Şanlıurfa'daki neolitik dönem'e ait eserlerin yapay zekâ destekli dijital illüstrasyon uygulamaları
Artificial intelligence-supported digital illustration practices based on neolithic period artifacts from Şanliurfa
- Tez No: 1016220
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BAYRAM BOZHÜYÜK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Şanlıurfa'daki Neolitik Dönem'e ait ören yerlerinden elde edilen birçok yapı, insan ve hayvan figürleri ile kabartmalar gün yüzüne çıkarılmıştır. Eserlerin günümüzde anlaşılır halde olması, görsel tasarım alanlarında ilham kaynağı olarak kullanılmasını mümkün hale getirmektedir. Çalışma, bu figürlerin farklı dijital alanlarda nasıl tasarımlara dönüştürülebileceği ve üretilen tasarımların hangi alanlarda, ne için kullanılabileceği problemi üzerinden işlenmektedir. Şanlıurfa ilindeki Neolitik Dönem buluntularının dijital illüstrasyon yöntemleriyle yeniden yorumlanabilmesi, bu yorumlamaların dijital ortamlarda uygulanması ve oluşan tasarım çıktılarının logo, afiş, karakter tasarımı, dijital çizgi roman, yapay zekâ destekli dijital heykel tasarımları, oyun ve animasyon gibi dijital alanlarda kullanılabilirliği, bu tezde amaçlanmaktadır. Bu amaca hizmet eden çalışmalar, uygulama bölümünde araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda Procreate, Adobe Illustrator, Adobe Photoshop, Adobe Firefly 3, Gemini 2.5 Flash ve ChatGPT gibi dijital araçlardan yararlanılmıştır. Üretilen tasarımlar; müze sergileri, kültürel miras tanıtımları, turizm materyalleri, eğitim içerikleri gibi alanlarda kullanılabilecek niteliktedir. Bu dönüşüm, arkeolojik eserlerin müzelerde sergilenen nesneler olarak kalmasını engelleyerek, çağdaş görsel kültür içinde yeniden görünür hale gelmesine katkı sağlayabilmektedir. Dijital illüstrasyon ve yapay zekâ destekli görselleştirmeyle oluşturulan bu tasarım çıktıları, bireylerin ve toplumların Şanlıurfa'daki Neolitik mirası farklı dijital alanlarda da algılamasına, bu eserlerle görsel ve kültürel bağ kurmasına ve kültürel mirasa ilişkin daha güçlü bir hafıza geliştirmesine olanak sunabilmektedir. Sonuç olarak, Şanlıurfa'daki Neolitik figürlerin kültürel mirasın dijital ortamda geniş kitlelere ulaştırılması, turizm ve eğitim alanlarında değerlendirilmesi açısından etkili kaynaklar olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Many structures, human and animal figures, and reliefs have been unearthed from Neolithic archaeological sites in Şanlıurfa. The fact that these artifacts are comprehensible in the present day makes it possible for them to be used as sources of inspiration in the fields of visual design. This study addresses the problem of how these figures can be transformed into designs in different digital fields and for what purposes and in which areas the produced designs can be used. The aim of this thesis is to reinterpret Neolithic findings in Şanlıurfa through digital illustration methods, to apply these interpretations in digital environments, and to examine the usability of the resulting design outputs in digital fields such as logo design, poster design, character design, digital comics, AI-supported digital sculpture designs, games, and animation. The studies serving this aim were carried out by the researcher in the application section of the thesis. Within this scope, digital tools such as Procreate, Adobe Illustrator, Adobe Photoshop, Adobe Firefly 3, Gemini 2.5 Flash, and ChatGPT were utilized. The produced designs have the potential to be used in areas such as museum exhibitions, cultural heritage promotion, tourism materials, and educational content. This transformation may contribute to preventing archaeological artifacts from remaining solely as objects displayed in museums, enabling them to become visible again within contemporary visual culture. The design outputs created through digital illustration and AI-supported visualization may allow individuals and societies to perceive the Neolithic heritage of Şanlıurfa in different digital fields, to establish visual and cultural connections with these artifacts, and to develop a stronger memory regarding cultural heritage. As a result, it has been observed that the Neolithic figures of Şanlıurfa constitute effective resources for conveying cultural heritage to wider audiences in digital environments and for evaluating it in the fields of tourism and education.
Benzer Tezler
- Urfa Masmana yapısı koruma sorunları ve çözüm önerileri
Preservation problems and protection proposals of Urfa Masmana building
TUĞBA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP GÜL ÜNAL
- Eski ve yeni dönem arkeolojik araştırmalar ve yazılı kaynaklar ışığında Sultantepe Höyüğü'nün olası kültürel tarihi
The possible cultural history of Sultantepe Höyük in the light of preliminary and recent archaeological research and written records
AKARCAN GÜNGÖR
- Urfa tarihi camilerinde taş süsleme programı
Stone ornamentation of Urfa historical mosques
TARIK EYE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sanat TarihiHarran Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜL GÜLER
- Şanlıurfa'nın dini tarihi ve taş tepeleri: Göbeklitepe ve Karahantepe
Religious history and stone hills of Şanlıurfa: Göbeklitepe and Karahantepe
EBUBEKİR OĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ARAS
- Şanlıurfa İslam mimarisinde taş süsleme (2 cilt)
The Ornament of stone in Islamic architecture of Şanlıurfa
CİHAT KÜRKÇÜOĞLU
Doktora
Türkçe
1998
El SanatlarıSelçuk ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YAŞAR ERDEMİR