Geri Dön

Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara gündüz tuvalet becerisi kazandırmada anneler tarafından sunulan çok duyulu öğretim materyalinin etkililiği

The effectiveness of a multisensory instructional material delivered by mothers in teaching daytime toileting skills to children with autism spectrum disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 1016503
  2. Yazar: DAMLA SARIOĞLU
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA SİVRİKAYA
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Otistik bozukluklar, Otistik çocuklar, Otizm, Otizm spektrum bozukluğu, Tuvalet eğitimi, Özel eğitime muhtaç çocuklar, Özel gereksinimli bireyler, Özel gereksinimli çocuklar, Autistic disorder, Autistic children, Autism spectrum disorder, Toilet training, Handicapped children who need special education, Special needs individuals, Children with special needs
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara gündüz tuvalet becerisi kazandırmada anneler tarafından sunulan çok duyulu öğretim materyalinin etkililiğinin incelenmesidir. Araştırma, tek denekli araştırma yöntemlerinden eşzamanlı olmayan çoklu başlama modeli ile yürütülmüştür. Çalışma grubunu özel eğitim uygulama okuluna devam eden ve otizm spektrum bozukluğu olan üç çocuk ve anneleri oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında, annelerin çocuklarına gündüz tuvalet becerisi öğretiminde kullanmaları amacıyla geliştirilen çok duyulu öğretim materyalinin uygulanmasına yönelik bir anne eğitim süreci yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde annelerin bilgi düzeyleri, kuruluk kaydı tutma becerileri, öğretim uygulama yeterlikleri ve çocukların tuvalet becerilerine ilişkin performansları izlenmiş olup ayrıca genelleme, izleme ve sosyal geçerlik verileri toplanmıştır. Araştırma bulguları, uygulanan programın annelerin tuvalet eğitimine ilişkin bilgi ve uygulama becerilerini artırmada etkili olduğunu göstermiştir. Annelerin kuruluk süresi kaydı tutma, çok duyulu öğretim materyaliyle öğretim yapma ve çocuklarına gündüz tuvalet kontrolü kazandırma becerilerinde öğretim öncesine kıyasla belirgin bir artış olduğu ve bu becerilerin %100 düzeyine ulaştığı belirlenmiş olup edinilen bu becerilerin genelleme ve izleme oturumlarında da sürdürüldüğü belirlenmiştir. Çocukların tuvalet becerilerine ilişkin bulgular, müdahale öncesinde düşük olan performanslarının öğretim süreciyle birlikte önemli ölçüde arttığını, becerilerin kalıcı olduğunu ve farklı ortamlara genellenebildiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, anneler tarafından uygulanan çok duyulu öğretim materyalinin otizm spektrum bozukluğu olan çocukların gündüz tuvalet becerilerini kazanmalarında, bu becerileri sürdürmelerinde ve farklı ortamlara genellemelerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca materyalin uygulanmasına yönelik anne eğitim sürecinin annelerin bilgi ve uygulama becerilerini geliştirdiği görülmüştür. Sosyal geçerlik bulguları ise uygulamanın hem anneler hem de öğretmenler tarafından kabul edilebilir ve yararlı bulunduğunu göstermiştir.

Özet (Çeviri)

The purpose of this study was to examine the effectiveness of a multisensory instructional material delivered by mothers in teaching daytime toilet skills to children with autism spectrum disorder (ASD). The study was conducted using a nonconcurrent multiple baseline design across participants, one of the single-subject research methods. The participants consisted of three children with ASD attending a special education practice school and their mothers. Within the scope of the study, a parent training process was implemented to teach mothers how to use a multisensory instructional material developed for teaching daytime toilet skills to their children. During the data collection process, mothers' knowledge levels, dryness-recording skills, instructional implementation skills, and the children's toilet skill performances were monitored. In addition, generalization, maintenance, and social validity data were collected. The findings indicated that the implemented training process was effective in improving mothers' knowledge and instructional skills related to toilet training. Significant improvements were observed in mothers' abilities to record dryness periods, use the multisensory instructional material for teaching, and teach daytime toilet control to their children. These skills reached 100% accuracy and were maintained during both generalization and maintenance sessions. The findings regarding the children's toilet skills demonstrated that their initially low performance levels increased substantially throughout the instructional process. The acquired skills were maintained over time and generalized across different settings. In conclusion, the multisensory instructional material implemented by mothers was found to be effective in helping children with ASD acquire, maintain, and generalize daytime toilet skills. Furthermore, the parent training process designed to support the implementation of the material improved mothers' knowledge and instructional competencies. Social validity findings also showed that the intervention was considered acceptable and beneficial by both mothers and teachers.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    733911

    Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda melatonin düzeyleri, uyku alışkanlıkları ve klinik belirtiler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi; vaka kontrol çalışması

    The evaluation of the relationship between serum melatonin levels, sleep habits and the clinical features of children with autism spectrum disorder; case control study

    ÇAĞLAR CHARLES DANİEL JAİCKS

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikiyatriÇukurova Üniversitesi

    Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. PERİHAN ÇAM RAY

  2. Tez No

    924416

    Otizm spektrum bozukluğu olan ve olmayan çocukların annelerinin duygusal yeme, beslenme bilgi düzeyleri, uyku kaliteleri, stres ve beslenme durumlarının karşılaştırılması

    Comparison of emotional eating, nutrition knowledge levels, sleep quality, stress, and nutritional status of mothers with and without children diagnosed with autism spectrum disorder

    UMUT DALMIŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR GÖKÇE YILDIRIM

  3. Tez No

    827326

    Otızm spektrum bozukluğu olan çocuklara sayma becerisi öğretiminde kullanılan sanal-yarı somut-soyut öğretim stratejisinin (VRA) etkililiği

    Effectiveness of virtual-semi-concrete-abstract strategy (VRA) used in teaching counting skills to children with ASD

    BİLGE GÜNDÜZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET YIKMIŞ

  4. Tez No

    842644

    Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda yaygın kullanılan farklı uyku ve uyanıklık ölçeklerinin karşılaştırılmalı etkinliğinin incelenmesi

    Comparative analysis of various common sleep and wakefulness measures in children with autism spectrum disorder

    BATUHAN YÜKSEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonAkdeniz Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZGÜN KAYA KARA

  5. Tez No

    761732

    4-6 yaş tipik gelişim gösteren ve Otizm Spektrum Bozukluğuna sahip olan çocuklarda zihin kuramı, yönetici işlevler ve dil ilişkisi

    Başlık çevirisi yok

    MERİH TOKER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FUNDA ACARLAR

Geri Dön