Türkiye'de kamu sektöründe taşeron işçiliği, hak talepleri ve 696 sayılı KHK ile sürekli işçi statüsüne geçiş süreci
Subcontracted labor in the Turkish public sector, claims for rights, and the process of transition to permanent worker status under Decree Law no. 696
- Tez No: 1016502
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE TURGAYLI ZENGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de kamu sektöründe 1980 sonrası dönemde yaygınlaşan taşeron işçilik uygulamasını; ortaya çıkış nedenleri, yol açtığı hukuki, sosyal ve ekonomik sorunlar ile 696 sayılı KHK kapsamında taşeron işçilerin sürekli işçi statüsüne geçirilmesi sürecini bütüncül biçimde incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, kamu yönetiminde yaşanan yapısal dönüşüm sürecinde taşeronlaşmanın hangi gerekçelerle benimsendiğini, kamu hizmetinin niteliği ve personel rejimi üzerindeki etkilerini ortaya koymak ve 696 sayılı KHK'nın taşeron işçilerin çalışma koşulları ve işçi hakları açısından ne ölçüde kalıcı bir çözüm sunduğunu değerlendirmektir. Birinci bölümde, kamu hizmeti kavramı anayasal ilkeler, sosyal devlet anlayışı ve kamu yararı çerçevesinde ele alınmış; Türk kamu personel rejimi tarihsel ve hukuki yönleriyle incelenmiştir. Alt işverenlik (taşeronluk) ilişkisi, muvazaa kavramı, asıl işlerin taşerona verilmesi sorunu ve bunun hukuki sınırları açıklanmış; Türkiye'de taşeronlaşmanın 1980 sonrası neoliberal politikalar, özelleştirme süreci, 4857 sayılı İş Kanunu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu bağlamında gelişimi analiz edilmiştir. İkinci bölümde, kamuda taşeron işçiliğin yarattığı ücret eşitsizliği, iş güvencesi eksikliği, sosyal hak kayıpları, kıdem tazminatı belirsizliği ve sendikal örgütlenme sorunları ele alınmıştır. Sağlık ve karayolları gibi alanlarda asıl iş–yardımcı iş tartışmaları ile Yargıtay'ın muvazaalı taşeronluk kararları incelenmiş; bu kararların idarelerce uygulanmamasının yarattığı sorunlar vurgulanmıştır. Üçüncü bölümde, 696 sayılı KHK ile getirilen kadroya geçiş düzenlemesi, merkezi idare ve yerel yönetimler açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş; kapsam dışı bırakılan kesimler, başvuru ve sınav süreçleri, haklardan feragat zorunluluğu ve geçiş sonrası devam eden statü sorunları analiz edilerek düzenlemenin sınırlılıkları ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the subcontracting (outsourcing) practices that have become widespread in the Turkish public sector since the post-1980 period, focusing on their causes, the legal, social, and economic problems they have created, and the transition of subcontracted workers to permanent worker status under Decree Law No. 696. Its main objective is to examine why subcontracting was adopted during the structural transformation of public administration, to evaluate its impact on the quality of public services and the public personnel regime, and to assess whether the regulation introduced by Decree Law No. 696 offers a lasting and effective solution for subcontracted workers' working conditions and labor rights. The first chapter discusses the concept of public service within the framework of constitutional principles, the social state, and public interest, and examines the Turkish public personnel regime from historical and legal perspectives. It explains the principal employer–subcontractor relationship, the concept of collusion (sham transactions), the legal limits of assigning core public services to subcontractors, and the development of subcontracting in Turkey in relation to post-1980 neoliberal policies, privatization, Labor Law No. 4857, and the Public Procurement Law No. 4734. The second chapter focuses on the structural problems caused by subcontracted employment in the public sector, including wage inequality, lack of job security, loss of social rights, uncertainty regarding severance pay, and barriers to trade union organization. It also examines disputes over core and auxiliary work in sectors such as healthcare and highways, as well as precedent-setting decisions of the Court of Cassation on collusive subcontracting, emphasizing the failure of public administrations to implement these rulings effectively. The third chapter evaluates the transition to permanent worker status introduced by Decree Law No. 696 by comparing the direct transfer model in central government institutions with the company-based employment model in local governments. It analyzes exclusions from the regulation, application and examination procedures, the requirement to waive legal claims, and ongoing post-transition status problems, highlighting the limitations of the reform.
Benzer Tezler
- Kamu sektöründe taşeron aracılığıyla istihdam ve 1992 yılında kurulan devlet üniversitelerinde bir inceleme: Süleyman Demirel Üniversitesi örneği
Employment through subcontractors in the public sector and a study at state universities established in 1992: The case of Süleyman Demirel University
MÜRÜVVET KUTGİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeSüleyman Demirel ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEKİR SAMİ OĞUZTÜRK
- Türkiye'de neoliberal dönemde televizyon endüstrisinin dönüşümü: Güvencesizleştirme ve taşeronlaştırmanın deneyimlenmesi
The neoliberal transformation of the television industry in Turkey: A case study of media workers' experiences of precarization in outside broadcasting
SEDAT KÖKAT
Doktora
Türkçe
2023
Radyo-Televizyonİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEYHAN KANDEMİR
- İnşaat sektöründe ara işgücü: Kalfalar
Intermediate labour force in construction sector: Foremen
MELİKE ERDEMİR
- Türkiye Müteahitler Birliği'ne üye inşaat firmalarında risk yönetimi üzeerine alan araştırması
A Survey on risk management in construction firms member of Turkish Constractors Association
ZEYNEP ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET MURAT ÇIRACI
- Contracting out the state: The case of İstanbul Metropolitan Municipality
Devleti ihale etmek: İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneği
AYŞE MERYEM GÜRPINAR AKBULUT
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Sosyal Hizmetİstanbul Şehir ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EBRU KAYAALP