Geri Dön

Yapay zekâ destekli Türkçe dersi etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin motivasyon ve okuduğunu anlama başarılarına etkisi

The effect of artificial intelligence-supported Turkish course activities on middle school students' motivation and reading comprehension achievement

  1. Tez No: 1017049
  2. Yazar: EKREM ÖBÜZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ABDULKADİR KIRBAŞ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Atatürk Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı, yapay zekâ destekli öğrenme araçlarıyla hazırlanan okuma becerisine yönelik etkinliklerin 7. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama başarılarına, Türkçe dersine yönelik motivasyonlarına ve öğrenilenlerin kalıcılığına etkisini incelemektir. Yöntem: Karma yöntem araştırma desenlerinden açıklayıcı sıralı desene göre hazırlanan bu araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Siirt ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı 80. Yıl Ortaokulunda öğrenim gören toplam 68 öğrenciyle 14 haftalık bir süreçte yürütülmüştür. Çalışmanın nicel boyutunda ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen tercih edilmiştir. Deney grubunda yapay zekâ araçlarıyla (ChatGPT, Google Gemini ve MagicSchool) geliştirilen okuma becerisi etkinlikleri uygulanırken kontrol grubunda mevcut öğretim programı doğrultusunda Türkçe ders kitabında yer alan etkinlikler kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak okuduğunu anlama başarı testi, Türkçe dersine yönelik motivasyon ölçeği ve yarı yapılandırılmış öğrenci görüşme formundan yararlanılmıştır. Deneysel uygulama öncesinde ve sonrasında her iki gruba başarı testi ile motivasyon ölçeği uygulanmış; son testlerden sonra ise kalıcılık testi yapılmıştır. Nicel veriler SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde normallik varsayımı Shapiro-Wilk testiyle incelenmiş, grup içi ve gruplar arası karşılaştırmalarda bağımlı ve bağımsız örneklem t testlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda öğrencilerin uygulamaya ilişkin görüşleri alınmış ve elde edilen veriler içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Son aşamada nicel ve nitel bulgular bütünleştirilerek araştırma sonuçları yorumlanmıştır. Bulgular: Araştırmadan elde edilen nicel bulgular, yapay zekâ destekli okuma etkinliklerinin uygulandığı deney grubunun okuduğunu anlama başarısı, Türkçe dersine yönelik motivasyon ve kalıcılık puanlarında kontrol grubuna göre daha olumlu sonuçlar ortaya koyduğunu göstermiştir. Nitel bulgular ise öğrencilerin uygulamayı ilgi çekici, öğretici, derse katılımı artırıcı ve üst düzey düşünme becerilerini destekleyici nitelikte değerlendirdiklerini; bu görüşlerin nicel bulgularda deney grubu lehine ortaya çıkan farkları desteklediğini göstermektedir. Sonuçlar: Araştırma sonuçları, yapay zekâ destekli okuma etkinliklerinin Türkçe derslerinde öğrencilerin okuduğunu anlama başarılarını, derse yönelik motivasyonlarını ve öğrenmelerinin kalıcılığını destekleyen etkili bir uygulama olduğunu ortaya koymaktadır. Nicel ve nitel bulgular birlikte değerlendirildiğinde, yapay zekâ destekli öğrenme araçlarının Türkçe öğretiminde akademik başarı, derse yönelik ilgi ve öğrenci katılımı üzerinde olumlu etkiler oluşturabileceği anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, yapay zekâ destekli etkinliklerin Türkçe derslerinde okuma becerisinin geliştirilmesine yönelik tamamlayıcı ve işlevsel bir öğretim aracı olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

Purpose: The aim of this study is to examine the effects of activities aimed at reading skills, prepared with artificial intelligence-supported learning tools, on 7th-grade students' reading comprehension achievement, motivation toward the Turkish course, and retention of learning. Method: This study, designed according to the explanatory sequential design, one of the mixed-methods research designs, was conducted over a 14-week period with a total of 68 students studying at 80th Year Middle School, affiliated with the Ministry of National Education in the province of Siirt, during the spring semester of the 2024–2025 academic year. In the quantitative phase of the study, a quasi-experimental design with a pretest-posttest control group was employed. While reading skills activities developed through artificial intelligence tools (ChatGPT, Google Gemini, and MagicSchool) were implemented in the experimental group, the control group was taught through the activities included in the Turkish language textbook in line with the current curriculum. The data collection tools consisted of a reading comprehension achievement test, a motivation scale for the Turkish language course, and a semi-structured student interview form. Before and after the experimental implementation, both groups were administered the achievement test and the motivation scale; following the posttests, a retention test was also conducted with both groups. The quantitative data were analyzed using the SPSS program. In the data analysis process, the assumption of normality was examined through the Shapiro-Wilk test, and paired-samples and independent-samples t-tests were used for within-group and between-group comparisons. In the qualitative phase of the study, students' views regarding the implementation were collected, and the data obtained were analyzed through content analysis. In the final stage, the quantitative and qualitative findings were integrated, and the research results were interpreted accordingly. Findings: The quantitative findings showed that the experimental group, in which artificial intelligence-supported reading activities were implemented, obtained more favorable results than the control group in reading comprehension achievement, motivation toward the Turkish language course, and retention scores. The qualitative findings revealed that students viewed the implementation as engaging, instructive, supportive of classroom participation, and conducive to higher-order thinking skills. These views supported the quantitative differences observed in favor of the experimental group. Conclusions: The results indicate that artificial intelligence-supported reading activities are effective in enhancing students' reading comprehension achievement, course motivation, and learning retention in Turkish language courses. Overall, the findings suggest that these activities can serve as complementary and functional instructional tools for improving reading skills and supporting student engagement.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    994886

    Yapay zekânın okuma motivasyonu üzerine etkisi

    The effect of artificial intelligence on reading motivation

    AYŞEGÜL DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimAtatürk Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDULHAK HALİM ULAŞ

  2. Tez No

    959561

    Yapay zekâ destekli robotik kodlama öğretiminin öğrencilerin tasarım odaklı düşünme ve problem çözme becerilerine etkisi

    The effect of artificial intelligence assisted robotic coding teaching on students' design thinking and problem solving skills

    MEHMET EMİN HANGÜN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Bilim ve TeknolojiFırat Üniversitesi

    Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YALIN KILIÇ TÜREL

  3. Tez No

    973004

    Web 2.0 ve yapay zekâ destekli biçimlendirici değerlendirmenin öğrencilerin başarıları üzerindeki etkisi

    The effect of web 2.0 and artificial intelligence supported formative assessment on students' achievements

    YAVUZ SİNAN ÖZEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimAtatürk Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CEYHUN OZAN

  4. Tez No

    967600

    Yapay zekâ temalı sosyobilimsel karikatürlerin öğrencilerin sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarına ve informal muhakemelerine katkısı

    The contribution of socioscientific cartoons themed on artificial intelligence to students' attitudes towards socioscientific issues and informal reasoning

    GİZEM ÇAKIR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYŞEGÜL EVREN YAPICIOĞLU

  5. Tez No

    1021632

    Yapay zekâ destekli ders izlencesi tasarımı ve yenilikçi yaklaşımlar kapsamında geliştirilen çeviri etkinliklerinin çeviri eğitimi uygulamalarındaki yeri

    Artificial intelligence assisted syllabus design and the role of translation activities developed within the scope of innovative approaches in translator training practices

    CEM SEZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimTrakya Üniversitesi

    Çeviribilim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DOLUNAY KUMLU

Geri Dön