Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan 6. sınıfTürkçe ders kitabının (1. kitap) erdem-değer-eylem bağlamındaöğretmen görüşlerinden hareketle incelenmesi
An investigation of the 6th grade Turkish course book (book 1)prepared within the scope of the Turkey Century Maarif Modelin the context of virtue–value–action based on teachers'opinions
- Tez No: 1017544
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULKADİR KIRBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Erdem etiği, Virtue ethics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan Millî Eğitim Bakanlığı 6. sınıf Türkçe ders kitabında (1. Kitap) yer alan yazılı metinlerin, dinleme/izleme metinlerin, görseller ile metin sonu anlayalım ve anlatalım etkinliklerinin Erdem–Değer–Eylem (EDE) Çerçevesi doğrultusunda nasıl yapılandırıldığını öğretmen görüşlerinden hareketle incelemektir. Bu doğrultuda öğrencilerin değerleri içselleştirmeleri, günlük yaşamlarına aktarmaları ve erdemli bireyler olarak yetişmeleri eğitim programlarının öncelikli hedefleri arasında yer almaktadır. Yöntem: Araştırma nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman incelemesi ve öğretmen görüşüyle gerçekleştirilmiştir. Veriler, doküman incelemesi ve çevrim içi yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi, betimsel analiz ve fenomenolojik analiz teknikleri kullanılarak çözümlenmiş, değerlerin metin ve etkinliklerde doğrudan ya da dolaylı olarak ne ölçüde yer aldığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bulgular: Gerçekleştirilen analiz sonucunda, ders kitabında Erdem–Değer–Eylem Çerçevesi kapsamında yer alan değerlerin içeriklerde bulunduğu ancak bu değerlerin dengeli bir dağılım göstermediği belirlenmiştir. Bazı değerlerin yoğun biçimde temsil edildiği, bazı değerlerin ise sınırlı düzeyde kaldığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte değerlerin çoğunlukla bilişsel düzeyde ele alındığı; duyuşsal ve özellikle davranışsal (eylem) boyutunun yeterince desteklenmediği görülmüştür. Ayrıca metin ve etkinliklerin, değerlerin eyleme dönüştürülmesine yönelik uygulamalara sınırlı düzeyde yer verdiği belirlenmiştir. Öğretmen görüşleri de bu bulguları destekler nitelikte olup ders kitabının değer aktarımı açısından kısmen yeterli olduğunu, ancak uygulamaya dönük etkinliklerin artırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuçlar: Araştırma bulguları doğrultusunda, Türkçe ders kitabının değerler eğitimi açısından önemli bir potansiyel taşıdığı; ancak bu potansiyelin etkinliklerle yeterince desteklenemediği sonucuna ulaşılmıştır. Değerlerin bireyin karakter gelişimi ve toplumsal uyumu açısından belirleyici rol oynadığı dikkate alındığında, ders kitabı içeriklerinin yalnızca bilişsel düzeyde değil, aynı zamanda duyuşsal ve davranışsal boyutlarıyla ele alınması gerekmektedir. Bu kapsamda ders kitabı yazarlarının ve öğretim programı geliştiricilerin, değerlerin eyleme dönüşmesini destekleyen etkinliklere daha fazla yer vermeleri ve bu doğrultuda içeriklerini yeniden yapılandırmaları önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The main objective of this study is to examine, based on teachers' opinions, how the written texts, listening/viewing texts, visuals, and end-of-text activities included in the Ministry of National Education's 6th-grade Turkish language textbook (Book 1), prepared within the framework of the Turkish Century Education Model, are structured in accordance with the Virtue–Value–Action (VVA) Framework. In this context, enabling students to internalize values, transfer them into their daily lives, and develop as virtuous individuals is regarded as one of the primary objectives of educational programs. Accordingly, the study aims to reveal the extent to which the values emphasized in the VVA Framework are reflected in the textbook's content and activities. Method: This study was conducted within the framework of a qualitative research approach through document analysis and teacher interviews. Data were collected through document analysis and an online semi-structured interview form. The obtained data were analyzed using content analysis, descriptive analysis, and phenomenological analysis techniques. The analysis aimed to determine the extent to which values were represented directly or indirectly in the texts and activities and how they were reflected within the Virtue–Value–Action (VVA) Framework. Findings: The findings of the study revealed that the values within the Virtue–Value–Action Framework are present in the course book; however, these values are not distributed in a balanced manner. While some values are represented extensively, others are included at a limited level. In addition, it was determined that values are mostly addressed at the cognitive level, and the affective and especially behavioral (action) dimensions are not sufficiently supported. Moreover, it was found that texts and activities provide limited guidance for transforming values into actions. Teachers' opinions support these findings, indicating that although the course book is partially sufficient in terms of value transmission, practices that promote the transformation of values into behavior need to be improved. Conclusions: In line with the findings, it was concluded that the Turkish course book has significant potential in terms of values education; however, this potential is not sufficiently supported by activities. Considering the decisive role of values in individuals' character development and social adaptation, course book contents should be structured not only at the cognitive level but also in affective and behavioral dimensions. In this regard, it is recommended that course book authors and curriculum developers include more activities that support the transformation of values into action and restructure the content accordingly.
Benzer Tezler
- Dil bilgisi öğretiminde yapılandırmacı yaklaşım yöntem ve tekniklerinin uygulanmasına ilişkin Türkçe öğretmenlerinin görüşleri: Kırşehir örneği
The opinions of Turkish teachers on the application ofconstructivist approach methods and techniques ingrammar teaching: The Kirşehi̇r example
SELÇUK ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTUĞRUL YAMAN
- Ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan dil bilgisi etkinliklerinin işlevsel dil bilgisine göre incelenmesi ve ilgili etkinliklerin yenilenmiş bloom taksonomisine göre sınıflandırılması
Examination of grammar activities in the secondary school 5th grade Turkish coursebook according to functional grammar and classification of related activities according to the revised bloom taxonomy
ELA ANNİAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURULLAH ŞAHİN
- Ortaokul Türkçe ders kitaplarında okuduğunu anlama sorularının farklı taksonomilere göre analizi
A taxonomy-based analysis of reading comprehension questions in secondary school Turkish textbooks
EMRE KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN DURUKAN
- 5. sınıf Türkçe ders kitaplarının 2024 Türkçe dersi öğretim programındaki okuryazarlık becerilerine göre incelenmesi
Evaluation of 5th grade Turkish language textbooks according to the literacy skills in the 2024 Turkish language curriculum
DAMLA ÇAĞRITEKİN KIZILKAYA
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET AKÇAY
- Beşinci sınıf Türkçe ders kitabındaki okuma metinlerinin okunabilirlik ve erdem-değer-eylem çerçevesi bakımından incelenmesi
An analysis of the reading texts in the fifth-grade Turkish textbook in terms of readability and the framework of virtue-value-action
ZAFER TULUM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONGÜL TAŞ