Anlam Bilimi Açısından Türkiye Türkçesinde Evcil Hayvan Adları
Domestic Animal Names in Turkey Turkish from a Semantic Perspective
- Tez No: 1017065
- Danışmanlar: PROF. DR. VAHİT TÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Türkiye Türkçesi, Türkiye Turkish
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eş süremli verilere dayanan bu çalışma, ölçünlü Türkçedeki evcil hayvan adlarının anlamsal katmanını bir özellikler kümesi olarak ele alıp bu kümenin üyesi sayılabilecek kavramların anlamsal sınırlarını, ayırıcı noktalarını ve karşıtlık ile kapsama başta olmak üzere birbirleriyle olan ilişkilerini yapısal anlam bilimi perspektifiyle belirlemekte ve elde ettiği veriler ile betimleyici bir hayvan adları dizgesi oluşturmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde gösterge bilimine bağlı temel terimler açıklandıktan sonra çalışmanın, sözlükbirimlere bağlı anlamları çözümlemek için esas aldığı Bernard Pottier'in anlambirimcik çözümleme yöntemi tanıtılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise belirlenen hayvan adları ilgili yöntemden hareketle çözümlenmiş ve üçüncü bölümde ulaşılan bulgular sıralanmıştır. Sonuç bölümünde ise bulgular ışığında evcil hayvan adlarına ait gösterilen betimleme dizgesi oluşturulmuştur.
Özet (Çeviri)
Based on synchronic data, this study approaches the semantic plane of domestic animal names in Standard Turkish as a set of features. From the perspective of structural semantics, it determines the semantic boundaries, the distinctive semes (differentiating traits), and the interrelations—primarily opposition and inclusion—of the concepts considered members of this set. Using the obtained data, it constructs a descriptive system of animal names. In the first chapter of the study, following an explanation of the fundamental terms of semiotics, Bernard Pottier's semic analysis model—which constitutes the basis of this study for analyzing meanings attached to lexemes—is introduced. In the second chapter, the designated animal names are analyzed in accordance with this model, and the resulting findings are presented in the third chapter. In the conclusion chapter, a descriptive system of the signified pertaining to domestic animal names is established in light of these findings.
Benzer Tezler
- Anlam bilimi açısından Kazak Türkçesinde duyu fiilleri
In terms of semantics sense verbs in Kazakh turkish
YAKUP TÜRKDİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
DilbilimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EKREM AYAN
- Azerbaycan Türkçesindeki adların Türkiye Türkçesindeki adlarla karşılaştırılması
Comparison of names in Azerbaijani with names in Turkish
EDA EKEN
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEDİHA MANGIR
- Azerbaycan Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasında yalancı eş değerlik
Başlık çevirisi yok
ESRA ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EKREM ARIKOĞLU
- İnançlarla ilgili Rusça deyimlerin incelenmesi ve Türkiye Türkçesindeki karşılıkları
Analysis of Russian idioms about belief and equivalences in Turkish language
SELİN TEKELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Batı Dilleri ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiRus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ ÜÇGÜL
- Eski Uygur çatiklerinde çok anlamlılık
Polysemy in Old Uyghur jatakas
GAMZE ARPACIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERYAL KORKMAZ