Geri Dön

Temporomandibular rahatsızlık tanısı olan bireylerde duygu düzenleme güçlüğü, psikolojik acı ve intihar olasılığının değerlendirilmesi

Assessment of emotion dysregulation, psychological pain and suicide probability in individuals diagnosed with temporomandibular disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 1017904
  2. Yazar: ELİF EDA GÜNEYSU
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ESRA AYDIN SÜNBÜL, PROF. DR. PINAR KURSOĞLU
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Temporomandibular rahatsızlık, duygu düzenleme güçlüğü, psikolojik acı, intihar olasılığı, kronik ağrı, Temporomandibular disorder, emotion dysregulation, psychological pain, suicide probability, chronic pain
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Temporomandibular rahatsızlıklarda (TMR) psikolojik faktörlerin hastalığın biyopsikososyal doğasındaki rolü giderek daha fazla ilgi görmektedir. Ancak duygu düzenleme güçlüğü ve psikolojik acı gibi değişkenlerin TMR'li bireylerde doğrudan incelendiği ve intihar olasılığı ile ilişkisinin Temporomandibular Rahatsızlıklar için Tanı Kriterleri (DC/TMD- Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders) temelli alt gruplar halinde ele alındığı çalışmaların oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, TMR'li bireylerde duygu düzenleme güçlüğü, psikolojik acı ve intihar olasılığı arasındaki ilişkileri değerlendirmek; bu psikolojik değişkenlerin TMR alt tipleri ve şiddeti açısından farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve analitik tasarımlı bu çalışmaya DC/TMD kriterlerine göre tanı almış 44 ağrı ilişkili TMR, 44 intraartiküler TMR tanılı birey ve 44 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 132 katılımcı dahil edilmiştir. Psikiyatrik tanısı olan ve antidepresan kullanan bireyler çalışma dışında tutulmuş; psikiyatrik dışlama SCID-5-CV ile gerçekleştirilmiştir. TMR şiddeti Fonseca Anamnestik İndeksi (FAİ- T) ile değerlendirilmiştir. Katılımcılara Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği (DDGÖ), Psikolojik Acı Ölçeği (PAÖ), İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) uygulanmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda parametrik ve non-parametrik testler, değişkenler arası ilişkilerin incelenmesinde Pearson ve Spearman korelasyon analizleri; intihar olasılığının yordayıcılarının belirlenmesinde çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Psikolojik acı ile intihar olasılığı arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolü PROCESS makrosu (Model 4) ile test edilmiştir. Bulgular: TMR grubu, tüm psikolojik değişkenlerde sağlıklı kontrollerden anlamlı düzeyde yüksek puan almıştır (DDGÖ: 79,31±19,35 vs. 60,70±15,62; PAÖ medyan: 24,00 vs. 15,00; İOÖ: 64,90±13,08 vs. 59,27±10,39; BDÖ: 10,14±5,24 vs. 3,82±3,87; BAÖ: 9,47±4,85 vs. 3,80±3,41; tüm karşılaştırmalar p<0,001, İOÖ için p=0,009). Ağrı ilişkili TMR grubu, tüm psikolojik değişkenlerde hem intraartiküler TMR grubundan hem de sağlıklı kontrollerden anlamlı düzeyde yüksek puan almıştır (p<0,001). DDGÖ, PAÖ, BDÖ ve BAÖ için Sağlıklı Kontrol < İntraartiküler TMR < Ağrı İlişkili TMR şeklinde tutarlı bir şiddet gradyanı saptanmıştır(p<0,001). İntihar olasılığı değerlendirmesinde ise intraartiküler TMR grubu sağlıklı kontrollerden farklılaşmamış; ağrı ilişkili TMR grubu her iki gruptan da anlamlı düzeyde yüksek puan almıştır (Sağlıklı Kontrol ~ İntraartiküler TMR < Ağrı İlişkili TMR; p<0,001). FAİ-T, psikolojik acı (r=0,586), depresyon belirtileri (r=0,628) ve anksiyete belirtileri (r=0,621) ile orta-güçlü; duygu düzenleme güçlüğü (r=0,496) ve intihar olasılığı (r=0,341) ile orta düzeyde pozitif korelasyon göstermiştir (tüm p<0,001). Çoklu doğrusal regresyon analizinde model İOÖ puanlarındaki varyansın %49,6'sını açıklamış (F(5,126)=24,838, p<0,001); BDÖ (β=0,427), PAÖ (β=0,305) ve DDGÖ (β=0,251) bağımsız yordayıcılar olarak saptanmıştır. Aracılık analizinde psikolojik acının duygu düzenleme güçlüğü aracılığıyla intihar olasılığı üzerindeki dolaylı etkisi anlamlı bulunmuş (B=0,291); doğrudan etki de anlamlılığını korumuş (B=0,657, p<0,001), kısmi aracılık örüntüsü ortaya konmuştur. Sonuç: Klinik olarak psikiyatrik tanı almayan TMR'li bireylerde dahi duygu düzenleme güçlüğü, psikolojik acı ve intihar olasılığının sağlıklı bireylere kıyasla anlamlı düzeyde yüksek olduğu ve bu yükün ağrı ilişkili alt tipte belirginleştiği saptanmıştır. Bulgular, TMR'nin multidisipliner değerlendirmesinde psikolojik acı ve duygu düzenleme güçlüğünün birlikte ele alınmasının önemini vurgulamaktadır.

