Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki intern hekimlerde el hijyeniyle ilgili inancın el hijyeni uygulamalarına etkisi
The effect of hand hygiene beliefs on hand hygiene practices among intern doctors at Erciyes University Faculty of Medicine
- Tez No: 1017888
- Danışmanlar: PROF. DR. SELÇUK MISTIK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: El hijyeni, intern hekim, enfeksiyon kontrolü, sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonlar, inanç, uygulama, Hand hygiene, intern doctors, infection control, healthcare-associated infections, belief, practice
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ'NDEKİ İNTERN HEKİMLERDE EL HİJYENİYLE İLGİLİ İNANCIN EL HİJYENİ UYGULAMALARINA ETKİSİ ÖZET Giriş ve Amaç: El hijyeni, sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonların (SHİE) önlenmesinde en etkili, en basit ve en düşük maliyetli yöntemlerden biri olarak kabul edilmektedir. Buna rağmen sağlık çalışanlarının el hijyenine uyumunun istenilen düzeyde olmadığı bilinmektedir. Özellikle hasta ile en yoğun teması kuran ve mesleki alışkanlıkların şekillendiği bir geçiş döneminde bulunan intern hekimlerin el hijyenine yönelik tutum ve davranışları, gelecekteki klinik uygulamalar açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde eğitim gören intern hekimlerin el hijyenine ilişkin inançlarını ve uygulama düzeylerini değerlendirmek, bu iki değişken arasındaki ilişkiyi incelemek ve sosyodemografik ile mesleki faktörlerin el hijyeni üzerindeki etkisini ortaya koymak amacıyla planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı, kesitsel ve analitik tipte gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde eğitim gören ve çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 245 intern hekim dahil edilmiştir. Veriler Mart–Temmuz 2025 tarihleri arasında yüz yüze uygulanan anket yöntemi ile toplanmıştır. Veri toplama araçları; sosyodemografik bilgi formu, El Hijyeni İnanç Ölçeği (EHİÖ) ve El Hijyeni Uygulama Envanteri (EHUE)'nden oluşmaktadır. EHİÖ 22 maddeden oluşmakta olup bireylerin el hijyenine yönelik tutumlarını ölçerken, EHUE 15 maddeden oluşmakta ve günlük klinik uygulamalardaki davranışları değerlendirmektedir. Elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma ile sunulmuş; gruplar arası karşılaştırmalarda parametrik ve non-parametrik testler kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler uygun korelasyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan intern hekimlerin %57,1'i kadın, %42,9'u erkektir. Katılımcıların büyük çoğunluğu (%75,5) dahili bilimlerde görev yapmakta olup %13,9'unun kronik hastalığı bulunmaktadır. ix EHİÖ toplam puan ortalaması 82,09 ± 8,57, EHUE puan ortalaması ise 67,03 ± 6,55 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlar, katılımcıların el hijyenine yönelik inanç ve uygulama düzeylerinin genel olarak yüksek olduğunu göstermektedir. Müfredat dışı el hijyeni eğitimi alma durumu ile hem inanç ölçeği hem de uygulama envanteri puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Katılımcıların el hijyenini yeterli düzeyde sağlayamama nedenleri incelendiğinde en önemli faktörün %33,7 ile iş yükü olduğu belirlenmiştir. Bunu malzeme irritasyonu, malzeme yetersizliği ve zaman kısıtlılığı izlemektedir. Kronik hastalığı olan katılımcıların EHİÖ puanları, kronik hastalığı olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,022). Buna karşın EHUE puanları açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Klinikler (dahili/cerrahi) arasında yapılan karşılaştırmalarda da el hijyeni inanç ve uygulama puanları açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuç: Bu çalışmada intern hekimlerin el hijyenine yönelik inanç düzeylerinin yüksek olduğu, ancak bu durumun uygulamaya aynı ölçüde yansımadığı belirlenmiştir. Bulgular, el hijyeni davranışının yalnızca bilgi ile değil; iş yükü, zaman kısıtlılığı ve çalışma koşulları gibi faktörlerle de ilişkili olduğunu göstermektedir. Müfredat dışı eğitimin anlamlı bir fark oluşturmaması, mevcut eğitim yaklaşımlarının davranış değişikliği açısından yetersiz olabileceğini düşündürmektedir. Bu nedenle el hijyeni uyumunun artırılması için eğitimlerin uygulamaya yönelik ve davranış odaklı olarak yeniden yapılandırılması, ayrıca çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik çok yönlü stratejilerin geliştirilmesi gerektiğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
