Psikoterapist adaylarınının terapötik ilişki süreçlerinin incelenmesi: Duygu düzenleme güçlükleri ve zihinselleştirme kapasitesi
An investigation of the therapeutic relationship processes of psychotherapist trainees: The role of emotion regulation difficulties and mentalization capacity
- Tez No: 1015859
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GİZEM CESUR SOYSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Mesleki yeterlilik, Olumsuz duygulanım, Psikoterapist, Psikoterapötik süreçler, Sentezleyen zihin, Öz yeterlilik algısı, Üst düzey zihinsel beceri, Professional competence, Negative mood, Psychotherapist, Psychotherapeutic processes, Synthesizing mind, Self-efficacy belief, High level thinking
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mevcut tez çalışmasının amacı, psikoterapist adaylarının terapötik ittifak süreçlerinin duygu düzenleme güçlükleri ve zihinselleştirme kapasitesi bağlamında incelenmesidir. Çalışmanın örneklemi klinik psikoloji yüksek lisansının ikinci senesinde olup, süpervizyon dersi kapsamında danışan gören, 20-45 yaş arasındaki 72 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılara ait demografik ve mesleki bilgilerin yanı sıra terapötik ittifak, duygu düzenleme güçlüğü ve zihinselleştirme düzeyleri değerlendirilmiştir. Veri toplama sürecinde Demografik Bilgi Formu, Terapötik İttifak Ölçeği Kısa Formu – Terapist Formu (TİÖ-KF-TF), Zihinselleştirme Ölçeği (ZÖ) ve Duygu Düzenleme Güçlükleri Ölçeği – Kısa Formu (DDGÖ-16) kullanılmıştır. Araştırma verileri IBM SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiş; değişkenler arasındaki ilişkiler korelasyon, terapötik ittifakın yordayıcıları ise çoklu regresyon analizleri ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular, psikoterapist adaylarının terapötik ittifak toplam puanı ve alt boyutları ile zihinselleştirme toplam puanı ve alt boyutları arasında pozitif yönlü (r = .53, p < .01); duygu düzenleme güçlüğü toplam puanı ve alt boyutları arasında ise negatif yönlü anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermektedir (r = -.48, p < .01). Ayrıca psikoterapi sürecini tamamlamış psikoterapist adaylarının daha yüksek terapötik ittifak düzeyleri bildirdiği; kayıp/travma nedeniyle başvuran danışanlarla çalışan katılımcılarda terapötik ittifakın, psikiyatrik bozukluk ve kayıp/travma nedeniyle başvuran danışanlarla çalışan katılımcılarda ise duygulanımsal bağın daha yüksek olduğu görülmüştür. Hiyerarşik regresyon analizleri sonucunda zihinselleştirme (β = .53, p < .001) ve psikoterapist yeterlilik algısının terapötik ittifakı pozitif (β = .30, p = .003), duygu düzenleme güçlüğünün ise negatif yönde anlamlı biçimde yordadığı (β = -.49, p < .001); modele yeterlilik algısının eklenmesiyle birlikte duygu düzenleme güçlüğünün anlamlılığını yitirdiği görülmüştür (p = .069). Araştırma bulguları ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış; psikoterapist adaylarının terapötik ilişki kurma süreçlerinde zihinselleştirme kapasitesi, duygu düzenleme becerileri ve yeterlilik algılarının önemli değişkenler olabileceği değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçların psikoterapist eğitimi, süpervizyon süreçleri ve klinik uygulamalar açısından katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of the present study was to examine the therapeutic alliance processes of psychotherapist trainees in the context of emotion regulation difficulties and mentalization capacity. The sample consisted of 72 participants who were in the second year of a Clinical Psychology Master's program and were providing psychotherapy to clients as part of their supervision course. Participants' demographic and professional characteristics, therapeutic alliance, emotion regulation difficulties, and mentalization levels were assessed. Data were collected using the Demographic Information Form, the Working Alliance Inventory–Short Form Therapist Version (WAI-SF-T), the Mentalization Scale (MS), and the Difficulties in Emotion Regulation Scale–Short Form (DERS-16). The data were analyzed using IBM SPSS, with correlations examining relationships among variables and multiple regression analyses investigating predictors of therapeutic alliance. The findings indicated significant positive associations between psychotherapist trainees' total therapeutic alliance scores and subscale scores and their total mentalization scores and subscale scores (r = .53, p < .01). Significant negative associations were found between therapeutic alliance scores and total emotion regulation difficulties scores and their subscales (r = -.48, p < .01). In addition, psychotherapist trainees who had completed their own psychotherapy process reported higher levels of therapeutic alliance. Participants working with clients presenting with loss or trauma reported higher levels of therapeutic alliance, while those working with clients presenting with psychiatric disorders or loss/trauma reported stronger emotional bond scores. Hierarchical regression analyses revealed that mentalization (β = .53, p < .001) and perceived psychotherapist self-efficacy positively predicted therapeutic alliance (β = .30, p = .003), whereas emotion regulation difficulties negatively predicted therapeutic alliance (β = -.49, p < .001). However, when perceived self-efficacy was added to the model, the predictive effect of emotion regulation difficulties became non-significant (p = .069). Overall, the findings suggest that mentalization capacity, emotion regulation abilities, and perceived professional selfefficacy may be important factors in psychotherapist trainees' ability to establish and maintain effective therapeutic relationships.
Benzer Tezler
- Psikoterapist adaylarının terapötik ilişki süreçlerinin incelenmesi: Duygu düzenleme güçlükleri ve psikolojik esneklik
An investigation of the therapeutic relationship processes of psychotherapist trainees: The role of emotion regulation difficulties and psychological flexibility
BENGİNUR ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELA ARI
- Psikolojik danışman adaylarının başlangıç oturumlarında sağladıkları başarının danışman ve danışan sözel davranışları açısından incelenmesi
Investigation of psychological counselor candidates' success in the initial sessions in terms of counselor and client verbal behaviors
TÜRKAN KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERAL ATICI
- Klinik Psikoloji öğrencilerinde kontrol odağı terapötik ittifak ilişkisinde terapistin öz etkinliğinin düzenleyici rolünün incelenmesi
The examination of moderating role of therapists' self-efficacy in relationship between locus of control and therapeutic alliance
VELİ KAĞAN MURATOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAntalya Bilim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN HERDİ
DR. AYŞE BERNA SARI ARASIL
- Bir sanal gerçeklik uygulaması geliştirme çalışması: Sanal danışan
A study on developing a virtual reality application: Virtual client
NUR HİLAL YILDIRIM ALGÜL
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA SEDA ÇOLAK TURAN
- The evaluation of psychotherapists in movies in terms of emotional intelligence
Sinemadaki psikoterapist temsillerinin duygusal zeka bakımından değerlendirilmesi
MÜGE BANLI PALA
Yüksek Lisans
İngilizce
2009
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Bölümü
PROF. DR. FARUK GENÇÖZ