Yapay zekâ destekli gazetecilikte post -truth ve deepfake: Trabzonyerel basını üzerine nitel bir araştırma
AI-powered journalism, post-truth and deepfake: A qualitative study on Trabzon local press
- Tez No: 1019549
- Danışmanlar: PROF. DR. BESİM YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Gazetecilik, Journalism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gazetecilik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hızla gelişen ve yenilenen teknoloji, hayatımızın her alanında ve iş kollarında köklü değişikliklere öncülük etmektedir. Gelişen teknoloji ile birlikte değişim gösteren meslek kollarından birisi de gazeteciliktir. Yapay zekâ gazeteciliği, farklı kitlelere en iyi şekilde ve asgari sürelerde çevrim içi haber akışı sağlamaktadır. Oluşturulan algoritmalarla otonom haber üretimleri gerçekleştirilmektedir. Gazetecilik alanına entegre olan yapay zekânın fırsatlarının yanında ebetteki etik ihlallere yol açan tehditleri de mevcuttur. Çalışma kapsamında yapay zekâ gazeteciliğinde bu ihlallere yol açan“Post truth”ve“Deepfake”kavramlarının incelenmesi amaçlanmıştır ve bu doğrultuda nitel araştırma modeli benimsenmiştir. Araştırmanın teorik bir zemine oturtulabilmesi için yerel basında yapay zekâ araçlarının kullanımını incelemek adına konu kapsamında Trabzon basınından seçilen 6 medya kuruluşu incelenmiştir. Buradaki asıl amaç, yerel medyada yapay zekâ kullanımınn hangi seviyede ve ne şekilde olduğuna dair bir kanı oluşturmaktır. Bu kapsamda post truth ve deepfake kavramlarının yerel basın çalışanları için neyi ifade ettiğine de değinilerek yapay zekâ kullanımının etik ihlaller boyutunda olup olmadığına bakılmıştır. Seçilen her haber kuruluşundan bir muhabir ve bir editör olmak üzere toplamda 12 basın temsilcisiyle yarı yapılandırılmış görüşme yapılmış; bu görüşmelerde her bir temsilciye 9 soru yöneltilmiştir. Aaraştırma kapsamında görüşme gerçekleştirilen her medya temsiline ait bir haber, doküman incelemesi kapsamında örnek içerik olarak incelenmiştir. Bu bağlamda çalışmadan elde edilen genel sonuç; post truth kavramının ve deepfake teknolojisinin günümüz yeni medya evreninde manipülasyon ve çıkar odaklı kullanıldığıdır. Ancak Trabzon basınındaki medya temsilcilerinin post truth ve deepfake risklerinin farkında olduklarını bu yüzden deepfake teknolojisi ve post truth haber içeriklerinin iyi niyet ekseninde kullanıldığı gözlemlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Rapidly developing and renewing technology is leading to fundamental changes in every aspect of our lives and professions. Journalism is one of the professions undergoing transformation with advancing technology. Artificial intelligence journalism provides online news flow to diverse audiences in the best way and in the shortest possible time. Autonomous news production is achieved through the creation of algorithms. While artificial intelligence integrated into journalism offers opportunities, it also presents threats that lead to ethical violations. This study aims to examine the concepts of“post-truth”and“deepfake,”which cause these violations in artificial intelligence journalism, and a qualitative research model has been adopted. To provide a theoretical foundation for the research, six media organizations selected from the Trabzon press were examined to investigate the use of artificial intelligence tools in local media. The main goal here is to form an opinion on the level and nature of artificial intelligence use in local media. In this context, the meaning of post-truth and deepfake concepts for local press employees is also discussed, and whether the use of artificial intelligence constitutes an ethical violation is examined. A total of 12 media representatives, one reporter and one editor from each selected news organization, were interviewed in a semi-structured manner with 9 questions each. As part of the research, one news story from each interviewed media representative was examined as a sample content within the scope of document analysis. In this context, the general conclusion obtained from the study is that the concept of post-truth and deepfake technology are frequently used for manipulation and self-serving purposes in today's new media universe. However, it was observed that media representatives in the Trabzon press are aware of the risks of post-truth and deepfake, and therefore deepfake technology and post-truth news content are used in good faith.
Benzer Tezler
- Dijital gazetecilikte yapay zekâ uygulamaları: Türkçe haber yazım pratiğine yönelik bir model denemesi
Artificial intelligence applications in digital journalism: A model experiment on practice of news writing in Turkish
YAVUZ KANBUR
- Yapay zekâ haberciliği ve dijital etik
Artificial intelligence journalism and digital ethics
KEREM KABA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
GazetecilikSakarya ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA BOSTANCI
- Yapay zeka uygulamalarının habercilik pratiklerine etkileri
Effects of artificial intelligence applications on journalism practices
NOUR CHETOUANI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
GazetecilikSelçuk ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH TİRYAKİ
- Türkiye'deki gazetecilerin görüşleri bağlamında yapay zekanın gazetecilik mesleğine etkileri: Robot gazeteciliği
The impact of artificial intelligence on the journalismprofession in the context of Turkish journalists views:Robot journalism
ELİF YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İletişim BilimleriOndokuz Mayıs Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNAN KAYA
- Türkiye'de yapay zeka destekli gazetecilik: Robot gazeteciliğine yönelik yaklaşımlar
Artificial intelligence aided journalism in Turkey: Approaches towards robot journalism
HATİCE BABACAN
- Uluslararası medyada yapay zekâ destekli habercilik: Muhabir ve editörler üzerine bir araştırma
AI-assisted journalism in international media: A study on reporters and editors
NAREEMAN FIRAS IBRAHIM IBRAHIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
GazetecilikSüleyman Demirel ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE KILINÇ