Geri Dön

Kemoterapi ile indüklenen periferal nöropati mekanizmalarının in siliko yöntemlerle araştırılması

Investigation of chemotherapy-induced peripheral neuropathy mechanisms using in silico methods

PDF İndir

  1. Tez No: 1017089
  2. Yazar: ZEYNEP GÜLSÜM SUBAY
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. FUAT KARAKUŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Farmasötik Toksikoloji, Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmaceutical Toxicology, Pharmacy and Pharmacology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eczacılık Meslek Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eczacılık Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Kemoterapötikler kanser tedavisinde yaygın olarak kullanılmakta ve hastalığın kontrol altına alınmasında önemli rol oynamaktadır. Bununla birlikte, bu ilaçların neden olduğu advers etkiler tedavi sürecini olumsuz etkileyebilmektedir. Bu etkilerden biri olan kemoterapi ile indüklenen periferal nöropati (KİPN), hastaların yaşam kalitesini düşürmekte ve tedaviye uyumu zorlaştırmaktadır. Bu tez çalışmasında, KİPN gelişiminde rol oynayabilecek moleküler mekanizmaların in siliko yöntemlerle araştırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda dokuz kemoterapötik ilaç (bortezomib, dosetaksel, paklitaksel, karboplatin, oksaliplatin, sisplatin, vinkristin, vinblastin ve talidomid) değerlendirilmiş ve nörotoksisite potansiyelleri ADMETlab 3.0, admetSAR 3.0, ProTox-3.0 ve DeepToxLab ile tahmin edilmiştir. Ayrıca ilaçlar ile periferal nöropati arasındaki ortak genler, gen ontolojileri, protein-protein etkileşimleri, moleküler yolaklar ve gen-gen etkileşimleri CTD, DAVID, STRING v12, Cytoscape ve GeneMANIA ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular, kemoterapötik ajanların periferal nöropati gelişiminde nörotrofik sinyalizasyon, inflamasyon, apoptoz, transkripsiyonel düzenleme ve hücre döngüsü kontrolü ile ilişkili ortak ve özgün mekanizmalar üzerinden etkili olabileceğini göstermiştir. Bortezomib ilişkili nöropatide nörotrofin sinyal yolağının baskılanması, dosetaksel ilişkili nöropatide hücre döngüsünün bozulması ve paklitaksel ilişkili nöropatide HIF1A, RELA ve ESR1 aracılı inflamatuvar ve apoptotik süreçler ön plana çıkmıştır. Platin türevi ajanlarda inflamasyon, transkripsiyonel düzenleme ve apoptotik mekanizmaların önemli rol oynayabileceği belirlenmiştir. Vinkristin kaynaklı nöropatide TNF sinyal yolağı ile hücre iskeleti organizasyonu ve inflamasyon ilişkili genlerin etkili olabileceği öngörülürken, vinblastin için belirgin bir mekanizma saptanmamıştır. Talidomid ilişkili nöropatide ise FGF ailesi üyelerinin nörotrofik destek ve hücresel düzenleme süreçlerinde rol oynayabileceği değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, bu tez çalışması bu kemoterapötiklerle indüklenen periferal nöropati gelişiminde rol oynayabilecek potansiyel moleküler hedefleri ve biyolojik yolakları ortaya koymakta; elde edilen bulguların gelecekte gerçekleştirilecek çalışmalar için yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

Chemotherapeutics are widely used in cancer treatment and play a crucial role in disease control. However, adverse effects associated with these drugs may negatively affect the treatment process. One of these adverse effects, chemotherapy-induced peripheral neuropathy (CIPN), significantly reduces patients' quality of life and may impair treatment adherence. This thesis aimed to investigate the molecular mechanisms potentially involved in the development of CIPN using in silico approaches. In this context, nine chemotherapeutics (bortezomib, docetaxel, paclitaxel, carboplatin, oxaliplatin, cisplatin, vincristine, vinblastine, and thalidomide) were evaluated, and their neurotoxicity potentials were predicted using ADMETlab 3.0, admetSAR 3.0, ProTox-3.0, and DeepToxLab. Furthermore, common genes, gene ontologies, protein-protein interactions, molecular pathways, and gene-gene interactions associated with these drugs and peripheral neuropathy were analyzed using CTD, DAVID, STRING v12, Cytoscape, and GeneMANIA. The findings indicated that chemotherapeutics may contribute to the development of peripheral neuropathy through both shared and distinct mechanisms related to neurotrophic signaling, inflammation, apoptosis, transcriptional regulation, and cell cycle control. Suppression of the neurotrophin signaling pathway was highlighted in bortezomib-associated neuropathy, whereas disruption of cell cycle regulation was prominent in docetaxel-induced neuropathy. In paclitaxel-associated neuropathy, HIF1A-, RELA-, and ESR1-mediated inflammatory and apoptotic processes appeared to play important roles. For platinum-based agents, inflammatory responses, transcriptional regulation, and apoptosis-related mechanisms were identified as key contributors. In vincristine-induced neuropathy, the TNF signaling pathway, together with genes involved in cytoskeletal organization and inflammation, may play critical roles, whereas no distinct mechanism could be identified for vinblastine-induced neuropathy. In thalidomide-associated neuropathy, members of the FGF family were found to be potentially involved in neurotrophic support and cellular regulatory processes. In conclusion, this thesis identifies potential molecular targets and biological pathways that may play a role in the development of peripheral neuropathy induced by these chemotherapeutics. The findings are considered to be guiding for future studies.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    923466

    Sisplatin ile indüklenen periferal nöropati modelinde fisetinin protektif etkisinin incelenmesi

    Investigation of protective effects of ficetin in cisplatin-induced peripheral neuropathy model

    CANSEL ADIGÜZEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    FizyolojiGaziantep Üniversitesi

    Fizyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CANER YILDIRIM

  2. Tez No

    1000196

    Integrared stress response in chemotherapy-induced peripheral neuropathy

    Kemoterapi ile indüklenen periferik nöropati ile entegre stress yanıtının ilişkisi

    DENİZ ÖZEN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Moleküler TıpKoç Üniversitesi

    Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEDAT HAKAN ORER

    DOÇ. DR. GÜLNİHAL ÖZCAN

  3. Tez No

    727412

    Sisplatin ile indüklenmiş in vitro periferik nöropati modelinde kuersetin ve düşük seviyeli lazer tedavisinin etkilerinin incelenmesi

    Investigation of the effects of quercetin and low-level laser therapy in cisplatin-induced in vitro peripheral neuropathy model

    SİMGE ÜNAY

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    BiyofizikAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Biyofizik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET DİNÇER BİLGİN

  4. Tez No

    949456

    DRG nöronlarında sisplatinle indüklenen nörotoksisiteye karşı 6-gingerolün protektif etkisinin araştırılması

    Investigation of the protective effect of 6-gingerol against cisplatin-induced neurotoxicity in DRG neurons

    BAHAR ÖLMEZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    FizyolojiVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Tıbbi Fizyoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ŞEKER

  5. Tez No

    622929

    TRPM-2 katyon kanalı antagonisti 2-Aminoetoksidifenil borat'ın sisplatin nörotoksisitesindeki rolü

    The role of TRPM-2 cation channel antagonist 2-aminoethoxydiphenyl borate in cisplatin neurotoxicity

    EZGİ EROĞLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Eczacılık ve FarmakolojiEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KEVSER EROL

Geri Dön