Ergenlerde ruh sağlığı okuryazarlığının psikolojik zihinlilik ile ilişkisi
The relationship between mental health literacy and psychological mindedness in adolescents
- Tez No: 1018614
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FADİME KAYA SOYLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Ergen, ruh sağlığı okuryazarlığı, psikolojik zihinlilik, okul ruh sağlığı, Adolescent, mental health literacy, psychologicalmindedness, school mental health
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma ergenlerde ruh sağlığı okuryazarlığı ile psikolojik zihinlilik arasındaki ilişkiyi anlamak ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desende yürütüldü. Araştırmanın evrenini 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Kars il merkezinde Fen ve Anadolu liselerinde öğrenim gören toplam 6659 lise öğrencisi oluşturdu. Araştırmanın örneklemi, N evren eleman sayısı biliniyorsa formülünden hareketle kendi içinde tabakalandırılarak hesaplandı. Nihai olarak araştırmanın örneklemi 921 katılımcı oluşturdu. Araştırma verileri“Öğrenci Bilgi Formu”,“Ergenler için Evrensel Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği (ERSOÖ)”ve“Ergenler için Psikolojik Zihinlilik Ölçeği (EPZÖ)”kullanılarak toplandı. Veri analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, varyans analizi, pearson korelasyon analizi ve doğrusal regresyon analizi kullanıldı. Katılımcıların %65,1'i erkek, %34,9'u kadındır. Yaş dağılımı %25,8 ≤14 yaş, %53,3 15–16 yaş ve %20,8 ≥17 yaş şeklindedir. ERSOÖ Tutum Toplam Puanının 26,18±5,10 ve Bilgi Toplam Puanın 6,87±1,82 olduğu tespit edildi. EPZÖ toplam puan ortalaması 71,40±10,86'dir. ERSOÖ Tutum ve Bilgi alt boyut puanlarının katılımcıların yaşı, cinsiyeti, okulu, ekonomik düzeyi, anne ve babanın çalışma durumuna göre farklılık gösterdiği belirlendi (p<0,05). EPZÖ toplam puanının ERSOÖ Tutum puanının anlamlı ve pozitif bir yordayıcısı olduğu tespit edildi (β=0,431; t=14,483; p=0,000). Modelin açıklayıcılık düzeyinin %18,6 olduğu belirlendi (R²=0,186). EPZÖ toplam puanının ERSOÖ Bilgi puanının anlamlı ve pozitif bir yordayıcısı olduğu tespit edildi (β=0,328; t=10,524; p=0,000).Modelin açıklayıcılık düzeyinin %10,8 olduğu belirlendi (R²=0,108).
Özet (Çeviri)
This study was conducted in a descriptive and correlational design to understand the relationship between mental health literacy and psychological mindedness in adolescents and to identify influencing factors. The population consisted of 6,659 high school students enrolled in Science and Anatolian high schools in Kars city center during the 2024–2025 academic year. The sample size was calculated using the formula for known population size and stratified within it self. Ultimately, the study sample included 921 participants. Data were collected using the“Student Information Form,”the“Universal Mental Health Literacy Scale for Adolescents (UMHL-A),”and the“Psychological Mindedness Scale for Adolescents (PMS-A).”Descriptive statistics, independent samples t-test, variance analysis, Pearson correlation analysis, and linear regression analysis were used in data analysis. Of the participants, 65,1% were male and 34,9% female. Age distribution was 25,8% ≤14 years, 53,3% 15–16 years, and 20,8% ≥17 years. The mean score of the UMHL-A Attitude subscale was 26,18±5,10, and the Knowledge subscale was 6,87±1,82. The mean total score of the PMS-A was 71,40±10,86. It was found that UMHL-A Attitude and Knowledge subscale scores differed according to participants' age, gender, school, economic status, and parents' employment status (p<0,05). The PMS-A total score was identified as a significant and positive predictor of the UMHLS-A Attitude score (β=0,431; t=14,483; p=0,000), with the model explaining 18,6% of the variance (R²=0,186). The PMS-A total score was also a significant and positive predictor of the UMHL-A Knowledge score (β=0,328; t=10,524; p=0,000), with the model explaining 10,8% of the variance (R²=0,108).
Benzer Tezler
- Ergenlerde psikolojik iyi oluş: Algılanan sosyal destek ve ruh sağlığı okuryazarlığı
Psychological well-being in adolescents: Perceived social support and mental health literacy
ŞEYMANUR ALTINER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞBA BİNGÖL
- Eskişehir'de okul çağı ergenlerde ruhsal iyilik hali ile öğrenci ve öğretmenlerde ruh sağlığı okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi
Determination of mental well-being in school-aged adolescents and mental health literacy levels among students and teachers in Eskişehir
MEDİHA BAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Halk SağlığıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA METİNTAŞ
- Ruhsal bozukluk tanısı almış çocuk/ergenlerde ruh sağlığı okuryazarlığı ve psikolojik yardım arama tutumu ilişki
The relationship between mental health literacy and psychological help seeking attitude in children/adolescents diagnosed with mental disorder
HİLAL TİMURKAAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikDicle ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA GÜMÜŞ
- Ruh sağlığı okuryazarlığı psiko-eğitim programının ergenlerin ruh sağlığı okuryazarlığı üzerindeki etkisi
The effect of mental health literacy psycho-education program on mental health literacy of adolescents
ZEYNEP TÜRKOĞLU MUTLU
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GALİP YÜKSEL
- Ergen ruh sağlığı okuryazarlığı eğitiminin ergenlerde ruh sağlığı okuryazarlığı ve phubbing düzeyine etkisi
The effect of adolescent mental health literacy education on mental health literacy and phubbing levels in adolescents
MERVE AKMAN
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE SEVAL