Arap dili eğitiminde şiir ile istişhad: Ru'be b. el-'Accâc örneği
Citing poetry as evidence in arabic language education: The case of Ru'ba b. al-'Ajjaj
- Tez No: 1019146
- Danışmanlar: PROF. DR. NEVZAT HAFİS YANIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Arapça dilbilgisi çalışmalarının tarihsel seyrinde şiir, yalnızca estetik bir ifade aracı olarak değil, aynı zamanda dilin kurallarının temellendirildiği ve somutlaştırıldığı en önemli kaynak olarak karşımıza çıkar. Bu özel konuma“şevâhid”adı verilen ve gramer kurallarının ispatında delil olarak kullanılan şiirsel örnekler, Arap dilbiliminin metodolojik temellerini oluşturmuştur. Bu çalışmada, klasik Arap şiirinin önde gelen isimlerinden Ru'be b. el- 'Accâc'ın (ö. 90/708) şiirlerinden yapılan istişhâd örneklerinin dil ve gramer açısından tahlili üzerinden, Arapça dilbilgisi öğretiminde şiirin rolünü çok boyutlu bir perspektifle incelemekteyiz. Bu çalışmada, Ru'be'nin şiirlerinden seçilen örnekler üzerinden, klasik nahivcilerin metodolojik yaklaşımlarını karşılaştırmaktayız. Ru'be'nin şiirlerinden istişhad yapan, Sîbeveyhi, Bağdâdî, İbn Cinnî, es-Suyûtî gibi âlimlerin görüşlerini aktararak, aynı gramer kuralının farklı nahivciler tarafından nasıl yorumlandığını göstermeyi amaçlamaktayız. Çalışmanın temel amacı, şiirle istişhâd geleneğinin tarihsel önemini vurgularken, bu örneklerin günümüz Arapça öğretimindeki işlevsel değerini objektif bir şekilde değerlendirmektir. Özellikle, Ru'be'nin şiirlerindeki istisnai kullanımların“şâz”olarak sınıflandırılması ve bunların modern eğitim programlarında nasıl ele alınması gerektiği konusunda eleştirel bir yaklaşım benimsenmiştir.
Özet (Çeviri)
In the historical course of Arabic grammar studies, poetry emerges not only as a means of aesthetic expression but also as the most critical source upon which linguistic rules are grounded and embodied. These poetic examples, termed“shawahid”and used as evidence to prove grammatical rules, have formed the methodological foundations of Arabic linguistics. In this study, we examine the role of poetry in teaching Arabic grammar from a multidimensional perspective, through a linguistic and grammatical analysis of the istishhād examples drawn from the poems of Ru'ba b. al-'Ajjaj (d. 90/708), a prominent figure in classical Arabic poetry. In this work, we compare the methodological approaches of classical grammarians through selected examples from Ru'ba's poetry. By conveying the views of scholars such as Sibawayh, al-Baghdadi, Ibn Jinni, and al-Suyuti, who utilized Ru'ba's poems for istishhad, we aim to demonstrate how the same grammatical rule was interpreted differently by various grammarians. The primary objective of this study is to evaluate the functional value of these examples in contemporary Arabic language teaching objectively, while emphasizing the historical significance of the poetic istishhād tradition. Specifically, a critical approach has been adopted regarding the classification of exceptional usages in Ru'ba's poems as“shadh”and how these should be addressed in modern educational curricula.
Benzer Tezler
- Die Suche nach einer terminologischen Äquivalenz zum Begriff Der Metapher im Türkischen durch Vergleich von Rhetorik und belâgat
Metafor Kavramına Retorik- Belâgat Mukayesesi İçinde ve Belâgat Terminolojisinde Kavramsal Karşılık Arayışları
MEHMET AKİF DUMAN
Doktora
Almanca
2018
FelsefeJohannes Gutenberg-Unıversıtat MaınzTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HENDRİK BOESCHOTEN
- Osmanlı dönemi Arap edebiyatında bir eğitim yöntemi olarak didaktik şiir
Didactic poetry as an educational method in Ottoman period Arabic literature
NESİBE KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Dinİnönü ÜniversitesiArap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN POLAT
- Mali Arap edebiyatında didaktik şiir
Didactic poetry in Malian Arabic literature
MAHAMADOU KEITA
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ALİ KILAY ARAZ
- Necmeddîn El-Ğazzî'nin Et-Tuhfetu'n-nediyye fî şerhi'l-Lâmiyyeti'l-Verdiyye adlı eseri
Named work of Najm al-Din al-Ghazzi titled al-Tuhfah al-nadıyyah fi sharh al-Lamiyyah al-Wardiyyah
RAMAZAN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜCAHİT KÜÇÜKSARI
- Miftâhu'l-'Arab li Muğlakât-i Kısmi'l-Edeb ve Hâşiyetun 'alâ Mevâdi'a Min'ez-Zurûf adlı eserlerin tahkiki
The assignment of Miftâhuinl-li Arab li Muğlakât-i Kismievl-Edeb and the un alâ Mevâdđ ka Minâez-Zur lf works
MEHMET YAKIŞIK
Doktora
Arapça
2019
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA AGAH