THE EFFECT OF HAND HYGIENE BELIEFS ON HAND HYGIENE PRACTICES AMONG INTERN DOCTORS AT ERCIYES UNIVERSITY FACULTY OF MEDICINE ABSTRACT Background and Aim: Hand hygiene is considered one of the most effective, simplest, and cost-efficient methods for preventing healthcare-associated infections (HAIs). However, compliance with hand hygiene practices among healthcare workers remains suboptimal. Intern doctors, who are in a transitional period where professional habits are formed and who have intensive patient contact, play a critical role in future clinical practice. This study aimed to evaluate the hand hygiene beliefs and practices of intern doctors at Erciyes University Faculty of Medicine, to examine the relationship between these variables, and to determine the effects of sociodemographic and occupational factors on hand hygiene. Materials and Methods: This descriptive, cross-sectional, and analytical study was conducted with 245 intern doctors. Data were collected between March and July 2025 using face-to-face questionnaires. The data collection tools included a sociodemographic information form, the Hand Hygiene Belief Scale (HHBS), and the Hand Hygiene Practice Inventory (HHPI). The HHBS consists of 22 items assessing attitudes toward hand hygiene, while the HHPI consists of 15 items evaluating daily clinical practices. Data were analyzed using SPSS version 22.0. Descriptive statistics were presented as frequency, percentage, mean, and standard deviation. Parametric and non-parametric tests were used for group comparisons, and appropriate correlation analyses were performed to assess relationships between variables. Results: Of the participants, 57.1% were female and 42.9% were male. The majority (75.5%) were working in internal medicine departments, and 13.9% had a chronic disease. xi The mean total score of the Hand Hygiene Belief Scale was 82.09 ± 8.57, and the mean score of the Hand Hygiene Practice Inventory was 67.03 ± 6.55, indicating generally high levels of belief and practice. No statistically significant difference was found between participants who received additional hand hygiene training outside the curriculum and those who did not in terms of both belief and practice scores (p>0.05). The most important barrier to adequate hand hygiene was workload (33.7%), followed by material irritation, lack of materials, and time constraints. Participants with chronic diseases had significantly higher hand hygiene importance scores compared to those without (p=0.022); however, no significant difference was found in practice scores (p>0.05). No significant differences were observed between clinical departments regarding hand hygiene belief and practice scores. Conclusion: Although intern doctors demonstrated high levels of hand hygiene beliefs, these did not fully translate into practice. The findings suggest that hand hygiene behavior is influenced not only by knowledge but also by factors such as workload, time constraints, and working conditions. The lack of a significant effect of additional training indicates that current educational approaches may be insufficient to achieve behavioral change. Therefore, improving hand hygiene compliance requires the implementation of multifaceted strategies focusing on behavioral change, practical training, and improvements in working conditions.
Benzer Tezler
- Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ndeki hastaların endotrakeal ve trakeal aspirat örneklerinden izole edilmiş Klebsiella pneumoniae suşlarının antibiyotik duyarlılıklarının incelenmesi
Investigation of antibiotic susceptibility of Klebsiella pneumoniae strains isolated from endotracheal and tracheal aspirate samples of patients at
HÜSNİYE BİLBİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MikrobiyolojiErciyes ÜniversitesiKlinik Araştırmalar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLAY SEZER
- Erişkin tip polikistik böbrek hastalarında hasta evrelerine göre serum kemokin seviyeleri ve immun hücre kemokin reseptör profilinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum chemokine levels and immune cell chemokine receptor profile in adult polycystic kidney disease patients according to patient stages
SALİH GÜNTUĞ ÖZAYTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NefrolojiErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL KOÇYİĞİT
- Acil servisteki kritik hastaların yakınlarının beklenti ve gereksinimleri
Expectations and needs of relatives of critically ill patients in emergency medicine department
UMUT OCAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
İlk ve Acil YardımErciyes ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER LEVENT AVŞAROĞULLARI
- Pankreas lezyonlarının benign-malign ayrımında difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görüntüleme ve flor-18 florodeoksiglukoz pozitron emisyon tomografisi/bilgisayarlı tomografi bulgularının karşılaştırılması
Comparison of diffusion-weighed magnetic resonance imaging and flor-18 florodeoxyglucose positron emission tomography / computerized tomography findings of pancreatic lesions
MEHMET GÖKÇE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Radyoloji ve Nükleer TıpErciyes ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖKKEŞ İBRAHİM KARAHAN
- Yoğun bakım hastalarında aile memnuniyetinin değerlendirilmesi
Evaluation of family satisfaction in the intensive care unit patients
ZEYNEP YÜKSEL TURHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Anestezi ve ReanimasyonErciyes ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR KARAYOL AKIN