Enes Duğeym'in“25 Numaralı Hücredeki Filozoflar”romanında anlatı yapısı: Göstergebilimsel ve metinlerarası bir inceleme
Narrative structure in Enes Duğeym's novel“Philosophers in Cell no. 25”: A semiotic and intertextual analysis
- Tez No: 1018859
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL İBRAHİM KAÇAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Hapishane Edebiyatı, Anlatı Yapısı, Göstergebilim, Metinlerarasılık, Prison Literature, Narrative Structure, Semiotics, Intertextuality
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Edebi metinlerin anlatı yapısının derinlemesine analizi, modern edebiyat eleştirisinin temel ve hassas bir dayanağını oluşturur; nitekim anlatıbilim, metinlerin iç yapısına ve sanatsal unsurların birbirine bağlılığına odaklanarak incelenmesine olanak tanır. Bu bağlamda araştırmanın temel problemi, Enes ed-Duğeym'in 25 Numaralı Hücredeki Filozoflar adlı romanını bütüncül bir anlatısal, göstergebilimsel ve metinlerarasılık perspektifiyle ele alan eleştirel bir çalışmanın eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, çağdaş Arap hapishane edebiyatının öne çıkan örneklerinden biri sayılan söz konusu romanın anlatısal, göstergebilimsel ve metinlerarasılık analizini gerçekleştirmektedir. Araştırma, eserin derin anlatı yapısını ortaya çıkarmayı, sembolik anlamlarını irdelemeyi ve metin içerisindeki metinlerarasılık tezahürlerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu yönüyle çalışma, daha önce kapsamlı bir eleştirel analize tabi tutulmamış edebi bir eseri inceleyerek literatüre nitelikli bir katkı sunmaktadır. Araştırma, yazarın kurguladığı çift yönlü dünyaya ışık tutarak başlamaktadır; burada hücre bedenin somut tutsaklığını, bellek ise zihinsel özgürlüğün aracını temsil etmektedir. Bu amaca ulaşmak için çalışma, metnin unsurlarını çözümlemek adına yapısalcı anlatı yöntemini temel bir çerçeve olarak benimsemekte, ardından sembollerin anlamlarını ortaya çıkarmak için göstergebilimsel analize ve anlamı derinleştirmek amacıyla kullanılan Kur'an ayetleri, vecizeler ve felsefi hikmetler gibi çeşitli metinlerarasılık biçimlerinin tespitine başvurmaktadır. Elde edilen bulgular; romandaki anlatısal, sembolik ve metinlerarası yapının, hapishane deneyimini felsefi bir tefekkür alanı olarak yansıtmaya hizmet ettiğini göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, romanın; baskıya karşı bilinç ve düşünceyle direnme felsefesine dayanan insani vizyonuyla, çağdaş Arap hapishane edebiyatının temsili bir modeli olduğunu teyit etmektedir.
Özet (Çeviri)
The in-depth analysis of the narrative structure of literary texts is a fundamental and sensitive pillar in modern literary criticism, as narratology allows for the study of texts by focusing on their internal structure and the interconnectedness of their artistic elements. Accordingly, the problem of this study stems from the absence of a critical work that comprehensively examines the novel Philosophers in Cell 25 by Enes ed-Duğeym through an integrated narrative, semiotic, and intertextual approach. In this context, the study addresses the integrated narrative, semiotic, and intertextual analysis of the aforementioned novel, as a prominent example of contemporary Arabic prison literature. It aims to reveal the deep narrative structure, interpret its symbolic significations, and identify the manifestations of intertextuality within the text. The scientific value of this research lies in studying a literary work that has not previously received comprehensive systematic critical attention, making it a qualitative addition to the literary library. The research begins by highlighting the dual world created by the author, where the cell represents the physical constraint of the body, while memory represents a tool for intellectual freedom. To achieve this, the study adopts the structural narrative method as a primary framework for deconstructing the text's elements, followed by a semiotic analysis to evoke symbolic meanings, reaching the identification of various types of intertextuality-including Quranic verses, proverbs, and philosophical wisdom-employed by the author to deepen the significance. Consequently, the results of the study indicate that the narrative, symbolic, and intertextual structures in the novel contribute to portraying the prison experience as a space for philosophical reflection. The study concludes that the novel represents a significant model of contemporary Arabic prison literature, characterized by a vision based on resisting oppression through consciousness and thought.
Benzer Tezler
- Enes B. Mâlik'in hadis ilmindeki yeri
Anas B. Mâlik'in hadith at the science place
İSRAFİL AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinIğdır ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSA ÇETİN
- Enes b. Malik'in hayatı ve İslam tarihindeki yeri
The life of Enes bin Mâlik and his position in Islamic history
ENES YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinDokuz Eylül Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZAFER DUYGU
- Enes B. Mâlik hayatı ve şahsiyeti
Başlık çevirisi yok
SALİH DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
DinSelçuk Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TURAN YÜKSEL
- Çatışmalı medya olayları : Enes Kara vakasının söylem analizi
Conflictual media events : A discourse analysis of the Enes Kara case
ALTUĞ CAN ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2025
İletişim Bilimleriİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLÜFER TİMİSİ NALÇAOĞLU
- Sosyal medya fenomenlerinin popüler sinemaya aktarımı: Enes Batur“Hayal mi Gerçek mi?”film analizi
Transfer of social media phenomena to popular cinema: Enes Batur“Dream or Reality?”film analysis
ESRA ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sahne ve Görüntü SanatlarıGiresun ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. HÜLYA UĞUR