Merkez bankası bağımsızlığının ve kredi hacminin fiyat istikrarına etkisi
The effect of central bank independence and bank credit on price stability
- Tez No: 1019248
- Danışmanlar: PROF. DR. ADALET HAZAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Bankacılık, Economics, Banking
- Anahtar Kelimeler: Banka kredileri, Bank credits
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bankacılık ve Finans Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, merkez bankası bağımsızlığı ve kredi hacminin fiyat istikrarı üzerindeki etkisini ampirik olarak incelemektir. Çalışmada, 1998-2021 dönemini kapsayan yıllık veriler kullanılarak Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Almanya, Arjantin, Avustralya, Belçika, Brezilya, Güney Afrika, İngiltere, Japonya, Kanada, Kore ve Meksika'dan oluşan 12 ülke analiz edilmiştir. Merkez bankası bağımsızlığının ölçülmesinde Dinçer, Eichengreen ve Martinez (2024) tarafından geliştirilen LVAU (Legal-Voluntary-Actual-Ultimate) Merkez Bankası Bağımsızlığı Endeksi kullanılmıştır. Fiyat istikrarı tüketici fiyat endeksi, kredi hacmi ise bankacılık sektörü kredi göstergeleri ile temsil edilmiştir. Analizde ülkeler arasındaki yatay kesit bağımlılığı dikkate alınmış; bu nedenle ikinci nesil panel veri yöntemleri tercih edilmiştir. Değişkenlerin durağanlığı CIPS panel birim kök testi ile incelenmiş, model tahmininde Sabit Etkiler yaklaşımı ve Driscoll-Kraay sağlam standart hataları kullanılmıştır. Ayrıca model için heteroskedastisite ve otokorelasyon testleri uygulanarak tahmin sonuçlarının güvenilirliği değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, kredi hacmindeki artışın fiyat istikrarını olumsuz etkileyerek enflasyonist baskıları artırdığını göstermektedir. Merkez bankası bağımsızlığı değişkeni ise teorik beklentilerle uyumlu olarak fiyat istikrarı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve olumlu bir etkiye sahiptir. Bu bulgu, merkez bankası bağımsızlığının fiyat istikrarının sağlanmasında önemli bir politika aracı olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, kredi hacminin de anlamlı etkisi, fiyat istikrarının yalnızca merkez bankası bağımsızlığına değil, finansal koşullar ve kredi dinamikleri gibi diğer makroekonomik faktörlere de bağlı olduğunu göstermektedir. Çalışma, güncel LVAU bağımsızlık endeksini kullanması ve kredi hacmini modele dahil etmesi bakımından literatüre katkı sağlamaktadır. Bulgular, fiyat istikrarının sürdürülebilmesi için merkez bankası bağımsızlığının yanı sıra kredi büyümesini gözeten makroihtiyati politikaların da önem taşıdığına işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to empirically examine the effects of central bank independence and bank credit on price stability. Annual data covering the period 1998-2021 were used to analyze a panel of 12 countries consisting of the United States, Germany, Argentina, Australia, Belgium, Brazil, South Africa, the United Kingdom, Japan, Canada, Korea, and Mexico. Central bank independence was measured using the LVAU (Legal-Voluntary-Actual-Ultimate) Central Bank Independence Index developed by Dinçer, Eichengreen, and Martinez (2024). Price stability was represented by the Consumer Price Index, while bank credit was proxied by banking sector credit indicators. Cross-sectional dependence among countries was taken into consideration in the analysis; therefore, second-generation panel data methods were employed. The stationarity of the variables was examined using the CIPS panel unit root test. The model was estimated using the Fixed Effects approach with Driscoll-Kraay robust standard errors. In addition, heteroskedasticity and autocorrelation tests were conducted to evaluate the reliability of the estimation results. The findings indicate that an increase in bank credit adversely affects price stability by intensifying inflationary pressures. The central bank independence variable, consistent with theoretical expectations, has a statistically significant and positive effect on price stability. This finding demonstrates that central bank independence is an important policy instrument for achieving price stability. At the same time, the significant effect of credit volume suggests that price stability depends not only on central bank independence but also on financial conditions, credit dynamics, and other country-specific structural factors. This study contributes to the literature by employing the up-to-date LVAU central bank independence index, incorporating bank credit into the model. The findings suggest that, in order to maintain price stability, strengthening central bank independence together with implementing macroprudential policies that monitor credit growth is of considerable importance.
Benzer Tezler
- Turkiye ekonomisinde 1990 sonrası uygulanan para politikaları ve Merkez Bankasının etkinligi
Monetary policies implemented after 1990 in turkey's economy and effectiveness of the Central Bank
HÜSEYİN TEZER
- Merkez bankaları, sermaye piyasalarıyla ilişkileri ve Türkiye'deki durum
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA ALKAN
- Gelişmekte olan ülkelerin dış borç sorunu ve Türkiye'nin dış borçları
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA KARAGÖZ
- Elektronik bankacılık
Electronik banking
ERSİN ŞENKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
BankacılıkHacettepe Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ TOKGÖZ