Anadolu Medeniyetleri Müzesinde Artırılmış Gerçeklik ve İşaret Dili Entegrasyonu ile Erişilebilir Müze Turu
Accessible Museum Tour with Augmented Reality and Sign Language Integration at the Museum of Anatolian Civilizations
- Tez No: 1019476
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EVREN SERTALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Radyo-Televizyon, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Erişilebilirlik, Sağırlık, Türk İşaret Dili, Museum of Anatolian Civilizations, Accessibility, Deafness, Turkish Sign Language
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Radyo, Sinema ve Televizyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çağdaş müzecilik anlayışının gelişmesiyle müzeler, kültürel mirasın korunmasının yanı sıra toplumun farklı kesimlerinin kültürel içeriğe erişimi açısından da dönüşüm geçirmektedir. Ancak erişilebilirliğe yönelik düzenlemeler çoğunlukla fiziksel erişilebilirlikle sınırlı kalmakta; işitsel ve iletişimsel erişilebilirlik alanlarında eksiklikler devam etmektedir. Bu araştırma, Sağır bireylerin müze deneyimlerine eşit ve bağımsız katılımını desteklemek amacıyla artırılmış gerçeklik (AG) ve Türk İşaret Dili (TİD) entegrasyonuna dayalı alternatif bir müze turu modelinin geliştirilmesini ve değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Anadolu Medeniyetleri Müzesi örneğinde yürütülen araştırmada; rehberli işaret dili turu, videolu işaret dili turu ve AG-TİD entegrasyonuyla geliştirilen tur modeli erişilebilirlik, anlaşılabilirlik, görsel etki ve kullanıcı deneyimi açısından karşılaştırılmıştır. Seçilen dokuz eserin içerikleri üç farklı tur modeline uygun biçimde yapılandırılmıştır. Geliştirilen prototipte eser, zenginleştirilmiş eser görüntüsü ve TİD anlatımının eş zamanlı görüntülenmesi sağlanmıştır. Saha çalışmasına 10 Sağır katılımcı katılmış; veriler açık uçlu sorular ile üçlü ve beşli Likert ölçekleri aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular, rehberli işaret dili turunun anlaşılabilirlik açısından en yüksek değerlendirmeyi aldığını; videolu turda eser ve işaret dili videosunun eş zamanlı takibinin kullanıcı deneyimini olumsuz etkilediğini göstermiştir. AG-TİD entegrasyonuna dayalı model ise eser ve işaret dilinin eş zamanlı takibini, bağımsız hareketi ve görsel olarak zenginleştirilmiş içeriğe erişimi desteklemiştir. Sonuç olarak çalışma, AG ve TİD entegrasyonunun Sağır bireylerin müze deneyimlerinde erişilebilirliği destekleyen uygulanabilir bir yaklaşım sunduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
With the development of contemporary museology, museums have undergone a transformation not only in terms of preserving cultural heritage but also in providing different segments of society with access to cultural content. However, accessibility measures often remain limited to physical accessibility, while shortcomings in auditory and communicative accessibility persist. This study aims to develop and evaluate an alternative museum tour model based on the integration of augmented reality (AR) and Turkish Sign Language (TİD) to support the equal and independent participation of Deaf individuals in museum experiences. Conducted at the Museum of Anatolian Civilizations, the study compared three museum tour models: a guided sign language tour, a video-based sign language tour, and an AR-TİD integrated tour in terms of accessibility, comprehensibility, visual impact, and user experience. The contents of nine selected artifacts were structured according to the three tour models. The developed prototype enabled simultaneous viewing of the artifact, its visually enhanced representation, and TİD narration. Ten Deaf participants took part in the field study, and data were collected through open-ended questions and three- and five-point Likert scales. The findings showed that the guided sign language tour received the highest evaluation in terms of comprehensibility, whereas the difficulty of simultaneously following the artifact and sign language video negatively affected the user experience in the video-based tour. The AR-TİD integrated model supported simultaneous access to the artifact and sign language narration, independent exploration, and visually enriched content. Overall, the study demonstrates that AR and TİD integration provides an applicable approach to supporting accessibility in museum experiences for Deaf individuals.
Benzer Tezler
- Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde gerçekleştirilen eğitim etkinliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of educational activities which were performed at Museum of Anatolian Civilizations
HALİL DEMİRDELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiMüze Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
- Anadolu Medeniyetler Müzesi'ndeki Frig eserlerinin hareketli kitap illüstrasyonları ile tanıtımı
Introduction of Phrygian artifacts in the Museum of Anatolian Civilizations through animated book illustrations
BÜŞRA SEÇİLMİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEÇİL KARTOPU
- Geçmişten günümüze bağlama icracılığı ve bağlama icrasının değişim süreci
The change process of bağlama performance and bağlama performance from past to present
BURAK KURUBAŞ
- Anadolu Medeniyetleri Müzesinde yer alan tarih öncesi dönemlere ait kadın heykellerinin lise öğrencilerinin Heykel uygulamalarına etkisi
The effect of prehistorical woman sculptures in Anatolian Civilizations Museum to the sculptures made by high school students.
UĞUR HALICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
MüzecilikNecmettin Erbakan ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE OKUR
- Anadolu Medeniyetleri Müzesinde bulunan Eski Tunç Çağı ağırşak ve ağırlıkları
Early Bronze Age spindle whorls and loom weights in Anatolian Civilizations Museum
AYNUR TALAAKAR