Metinlerarası bağlamda Cemal Süreya şiiri
Cemal Süreya's poetry in the context of intertextuality
- Tez No: 1017134
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YALÇIN ARMAĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Metinlerarasılık, en kabul edilen ifadesiyle bir metnin diğer metinler ve metin dışı yapılarla etkileşime girmesidir. Türk edebiyatında metinlerarasılık kullanımı şairin referans alanlarını ortaya koyması açısından önemlidir. Modern Türk edebiyatında birçok sanatçı gibi Cemal Süreya da metinlerarasılıktan yararlanmıştır. İlk kitabı Üvercinka'nda (1958) metinlerarası bağlamda daha çok Batı kültüründen beslenen şair Göçebe'de (1965) bu yararlanmayı devam ettirirken üçüncü şiir kitabı Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973) ile geleneksel edebiyatın imkânlarından yararlanmaya başlar. Uçurumda Açan (1984), Sıcak Nal (1988) ve Güz Bitiği (1988) şiir kitaplarında da metinlerarası bağ devam ederken şairin bu metinleri kullanma biçimi ve diğer metinlerden yararlanma oranı poetik yönelimleri doğrultusunda değişime uğrar. Şairin Folklor Şiire Düşman'daki tutumu 1960'lardaki yerlilik-Batılılık tartışmasıyla birlikte birtakım değişikliklere uğrar. 1960'lar metinlerarasılık kavramının tartışılmaya başlandığı döneme işaret ederken 1980'lerde yöntem ciddi düzeyde entelektüel bir tartışmaya dönüşür ve 1980 sonrası Türk edebiyatında postmodernizmin yükselmesinin aksine Cemal Süreya'nın şiirlerinde metinlerarası gönderme yoğunluğundaki düşüş dikkat çekicidir. Cemal Süreya'nın bütün şiirlerini merkezine alan bu çalışmada, şairin metinlerarası yöntemlerden nasıl istifade ettiği incelenmiş; böylece metinlerarası ilişkiler dâhilindeki referans alanları ve şiirlerindeki dönem etkileri ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
Intertextuality, in its broadest and most widely accepted sense, refers to the interaction of a text with other texts and extra-textual elements. In Turkish literature, the use of intertextuality is significant in that it reveals a poet's literary and cultural references. Like many figures of modern Turkish literature, Cemal Süreya made extensive use of intertextuality. While the poet drew predominantly on Western culture within an intertextual framework in his first poetry collection, Üvercinka (1958), and maintained this tendency in Göçebe (1965), he increasingly incorporated folkloric elements in his third collection, Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973). Although intertextual relations persist in later collections such as Uçurumda Açan (1984), Sıcak Nal (1988), and Güz Bitiği (1988), the poet's manner of engaging with other texts and the extent of his intertextual references evolved in line with his poetic orientation. Cemal Süreya's attitude in“Folklor Şiire Düşman”also underwent a transformation alongside the debates on nativism and Westernization in the 1960s. While the 1960s marked the emergence of intertextuality as a subject of discussion, the theory developed into a major intellectual debate during the 1980s. In contrast to the rise of postmodernism in post-1980 Turkish literature, the decreasing frequency of intertextual references in the poet's works is noteworthy. Focusing on the complete body of Cemal Süreya's poetry, this study examines how the poet employed intertextual methods and thereby reveals his network of references within the framework of this theory, as well as the socio-literary influences reflected in his poetry.
Benzer Tezler
- اللغة الشعرية عند جميل صدقي الزهاوي (دراسة وصفية تحليلية)
Cemîl Sıdki ez-Zehâvî'nin şiirsel dili - analitik çalışma
FADHIL ABBAS FADHIL AL-TAMEEMI
Yüksek Lisans
Arapça
2022
Doğu Dilleri ve EdebiyatıÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BEKİR YILDIRIM
- La conception de la nature et de la morale chez M. de Sade et Spinoza
M. de Sade ve Spinoza'da doğa ve ahlak anlayışı
HAKAN İLKER ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
Fransızca
2023
FelsefeGalatasaray ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜBEYDE GAYE ÇANKAYA EKSEN
- Metinlerarası bağlamda 2010 sonrası Hollywood yapımı masal uyarlamalarındaki biçimsel dönüşümler
Transformations in Hollywood made fairy tale adaptations after 2010 in the context of intertextuality
ÇAĞATAY DİRİLGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İletişim BilimleriAkdeniz ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE UÇAR İLBUĞA
- Metinlerarası anlam aktarımında bir yöntem olarak ekfrasis: Şiir-roman ve sinemada kullanımı
Ekphrasis as a method of intertextual transference of meaning: Its use in poetry-novel and cinema
ŞEBNEM ŞENGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Batı Dilleri ve Edebiyatıİstanbul Kültür ÜniversitesiDinler Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞIL ZEYBEK
- Jane Eyre örneği ile metinlerarası ilişkilerde çevirmen görünürlüğü
Translator's visibility in intertextuality: A case study on Jane Eyre translations
AYLİN ÖZLEM SÜRER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mütercim-Tercümanlıkİstanbul ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEJDET NEYDİM