Lise düzeyindeki öğrenci sporcuların çift kariyer sürdürme deneyimleri
The dual career experiences of high school student-athletes
- Tez No: 1018343
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HİDAYET SUHA YÜKSEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Çift kariyer, Dual career
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Spor Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çift kariyer sürecinde öğrenci sporcular; zaman baskısı, rol çatışması, yıpranma ve yapısal destek eksiklikleri nedeniyle önemli güçlüklerle karşılaşmaktadır. Türkiye'de bu alandaki araştırmalar sınırlı olup mevcut literatür ağırlıklı olarak üniversite sporcularına odaklanmakta, lise düzeyindeki ergen sporcuların deneyimleri büyük ölçüde göz ardı edilmektedir. Bu çalışma, lise düzeyindeki öğrenci sporcuların çift kariyer deneyimlerini bütüncül bir yaklaşımla inceleyerek karşılaşılan güçlükleri, destek mekanizmalarını ve sürecin iyileştirilmesine yönelik gereksinimleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Durum çalışması desenine göre tasarlanan bu nitel araştırmaya; Ankara'daki farklı Anadolu liselerinde öğrenim gören 20 öğrenci sporcu, 11 veli, 9 antrenör ve 9 beden eğitimi öğretmeni katılmış; veriler yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmış ve tematik analizle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda günlük yaşam ve gelecek planı, kazanımlar, sorun alanları, başa çıkma stratejileri ile beklenti ve öneriler olmak üzere beş ana tema belirlenmiştir. Bulgular, çift kariyerin bireysel bir denge meselesinden ötesinde; eğitim sistemi, spor politikaları ve sosyal destek mekanizmalarınca şekillenen çok boyutlu, yapısal bir sorun olduğunu göstermektedir. Öğrenci sporcuların okul, antrenman ve ders döngüsü içinde özerk zaman alanlarını büyük ölçüde yitirdiği; yıpranma, zaman kısıtlılığı, rol çatışması ve esnek olmayan eğitim yapısının en belirgin sorun alanları olduğu belirlenmiştir. Müsabaka dönemlerindeki devamsızlık ve sınav çakışmaları bazı öğrencilerde eğitimi ya da sporu bırakma düşüncesine yol açmıştır. Buna karşın süreç; disiplin, liderlik, özgüven, sosyal beceriler ve prestij gibi kazanımlar da sağlamaktadır. Aile, antrenör ve öğretmen desteğinin sürdürülebilirlikte kritik rol oynadığı belirlenmiş; müfredat esnekliği, devamsızlık düzenlemeleri, finansal destek ve psikolojik rehberlik ekseninde yapısal iyileştirmeler önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Student-athletes encounter significant challenges in pursuing dual careers due to time pressure, role conflict, burnout, and the lack of structural support. In Türkiye, research in this field remains limited, with the existing literature focusing predominantly on university student-athletes, while the experiences of adolescent student-athletes at the secondary school level have largely been overlooked. This study aims to examine the dual career experiences of high school student-athletes from a holistic perspective by identifying the challenges they encounter, the support mechanisms available to them, and the requirements for improving the dual career process. This qualitative study, designed using a case study approach, involved 20 student athletes, 11 parents, 9 coaches, and 9 physical education teachers from various Anatolian high schools in Ankara; data were collected through semi-structured interviews and analyzed using thematic analysis. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using thematic analysis. The analysis revealed five main themes: daily life and future planning, gains, problem areas, coping strategies, and expectations and recommendations. The findings indicate that the dual career process extends beyond an individual issue of balancing academic and athletic responsibilities and should instead be understood as a multidimensional structural issue shaped by the education system, sports policies, and social support mechanisms. Student-athletes were found to have largely lost their autonomous personal time due to the intensive cycle of school, training, and academic responsibilities. Burnout, time constraints, role conflict, and the inflexibility of the education system emerged as the most prominent challenges. Absenteeism during competition periods and conflicts between examinations and competitions led some participants to consider discontinuing either their education or their sporting careers. Nevertheless, the dual career process also contributed to the development of discipline, leadership, self-confidence, social skills, and social prestige. The findings highlight the critical role of support provided by families, coaches, and teachers in sustaining dual careers and suggest structural improvements, including greater curriculum flexibility, revised attendance regulations, enhanced financial support, and strengthened psychological guidance services.
Benzer Tezler
- Self-concept and body image of high school male athletes and non-athletes
Lise düzeyindeki erkek sporcuların ve sporcu olmayanların benlik kavramları ve beden imgeleri
F.HÜLYA ÖZGEYLANİ
Yüksek Lisans
İngilizce
1993
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. GÖKMEN HÜLYA
- Orta öğretim kurumlarındaki öğrencilerin (14-17 yaş) spor yaralanma sıklıkları, risk faktörleri ve oluşum şekillerinin incelenmesi (Kocaeli ili örneği)
Investigation of sport injury frequency, risk factors and formation of secondary education students (14-17 years)(example of Kocaeli̇ province)
ABDULLAH MELİH KARADUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SporKütahya Dumlupınar ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN ŞENTÜRK
- Harmanlanmış öğrenme ortamlarının hentbol temel becerileri gelişimine etkisi
Effect of blended learning environment on handball basic skills development
İSMAİL ÇAKIT
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞİRİN KARADENİZ
- Lise ve yüksek öğrenime devam eden genç kızların evliliğe hazırlık açısından cinselliğe ilişkin görüşleri
The Views of adolescent girls who are in high schools and universities about sexuality and preparation for marriage
HAYRİYE PALAK
- Lise öğrencilerinin sosyal görünüş kaygı düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi (Bitlis ve Yozgat ili örneği)
Investigation of social appearance levels of high school students in terms of different variables (Example of Bitlis and Yozgat province)
VEDAT EBEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR ÇORUH