Dinamik yetenekler ile dijital olgunlaşma arasındaki ilişkide büyük veri analitiği yönetim yeteneğinin düzenleyici rolü
The moderating role of big data analytics management capability in the relationship between dynamic capabilities and digital maturity
- Tez No: 1019514
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKÇE AKDEMİR ÖMÜR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Strateji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijital çağda, organizasyonların ortamı giderek farklılaşmakta ve çevre, geçmişe göre daha değişken, belirsiz ve karmaşık hale gelmektedir. Rekabet avantajının sürdürülebilir olmaktan geçici bir yapıya büründüğü 21. yüzyıl hiper rekabet koşullarında şirketler, dijitali iş stratejilerinin merkezine yerleştirmek için yapılarıyla beraber kültürlerini, süreçlerini ve anlayışlarını dönüştürmek zorunda oldukları bilincine varmışlardır. Bu çalışmada, şirketlerin dijital olgunluğunu planlamasına olanak sağlayan, karşılaştırmalı kıyaslamalara imkan veren ve dijital yetenekleri geliştirebilmek için şirketin eylemlerini yönlendirmesine yardımcı olan bir ölçüm aracı olan Forrester Dijital Olgunluk Modeli 5.0 kullanılarak, dinamik yeteneklerin dijital olgunlaşma üzerindeki etkisini anlamak ve büyük veri analitiği yönetim yeteneklerinin bu ilişkideki rolünü ortaya çıkarmak amaçlanmış, bu bağlamda kaynak temelli görüş ve dinamik yetenekler çerçevesinden yararlanılmıştır. Araştırma, İstanbul ilinde farklı sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerde görev yapan orta ve üst düzey yöneticiler ile işletme sahipleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak toplanmış ve analizlerde 498 geçerli anket değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş olup, verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, güvenilirlik ve geçerlilik analizleri, keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri, korelasyon analizi, regresyon analizi ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Analizler, dinamik yeteneklerin dijital olgunlaşma üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca Büyük Veri Analitiği Yönetim Yeteneğinin dinamik yetenekler ile dijital olgunlaşma arasındaki ilişkide anlamlı ve pozitif bir düzenleyici role sahip olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar, büyük veri analitiği yönetim yeteneğinin yüksek olduğu işletmelerde dinamik yeteneklerin dijital olgunlaşmaya olan katkısının daha güçlü olduğunu göstermektedir. Bu bulgu, büyük veri analitiğinin yalnızca teknolojik bir kaynak değil, aynı zamanda dijital dönüşüm süreçlerinin başarısını artıran önemli bir yönetsel kapasite olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları, dinamik yetenekler teorisi ve dijital dönüşüm literatürüne katkı sağlarken, işletmelerin dijital olgunlaşma süreçlerini hızlandırmak amacıyla büyük veri analitiği yönetim yeteneklerini geliştirmelerinin önemini vurgulamaktadır. Çalışma ayrıca üst düzey yöneticilere ve teknoloji liderlerine dijital dönüşüm stratejilerinin etkin şekilde uygulanmasına yönelik önemli yönetsel çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In the digital age, the organizational environment is becoming increasingly diverse, and the environment is more volatile, uncertain, and complex than in the past. In the hyper-competitive conditions of the 21st century, where competitive advantage has shifted from a sustainable to a temporary structure, companies have realized that they must transform their structures, cultures, processes, and understandings to place digital at the center of their business strategies. This study aims to understand the impact of dynamic capabilities on digital maturity and to reveal the role of big data analytics management capabilities in this relationship, using the Forrester Digital Maturity Model 5.0, a measurement tool that enables companies to plan their digital maturity, allows for comparative benchmarking, and helps guide company actions to improve digital capabilities. In this context, resource-based perspectives and dynamic capabilities frameworks are utilized. The research was conducted on middle and upper-level managers and business owners working in various sectors in Istanbul. Data was collected using convenience sampling, and 498 valid questionnaires were evaluated for analysis. This study adopted a quantitative research method, employing descriptive statistics, reliability and validity analyses, exploratory and confirmatory factor analyses, correlation analysis, regression analysis, and Structural Equation Modeling (SEM) for data analysis. The analyses showed that dynamic capabilities have a positive and statistically significant effect on digital maturity. Furthermore, Big Data Analytics Management Capability was found to have a significant and positive moderating role in the relationship between dynamic capabilities and digital maturity. The results indicate that businesses with high Big Data Analytics Management Capability contribute more strongly to the digital maturity of dynamic capabilities. This finding reveals that Big Data Analytics is not only a technological resource but also a crucial managerial capacity that enhances the success of digital transformation processes. The research results contribute to the dynamic capabilities theory and digital transformation literature, while emphasizing the importance of businesses improving their Big Data Analytics Management Capabilities to accelerate their digital maturity processes. The study also offers significant managerial implications for senior executives and technology leaders regarding the effective implementation of digital transformation strategies.
Benzer Tezler
- Mobil telefon kullanımına bağlı oluşan 900-1800 mhz radyo frekans dalgalarının meydana getirdiği elektromanyetik alanın iliak kanat kemik mineral yoğunluğuna etkisi
The effect of electromagnetic fields on bone mineral density of iliac bone produced by 900-1800 mhz radio frequency waves dependent on cellular phone usage
BEŞİR ANDAÇ AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Ortopedi ve TravmatolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NEVRES HÜRRİYET AYDOĞAN
- Impact of digital transformation, organizational learning, ambidexterity, and agility as dynamic capabilities on organizational performance - a study in Türkiye
Dinamik yetenekler olarak dijital dönüşüm, örgütsel öğrenme, çift yönlülük ve çevikliğin örgütsel performans üzerindeki etkisi - Türkiye örneği
HAYRİYE EBRU OYDAĞ
- Dinamik yeteneklerin kurumsal dijital yeterlilik üzerine etkisi büyükçekmece belediyesi çalışanları üzerine bir araştırma
The effect of dynamic abilities on corporate digital competence: a study on büyükçekmece municipality employees
ÖZLEM HATİCE DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Siyasal Bilimlerİstanbul Aydın ÜniversitesiMahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VİLDAN BAYRAM
- Dijital dönüşümün örgütsel dinamikler üzerindeki etkileri
The effects of digital transformation on organizational dynamics
TUĞBA ÇİÇEK
- Çevik liderliğin ve dinamik yeteneklerin örgütsel performansa etkisinde dijital yeteneklerin aracı rolü
The mediating role of digital capabilities in the effect of agile leadership and dynamic capabilities on organizational performance
EMİNE KARGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELMA KILIÇ KIRILMAZ
