvarlığı suçlarından ayrılan teknik ve sistematik yönleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Çalışma, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçunu soyut bir norm incelemesinin ötesine taşıyarak, uygulamada sıkça karşılaşılan sınır ihtilaflarını çözümlemeyi ve ceza hukukunda öngörülebilirliğin güçlendirilmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Ayrıca çalışma, mevcut yasal düzenlemelerin yapay zekâ sistemleri, dijital cüzdanlar ve yeni nesil ödeme araçları karşısındaki yeterliliğini sorgulayarak; terminolojik tutarlılığın sağlanması (kart sahibi-kart hamili ayrımı) ve teknolojik dönüşüme uyum amacıyla“olması gereken hukuk”(de lege ferenda) perspektifiyle somut reform önerileri sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Card payment systems have transcended their former status as a peripheral element of economic life under the influence of technological progress and have become a structure at the centre of individual and institutional transactions. Although the widespread use of bank and credit cards has accelerated and facilitated payment processes, it has simultaneously given rise to new areas of risk susceptible to misuse. In particular, the increase in transactions conducted in digital environments has led to a diversification of unlawful acts relating to bank or credit cards not only in terms of frequency but also in terms of methodology. These developments have necessitated a reassessment of the limits of criminal law's approach to such acts. Under the former Turkish Criminal Code No. 765, acts constituting the misuse of bank or credit cards were not regulated as an explicit and independent offence type. During that period, such acts were predominantly evaluated within the scope of offences such as fraud, theft, breach of trust, or obtaining unlawful benefit through information systems. However, given the unique nature and modes of use of bank and credit cards, these offence types proved insufficient to account for acts specific to card payment systems. Serious uncertainties arose in practice particularly regarding which offence was constituted in situations such as a card being obtained with consent but subsequently used without consent, the copying of card data, the production of counterfeit cards, or the use of a card without physical possession thereof. These ambiguities led to acts of the same nature being evaluated under different offence types and resulted in divergent judicial outcomes in similar cases. The application of different offence types in the decisions of the Court of Cassation depending on the manner in which the card was obtained, the mode of its use, or the nature of the benefit derived further impeded the achievement of uniformity in practice. With the proliferation of card payment systems and the advancement of information technologies, these uncertainties deepened further, and classical offence types against property proved inadequate to address the technical and legal characteristics of card-related crimes. With the enactment of Turkish Criminal Code No. 5237, acts constituting the misuse of bank or credit cards were regulated as an independent offence under Article 245 of the Code with the aim of resolving these problems. Accordingly, the criminalisation of unauthorised use irrespective of the manner in which the card was obtained, the production of counterfeit cards, and the use of counterfeit cards were explicitly defined, and the circumstances under which each offence arises were determined with clearer boundaries. The new regulation aimed both to reduce problems of legal characterisation encountered in practice and to protect confidence in card payment systems through the instrument of criminal law. In this respect, Article 245 of the Turkish Criminal Code has largely resolved the legal uncertainties experienced under the former Code and has established a more foreseeable and systematic criminal law framework for acts specific to bank and credit cards. This study examines the offenses of misuse of bank or credit cards within the framework of the general theory of crime through a comprehensive approach; analyzing the effect of the manner in which the card is obtained (whether lawfully or unlawfully) on the classification of the offense, the legal nature of the cardholder's consent as an element excluding typicality, the economic and legal scope of the“unjust benefit”result required for the completion of the offense, and the doctrinal issues concerning the objective and subjective elements of the offense in light of current judicial decisions. In this context, the three distinct offense types regulated under Article 245 of the Turkish Penal Code — which, despite being gathered under a single article, carry independent wrongfulness contents — are evaluated by taking into account the statutory text, the divergences of interpretation arising in practice, and their technical and systematic distinctions from classical property offenses such as theft, fraud, or forgery. The study aims to carry the offense of misuse of bank or credit cards beyond an abstract normative examination, seeking to resolve the boundary disputes frequently encountered in practice and to contribute to strengthening foreseeability in criminal law. Furthermore, the study questions the adequacy of existing legal regulations in the face of artificial intelligence systems, digital wallets, and next-generation payment instruments, and presents concrete reform proposals from a de lege ferenda perspective — that is, from the standpoint of the law as it ought to be — with the aim of ensuring terminological consistency (the distinction between card owner and cardholder) and adapting to technological transformation.
Benzer Tezler
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçu
Abuse of bank and credit cards in the Türkish Criminal Code Number 5237
ŞAHİN ALTUĞ
- Türk Ceza Kanunu'nda banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçu
The crime of abuse of bank or credit cards in the Turkish Penal Code
FATİH AVŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Hukukİstanbul Ticaret ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAYIHAN İÇEL
- Türk Ceza Hukukunda banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçu
Crime of misuse of bank or credit cards in Turkish Criminal Law
CENNET AKDAĞ BAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hukukİstanbul Ticaret ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR YİĞİT
- Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçu
The crime of debit or credit card fraud in the Turkish penalcode
DURMUŞ ALİ KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Hukukİstanbul Medipol ÜniversitesiKamu Hukuku Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE NUHOĞLU
- Türk Ceza Kanununda banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması
Misuse of bank and credit cards in Turkish Penal Code
TÜLAY BİLGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
HukukDokuz Eylül ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA RUHAN ERDEM