Özet (Çeviri)

Objective: The role of psychological factors in the biopsychosocial nature of temporomandibular disorders (TMD) is receiving increasing attention. However, studies directly examining variables such as emotion dysregulation and psychological pain in individuals with TMD, and investigating their relationship with suicide probability within the Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders (DC/TMD)-based diagnostic subgroups, remain considerably limited. The aim of this study was to evaluate the relationships among emotion dysregulation, psychological pain, and suicide probability in individuals with TMD, and to examine whether these psychological variables differ across TMD subtypes and severity levels. Materials and Methods: This cross-sectional and analytical study included a total of 132 participants: 44 individuals with pain-related TMD, 44 with intra-articular TMD diagnosed according to DC/TMD criteria, and 44 healthy controls. Individuals with a psychiatric diagnosis or current antidepressant use were excluded; psychiatric exclusion was performed using the SCID-5-CV. TMD severity was assessed with the Fonseca Anamnestic Index-Turkish version (FAI-T). Participants completed the Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS), Psychache Scale (PS), Suicide Probability Scale (SPS), Beck Depression Inventory (BDI), and Beck Anxiety Inventory (BAI). Parametric and non-parametric tests were used for between-group comparisons; Pearson and Spearman correlation analyses were employed to examine associations among variables; and multiple linear regression analysis was conducted to identify predictors of suicide probability. The mediating role of emotion dysregulation in the relationship between psychological pain and suicide probability was tested using the PROCESS macro (Model 4). Results: The TMD group scored significantly higher than healthy controls on all psychological variables (DERS: 79.31±19.35 vs. 60.70±15.62; PS median: 24.00 vs. 15.00; SPS: 64.90±13.08 vs. 59.27±10.39; BDI: 10.14±5.24 vs. 3.82±3.87; BAI: 9.47±4.85 vs. 3.80±3.41; all comparisons p<0.001, p=0.009 for SPS). The pain-related TMD group scored significantly higher than both the intra-articular TMD group and healthy controls on all psychological variables (p<0.001). A consistent severity gradient of Healthy Controls < Intra-articular TMD < Pain-related TMD was identified for DERS, PS, BDI, and BAI (p<0.001). In the assessment of suicide probability, the intra-articular TMD group did not differ significantly from healthy controls, whereas the pain-related TMD group scored significantly higher than both groups (Healthy Controls ~ Intra-articular TMD < Pain-related TMD; p<0.001). FAI-T demonstrated moderate-to-strong positive correlations with psychological pain (r=0.586), depressive symptoms (r=0.628), and anxiety symptoms (r=0.621), and moderate positive correlations with emotion dysregulation (r=0.496) and suicide probability (r=0.341; all p<0.001). In multiple linear regression analysis, the model explained 49.6% of the variance in SPS scores (F(5,126)=24.838, p<0.001); BDI (β=0.427), PS (β=0.305), and DERS (β=0.251) emerged as independent predictors. In the mediation analysis, the indirect effect of psychological pain on suicide probability through emotion dysregulation was significant (B=0.291), while the direct effect also remained significant (B=0.657, p<0.001), indicating a partial mediation pattern. Conclusion: Even in individuals with TMD who had not received a clinical psychiatric diagnosis, emotion dysregulation, psychological pain, and suicide probability were found to be significantly elevated compared to healthy individuals, with this burden being most pronounced in the pain-related subtype. The findings underscore the importance of jointly addressing psychological pain and emotion dysregulation in the multidisciplinary assessment of TMD.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1014617

    Obstrüktif uyku apne sendromu olan hastalarda temporomandibular eklem rahatsızlığı prevelansı

    Prevalence of temporomandibular joint disorders in patients with obstructive sleep apnea syndrome

    MELİKE ÖZBAYKAL

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Diş HekimliğiGazi Üniversitesi

    Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DUYGU KARAKIŞ

  2. Tez No

    667274

    Temporomandibular rahatsızlığı olan bireylerde kor stabilite eğitiminin ağrı, fonksiyon ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

    The effect of core stability training on pain, function and quality of life in individuals with temporomandibular disorders

    MERVE SEYHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE SERDAR ATALAY

  3. Tez No

    164308

    Temporomandibular rahatsızlıklarda ısıyla polimerize olan ve vakum aparey ile yapılan oklüzal splint tedavi sonuçlarının karşılaştırılması

    Comparing the treatment results of occlusal splints made by heat-cured resin and by vacuum aparey in temporomandibular

    BERİL ÇOLAKOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Diş Hekimliğiİstanbul Üniversitesi

    Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. AYŞEN NEKORA AZAK

  4. Tez No

    958976

    Influence of anxiety and self-management on awake bruxism in patients with temporomandibular disorders

    Temporomandibular bozukluklara sahip hastalarda anksiyete ve özyönetimin uyanıklık bruksizmine etkisi

    ONUR AKÇA

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Diş HekimliğiYeditepe Üniversitesi

    Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KORAY ORAL

  5. Tez No

    359571

    Fiziksel, psikolojik ve psikososyal değişkenlerin temporomandibular rahatsızlıklar üzerine etkisi

    The effect of physical, psychological and psychosocial variables on temporomandibular disorders

    SEÇİL NİGAR KARADENİZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Diş HekimliğiAnkara Üniversitesi

    Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ESER FUNDA TUĞCU

Geri Dön