Ergen sporcularda oyun bağımlılığı ve genel psikolojik sıkıntı: Fiziksel aktivite ve mental iyi oluşun aracı rollerinin incelenmesi
Gaming addiction and general psychological distress among adolescent athletes: Examining the mediating roles of physical activity and mental well-being
- Tez No: 1018699
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BİJEN FİLİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Spor, Education and Training, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ergen sporcular arasında oyun bağımlılığı, fiziksel aktivite, mental iyi oluş ve genel psikolojik sıkıntı arasındaki ilişkileri incelemiş ve oyun bağımlılığı ile genel psikolojik sıkıntı arasındaki ilişkide fiziksel aktivite ve mental iyi oluşun aracı rollerini araştırmıştır. Çalışmaya toplam 356 ergen sporcu (161 kız ve 195 erkek) katılmıştır. Veriler, Ergenler için Oyun Bağımlılığı Ölçeği, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi–Kısa Formu, Stirling Çocuklar için Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Depresyon Anksiyete Stres 21- Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, MANOVA, Pearson korelasyon momentler çarpımı analizi ve Process Model 4 paralel aracı analizi yapılmıştır. Bulgular, oyun bağımlılığının genel psikolojik sıkıntı ile pozitif, fiziksel aktivite ve mental iyi oluş ile ise negatif ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Erkek sporcular, kadın sporculara göre anlamlı derecede daha yüksek oyun bağımlılığı ve genel psikolojik sıkıntı düzeyleri ve daha düşük mental iyi oluş düzeyleri bildirmiştir. Bilgisayar oyunlarına daha fazla zaman ayıran ergenler, daha yüksek oyun bağımlılığı ve genel psikolojik sıkıntı düzeyleri ve daha düşük mental iyi oluş düzeyleri bildirmiştir. Ek olarak, spora daha sık katılan ergenlerin daha yüksek mental iyi oluş ve daha düşük genel psikolojik sıkıntı bildirdikleri gözlemlenmiştir. Arabuluculuk analizi hem fiziksel aktivitenin hem de mental iyi oluşun oyun bağımlılığı ile genel psikolojik sıkıntı arasındaki ilişkiye önemli ölçüde aracılık ettiğini göstermiştir. Bununla birlikte, mental iyi oluş, fiziksel aktiviteye göre önemli ölçüde daha güçlü bir aracılık etkisi göstermiştir. Model, genel psikolojik sıkıntıdaki varyansın %31,4'ünü açıklamıştır. Genel olarak, bulgular oyun bağımlılığının ergen sporcular arasında genel psikolojik sıkıntı için önemli bir risk faktörü olduğunu ve mental iyi oluşun, oyun bağımlılığının olumsuz psikolojik sonuçlara katkıda bulunduğu birincil mekanizmayı temsil ettiğini göstermektedir. Oyun bağımlılığının olumsuz sonuçlarını azaltmayı amaçlayan müdahaleler, ergenlerin mental iyi oluşunu güçlendirmeye odaklanırken, sağlıklı oyun alışkanlıklarını ve aktif yaşam tarzlarını teşvik etmelidir.
Özet (Çeviri)
This study examined the relationships among gaming addiction, physical activity, mental well-being, and general psychological distress among adolescent athletes and investigated the mediating roles of physical activity and mental well-being in the relationship between gaming addiction and general psychological distress. A total of 356 adolescent athletes (161 females and 195 males) participated in the study. Data were collected using the Game Addiction Scale for Adolescents, the International Physical Activity Questionnaire–Short Form, the Stirling Children's Emotional and Psychological Well-being Scale, and the Depression Anxiety Stress-21 Scale. Descriptive statistics, MANOVA, Pearson correlation product-moment analysis, and Process Model 4 parallel mediation analysis were conducted. The findings revealed that gaming addiction was positively associated with general psychological distress and negatively associated with physical activity and mental well-being. Male athletes reported significantly higher levels of gaming addiction and general psychological distress and lower levels of mental well-being than female athletes. Adolescents who spent more time playing computer games reported higher levels of gaming addiction and general psychological distress and lower levels of mental well-being. In addition, adolescents who participated in sports more frequently reported higher mental well-being and lower general psychological distress. The mediation analysis demonstrated that both physical activity and mental well-being significantly mediated the relationship between gaming addiction and general psychological distress. However, mental well-being exhibited a substantially stronger mediating effect than physical activity. The model explained 31.4% of the variance in general psychological distress. Overall, the findings indicate that gaming addiction is an important risk factor for general psychological distress among adolescent athletes and that mental well-being represents the primary mechanism through which gaming addiction contributes to adverse psychological outcomes. Interventions aimed at reducing the negative consequences of gaming addiction should focus on strengthening adolescents' mental well-being while promoting healthy gaming habits and active lifestyles.
Benzer Tezler
- Sporcu ergenlerde dijital oyun bağımlığının sporda psikolojik performansa etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of digital game addiction on psychological performance in sports in athletic adolescents
AZİZ KARHAN
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM BOZKURT
- E-spor ve geleneksel spor ile uğraşan sporcuların zihinsel dayanıklılık ve dijital oyun bağımlılık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of mental endurance and digital game addiction levels of e-sports athletes and athletes involved in traditional sports
HELİN OLCAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporBitlis Eren ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ATLİ
- Erken ve orta ergenlik dönemindeki sporcularda değer yönelimlerinin incelenmesi
Investigation of value orientations in early and middle adolescent athletes
HACER AKARÇAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHAR GÜLER
- Sporda saldırganlık olgusu ve bu olgunun sportif performans üzerine etkisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET GÖKHAN ÇOBANOĞLU
Doktora
Türkçe
1993
SporDokuz Eylül ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLTER AKAT
- Kastamonu yöresi geleneksel kayık (kızak) sporunun materyal-teknik ve uygulama bakımından incelenmesi
Studying of the traditional sledge sport in its material-technique and application in Kastamonu region
TOLGA ESKİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM YILDIRAN