Ergenlerde depreme ilişkin uzun süreli travma sonrası stres bozukluğunun ve kariyer beklentilerinin incelenmesi
An examination of long-term post-traumati̇c stress di̇sorder and career expectations related to earthquakes among adolescents
- Tez No: 1017502
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ÇEKİÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Deprem, Kariyer, Travma, Earthquake, Career, Trauma
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen ergenlerin depreme ilişkin uzun süreli travma sonrası stres bozukluğu ve kariyer beklentilerinin içeriği incelenmiştir. Çalışma karma araştırma desenine dayanmaktadır. Araştırmada depremi yaşamış olan ergenlerin uzun süreli travma sonrası stres bozukluğu düzeyi ile demografik değişkenler arasındaki ilişki incelenmiş, ardından travma sonrası stres bozukluğu orta düzeyin üzerinde olduğu belirlenen ergenlerin kariyer beklentilerinin içeriği incelenmiştir. Araştırmanın nicel boyutuna ait örneklem, 2025-2026 öğretim yılında depremden birinci derecede etkilenen bölgelerden Gaziantep'in İslahiye ilçesi ve Hatay'ın Hassa ilçesinde farklı liselerde eğitim görmekte olan 567 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma grubunun yaşları 13-17 arasında değişmektedir. Araştırmanın nitel boyutunda TSSB düzeyinin orta ve üzerinde olduğu belirlenen 17 lise öğrencisi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada DSM-5 Travma Sonrası Stres Belirtileri Şiddet Ölçeği Çocuk Formu, Kişisel Bilgi Formu ve Görüşme Formu kullanılmıştır. Uygulama sürecinde gerekli etik kurul onayı alınmış, gerekli izinler sağlanarak veriler toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 25 ve Maxqda 2020 kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Normallik varsayımları incelenerek verilerin normal dağılım göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada TSSB düzeyinin cinsiyet, yakınını kaybetme, göçük altında kalma değişkenlerine göre farklılaşma düzeyini incelemek amacıyla Mann Whitney U; aile gelir durumu, evin hasar durumu değişkenlerine göre farklılaşma düzeyini incelemek amacıyla Kruskhal Wallis H testi uygulanmıştır. Nitel veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların TSSB puanları cinsiyete, yakın kaybına ve evin hasar durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaşmış, buna karşılık katılımcıların sosyoekonomik düzeyleri ve göçük altında kalma durumu ile TSSB puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Nitel veriler ise depremin her bir ergenin kariyer beklentilerinde farklı etkiler bıraktığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examined the long-term post-traumatic stress disorder related to the earthquake and the content of career expectations among adolescents affected by the February 6 earthquakes centered in Kahramanmaraş. The study is based on a mixed-methods research design. The study examined the relationship between the level of long-term post-traumatic stress disorder among adolescents who experienced the earthquake and demographic variables; subsequently, the content of career expectations among adolescents identified as having post-traumatic stress disorder at a level above moderate was examined. The sample for the quantitative component of the study consists of 567 students attending different high schools in the districts of İslahiye in Gaziantep and Hassa in Hatay regions directly affected by the earthquake during the 2025–2026 academic year. The ages of the study group range from 13 to 17. In the qualitative dimension of the study, interviews were conducted with 17 high school students identified as having moderate to severe PTSD levels. The study utilized the DSM-5 Post-Traumatic Stress Symptom Severity Scale (Child Form), the Personal Information Form, and the Interview Form. The necessary ethical committee approval was obtained during the implementation process, and data were collected after securing the required permissions. Data analysis was conducted using SPSS 25 and Maxqda 2020. After examining the assumptions of normality, it was concluded that the data did not follow a normal distribution. In the study, the Mann-Whitney U test was applied to examine the level of variation in PTSD scores according to the variables of gender, loss of a close relative, and being trapped under rubble; the Kruskal-Wallis H test was applied to examine the level of variation according to the variables of family income status and the condition of the home. Qualitative data were analyzed using content analysis. According to the research findings, participants' PTSD scores differed significantly based on gender, loss of a close relative, and the condition of the home; however, no significant relationship was found between participants' socioeconomic status and being trapped under rubble and their PTSD scores. The qualitative data, however, indicate that the earthquake had varying effects on each adolescent's career expectations.
Benzer Tezler
- 2023 Kahramanmaraş depremlerini yaşayan üniversite öğrencilerinde travma sonrası psikolojik değişikliklerin ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of post-traumatic psychological changes and associated factors in university students who experienced the 2023 Kahramanmaraş earthquakes
ZEHRA MERVE TÜRKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZMİYE YILDIRIM
- Byzantine heritage depicted: the aqueduct of Valens in the historical topography of Istanbul
Tasvirdeki Bizans mirası: İstanbul'un tarihi topografyasında Valens Su Kemeri
FATMA SARIKAYA IŞIK
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN YONCACI ARSLAN
- 6 şubat 2023 Kahramanmaraş depremi sonrası konteyner kentte ve evinde yaşayan ergenlerde travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete ve depresyon düzeyleri ve yordayıcı faktörlerin incelenmesi
Examination of post-traumatic stress disorder, anxiety, and depression levels and predictive factors in adolescents living in a container city after the february 6, 2023 kahramanmaras earthquake
HATİCE ATAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMİHA CÖMERTOĞLU ARSLAN
- Depreme maruz kalan ve kalmayan ergenlerin psikolojik sağlamlık ve davranış sorunları açısından karşılaştırılması
Comparison of earthquake exposed and non-exposed adolescents in terms of psychological resilience and behavioural problems
SÜMEYRA YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKarabük ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM GÖZÜN KAHRAMAN
- Kurum bakımında olan ve olmayan çocuklarda deprem sonrası travma sonrası stres bozukluğu: Sıklık, risk faktörleri ve tedavi sonuçlarının karşılaştırılması
Post-traumatic stress disorder after the earthquake in children in residential care and living with parents : Comparison of frequency, risk factors and treatment results
MUHAMMED FURKAN ERBAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUSRET SOYLU