Katma değerli ürünlere yönelme stratejisinin kooperatif işletme başarısına etkisi: Yeni zelanda süt kooperatifçiliği modeli
The impact of value-added product strategies on cooperative business performance: The new zealand dairy cooperative model
- Tez No: 1015798
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLEN ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Ziraat, Economics, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Süt Kooperatifçiliği, Katma Değerli Ürün Stratejisi, Yeni Zelanda Modeli, Kaynak Temelli Görüş, Dinamik Yetkinlikler, Kooperatifçilik, Dairy Cooperatives, Value-Added Product Strategy, New Zealand Model, Resource-Based View, Dynamic Capabilities, Cooperative system
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarım İşletmeciliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, katma değerli ürünlere yönelme stratejisinin kooperatif işletme başarısını hangi kurumsal ve örgütsel mekanizmalar üzerinden etkilediğini, Yeni Zelanda süt kooperatifçiliği modeli bağlamında incelemektedir. 1980'lerin ortasında başlayan deregülasyon süreci, ülkenin süt sektöründe köklü bir yeniden yapılanmaya yol açmış; ölçek ekonomisi, inovasyon kapasitesi ve ürün farklılaştırması kooperatifler için temel rekabet unsurları hâline gelmiştir. Bu bağlamda çalışma, sektördeki üç temsil niteliği yüksek kooperatifi, Fonterra, Tatua ve Westland, karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele almaktadır. Araştırma, nitel bir desen çerçevesinde tasarlanmış olup veri toplama süreci doküman incelemesine dayanmaktadır. Analiz, dört kuramsal eksen üzerine inşa edilmiştir: Kaynak-Temelli Görüş (RBV), Dinamik Yetkinlikler, İlişkisel Görüş ve Yeni Kurumsal İktisat (NIE). Bu çerçeve, kooperatiflerin rekabet gücünü şekillendiren özel işleme teknolojileri, Ar-Ge kapasitesi, örgütsel esneklik, müşteri ilişkileri, yönetişim yapısı ve işlem maliyetleri gibi unsurların etkileşim içinde değerlendirilmesine imkân sağlamıştır. Bulgular, katma değerli ürün stratejilerinin yalnızca ekonomik performansı değil, aynı zamanda örgütsel dayanıklılığı, yönetişim kalitesini ve ortak refahını doğrudan etkilediğini göstermektedir. Fonterra ölçek temelli modelle küresel rekabette konumlanırken, Tatua yüksek uzmanlaşma ve ilişkisel ağlar sayesinde istikrarlı yüksek katma değer yaratmaktadır. Buna karşılık Westland'ın karma stratejisi sürdürülebilirlik sorunları üretmiştir. Çalışma, Türkiye'deki süt kooperatiflerinin kurumsal kapasite, yönetişim ve ürün farklılaştırması alanlarında atması gereken adımlara yönelik politika önerileri sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how value-added product strategies influence cooperative business performance and the institutional and organizational mechanisms through which these effects occur, using the New Zealand dairy cooperative model as a case. The deregulation reforms of the mid-1980s reshaped the country's dairy sector, making scale economies, innovation capacity, and product differentiation key sources of competitive advantage. Within this context, three representative cooperatives, Fonterra, Tatua, and Westland, are analysed comparatively. The study employs a qualitative research design based on document analysis and integrates four complementary theoretical perspectives: the Resource-Based View (RBV), Dynamic Capabilities, the Relational View, and New Institutional Economics (NIE). This framework enables an assessment of how processing technologies, R&D, organizational flexibility, governance, and relational networks shape cooperative competitiveness. Findings show that value-added strategies affect not only economic outcomes but also organizational resilience, governance quality, and member welfare. Fonterra leverages scale-based advantages, Tatua achieves stable high value through specialization and strong customer partnerships, while Westland's hybrid strategy led to long-term sustainability challenges. The thesis concludes with policy implications for strengthening institutional capacity and product differentiation within Turkish dairy cooperatives.
Benzer Tezler
- The analysis of export performance of Sakarya in the context of new regionalism
Yeni bölgeselcilik kapsamında Sakarya ili ihracatının analizi
OYLUM ŞEHVEZ ERGÜZEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
İşletmeSakarya ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN TUNAHAN
- Tekstil mühendisliği öğrencilerine yönelik matlab gui tabanlı interaktif eğitim aracı tasarımı
Matlab gui-based interactive education tool design for textile engineering students
BETÜL GÖKCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mühendislik BilimleriSüleyman Demirel ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEYZA AKARSLAN KODALOĞLU
- A Dutch disease approach into the premature deindustrialization
Erken sanayisizleşmeye Hollanda hastalığı yaklaşımı
MUHAMMET SAİT ÇAKIR
- Şönil ipliğin aşınma direncini etkileyen parametreleri
The influential parameters on abrasion resistance of chenille yarn
İLHAMİ İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. OSMAN BABAARSLAN
- Türkiye'nin tekstil ve hazır giyim sektöründe değişen dünya pazarlarına uyum süreci
Adaptation period to the changing world markets for textile and ready made clothing industry
CANER BENLİ