Figüratif resimde mekânsal belirsizlik ve aidiyet sorunsalı
Spatial ambiguity and the question of belonging in figurative painting
- Tez No: 1019388
- Danışmanlar: PROF. DR. NESLİHAN KIYAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Resim Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mekân, yalnızca fiziksel bir çevreyi tanımlayan nötr bir alan olarak değil, bireyin kimlik, bellek ve aidiyet ilişkilerini kurduğu çok katmanlı bir varoluş alanıdır. Sanat tarihinde de mekân, figürlerin içinde yer aldığı bir arka plan olmanın ötesinde, anlamı kuran ve figürün dünyayla ilişkisini görünür kılan temel anlatım unsurlarından biri olarak önem taşımıştır. Bu çalışmada figüratif resimde mekânsal belirsizlik ile aidiyet sorunsalı arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, figürün belirli bir yere ait olma durumunun belirsizleştiği, çevresiyle kurduğu ilişkinin çözüldüğü ya da askıya alındığı resimsel kurgularda mekânın nasıl bir anlatım unsuruna dönüştüğünü ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş, betimsel analiz, ikonografik analiz ve ikonolojik analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda Francis Bacon, Lucian Freud, Egon Schiele, Edward Hopper, Andrew Wyeth, Mahir Güven, Mehmet Güleryüz, Mustafa Ata, İlhan Berk ve Alaettin Aksoy eserleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda figüratif resimde mekânsal belirsizliğin yalnızca biçimsel bir eksiltme ya da arka planın silikleştirilmesi anlamına gelmediği belirlenmiştir. Bu belirsizliğin aynı zamanda yalnızlık, yabancılaşma, yersizlik ve aidiyet kaybını görünür kılan yapısal bir anlatım biçimi olduğu görülmüştür. İncelenen eserlerde figürün belirli bir yere tam olarak yerleşememesi, boşluk, sıkışma, askıda kalma ve çevresel çözülme duyguları üzerinden ifade edilmiştir. Böylece mekân, yalnızca figürü kuşatan fiziksel bir çevre olmaktan çıkmakta, kimlik, bellek, toplumsal ilişki ve varoluş deneyimiyle doğrudan bağlantılı bir anlam alanına dönüşmektedir. Bu bağlamda çalışma, figüratif resimde mekânın görünür ya da görünmez biçimlerde aidiyet duygusunu kuran, zayıflatan ya da bozan temel unsurlardan biri olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Space is not merely a neutral field that defines a physical environment, rather, it is a multilayered existential domain through which the individual constructs relations of identity, memory, and belonging. In the history of art, space has been regarded not simply as a background in which figures are situated, but as one of the fundamental expressive elements that generates meaning and renders visible the figure's relationship with the world. This study examines the relationship between spatial ambiguity and the problem of belonging in figurative painting. The main objective of the research is to reveal how space functions as an expressive element in pictorial constructions in which the figure's sense of belonging to a particular place is weakened and its relationship with its surroundings is dissolved or suspended. The study adopts a qualitative research method and employs descriptive, iconographic, and iconological analysis. Within this framework, the works of Francis Bacon, Lucian Freud, Egon Schiele, Edward Hopper, Andrew Wyeth, Mahir Güven, Mehmet Güleryüz, Mustafa Ata, İlhan Berk and Alaettin Aksoy are examined. The findings indicate that spatial ambiguity in figurative painting should not be understood merely as a formal reduction or the fading of the background, rather, it emerges as a structural mode of expression that makes visible loneliness, alienation, placelessness, and the loss of belonging. In the works examined, the figure's inability to fully inhabit a specific place is expressed through sensations of emptiness, confinement, suspension, and spatial dissolution. Thus, space ceases to be merely a physical environment surrounding the figure and becomes a field of meaning directly related to identity, memory, social relations, and existential experience. In this respect, the study demonstrates that, in figurative painting, space is one of the fundamental elements that constructs, weakens, or disrupts the sense of belonging through both visible and invisible forms
Benzer Tezler
- 1960 sonrası figüratif resimde mekan sorunu
Space problems in figurative painting after the 1960's
NADİYE KINALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Güzel SanatlarSakarya ÜniversitesiResim Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. HAYRİYE KOÇ BAŞARA
- Cumhuriyet dönemi çağdaş sanatçılardan Zeki Faik İzer, Sabri Berkel, Cemal Bingöl, Burhan Doğançay'ın eserlerinin biçimsel analizi ve karşılaştırmalı bir değerlendirme
A formal analysis and comparative evaluation of the works of contemporary Republican era artists Zeki Faik İzer, Sabri Berkel, Cemal Bingöl, and Burhan Doğançay
DÖNAY KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. DR. OSMAN ALTINTAŞ
- Hünernâme albümlerı̇ mı̇nyatürlerı̇nde bı̇ndı̇rme resı̇m teknı̇ğı̇nı̇n görsel örgütlenme bağlamında çözümlenmesi
A visual organization-based analysis of the overlapping technique in the miniatures of the Hunername albums
MERYEM BEYZA AY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Sanat Dalı
PROF. CANER KARAVİT