Çok kademeli santrifüj pompaların türbin olarak kullanılmasının deneysel ve nümerik incelenmesi
Experimental and numerical investigation of multistage centrifugal pumps used as turbines
- Tez No: 1017177
- Danışmanlar: PROF. DR. KADRİ SÜLEYMAN YİĞİT, PROF. DR. ALAATTİN METİN KAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Rotadinamik pompaların ters çalıştırılarak hidrolik türbin olarak kullanılması literatürde bilinen ve PaT (Pompa-Türbin) olarak adlandırılan bir uygulamadır. Uçtan emişli norm pompalar, çift emişli pompalar ve çok kademeli pompalar, uygulamada türbin olarak en sık tercih edilen pompa tipleri arasında yer almaktadır. Pompanın basma flanşından giren akışkanın çark içerisinden ters yönde geçerek emme flanşından çıkması durumunda, çark ters yönde dönmekte ve sistem hidrolik türbin gibi çalışabilmektedir. Bu işletim koşulunda pompa tahrikinde kullanılan asenkron motorlar alternatör modunda çalışarak elektrik enerjisi üretmekte ve şebekeye enerji besleyebilmektedir. Bu tez çalışmasında, bir adet uçtan emişli pompa, bir adet çift emişli pompa ve farklı boyutlarda üç adet çok kademeli pompanın pompa ve PaT modlarındaki performansları deneysel olarak incelenmiştir. Elde edilen deney sonuçları boyutlu ve boyutsuz olarak sunulmuş, pompa ve PaT modlarındaki karakteristik eğriler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, PaT sistemlerinin istenilen çalışma aralıklarında işletilebilmesi amacıyla çark tornalanmasının performans üzerindeki etkileri deneysel olarak araştırılmış ve benzeşim yasaları ile olan uyumsuzluklar tartışılmıştır. Çalışmanın en önemli katkılarından biri, PaT performans eğrilerinin tahminine yönelik olarak geliştirilen BEP tabanlı çift nokta (BBDP) yöntemidir. Bu yöntemde, literatürde farklı araştırmacılar tarafından geliştirilen ve pompanın BEP çalışma noktasından PaT modundaki BEP çalışma noktasını tahmin eden mevcut yaklaşımlar esas alınarak, BEP dışındaki ilave ikinci bir PaT çalışma noktasının da tahmin edilebilmesi sağlanmaktadır. Böylece, en az iki referans çalışma noktasına dayalı olarak PaT karakteristik eğrilerinin oluşturulması mümkün hâle gelmektedir. Özellikle yüksek net düşülü sistemlerde kullanımı yaygın olan çok kademeli tip PaT ile ilgili literatürde sınırlı sayıda çalışma bulunması nedeniyle bu tez sonucunda elde edilecek bilgilerin PaT gerekliliklerinin belirlenmesinde yol gösterici olacağı planlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
The use of rotodynamic pumps as hydraulic turbines by operating in reverse is a technical subject known in the literature and is also called PaT (Pump as Turbine). The most common types of pumps used as turbines in practice are end-suction norm pumps, double-suction split case pumps or multistage pumps. Water entering the pump from the discharge flange passes through the impeller in the reverse direction and leaves the pump from the suction flange. The impeller rotates in the reverse direction, and the pump can be used as a hydraulic turbine. At the same time, the asynchronous motor used for driving the pump acts as an alternator when the pump is used as a turbine and can feed energy to the grid in reverse by producing electricity. In this thesis, the performance of an end-suction pump, a double-suction pump, and three multistage pumps of different sizes operating in pump and PaT modes was experimentally investigated. The experimental results are presented in both dimensional and dimensionless forms, and the characteristic curves in pump and PaT modes are comparatively evaluated. In addition, the effects of impeller trimming on performance were experimentally examined in order to enable PaT systems to operate within the desired operating ranges, and the deviations from similarity laws were discussed. One of the main contributions of this study is the BEP Based Dual Point (BBDP) method developed for predicting PaT performance curves. In this method, existing approaches in the literature proposed by various researchers to estimate the BEP operating point of a pump in PaT mode based on its BEP in pump mode are taken as a basis. In addition to this estimation, the method enables the prediction of a second PaT operating point outside the BEP. Thus, it becomes possible to construct PaT characteristic curves based on at least two reference operating points. Considering the limited number of studies in the literature on multistage-type PaTs, which are widely used in high net head systems, the findings of this thesis are expected to provide guidance in determining PaT requirements.
Benzer Tezler
- Santrifüj pompaların verim ve kavitasyon açısından çok amaçlı optimizasyonu
Multi-objective optimization of centrifugal pumps in terms of efficiency and cavitation
ELİFNUR DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT ALİ KAVURMACIOĞLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDIN HACI DÖNMEZ
- Radyal pompaların kavitasyon performansının hesaplanması ve iyileştirilmesi
Computation and improvement of the cavitation performance of radial flow pumps
MEHMET KAYA
Doktora
Türkçe
2020
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN AYDER
- Tek kademeli Santrifuj pompalarda girişteki çarpma kayıplarının deneysel incelenmesi ve hesaplamalı akışkanlar dinamiği (HAD) ile çözümü.
Experimental investigation of entrance shock losses in single stage centrifugal pumps and solution with computational and fluid dynamics (CFD )
JASIM MOHAMMAD ABID AL ENEZY
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Makine MühendisliğiSelçuk ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAİM KOÇAK
- Tek kademeli santrifüj pompalarda dengeleme deliklerinin pompa performansına etkisinin sayısal ve deneysel araştırılması
Numerical and experimental investigation of the effect of balancing holes on pump performance in single stage centrifugal pumps
SELAHATTİN SEFACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Makine MühendisliğiKonya Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAİM KOÇAK
- Tam santrifüj pompalarda tek, iki ve çok kanatlı kapalı ve yarı açık fanlarda geometrik benzerlik bağıntılarının teorik ve deneysel yollarla mukayesesi
Başlık çevirisi yok
YAŞAR ÖZÜDOĞRU
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Makine MühendisliğiAnadolu ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAŞAR PANCAR