Posthümanizm kavramı çerçevesinde grafik tasarımda metin tabanlı görüntü üretimi
Text-based image production in graphic design within the framework of posthumanism
- Tez No: 1019892
- Danışmanlar: PROF. ÖZDEN PEKTAŞ TURGUT
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Algoritmalar, Hareketli grafikler, Tipografi, Algorithms, Motion graphics, Typography
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Grafik Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Posthümanizm kuramı, insana yüklenen tekil ve genelleştirilmiş yaklaşımlardan uzak durarak insan merkezli hümanist perspektifin geçerliliğini sorgulamaktadır. Bu tezde söz konusu kuramın grafik tasarım pratiğine nasıl eklemlenebileceği incelenmiştir. Hareketli grafikler alanında dört özgün afiş serisi üzerinden yürütülen çalışmalar, veri setlerini tipografik sistemlere doğrudan bağlayan algoritmik bir yapı üzerinden ele alınmıştır. Her afişte metin; hem okunabilir bir dil hem de veri taşıyıcısı olarak işlev görmekte, hareket ile form ve boyut değişimleri ham verinin doğrudan görsel çıktısı olarak üretilmektedir. Bu süreçte geleneksel grafik tasarımın statik ızgara anlayışı, canlı ve veri-duyarlı bir sisteme dönüşmektedir. Yöntem olarak literatür taraması aracılığıyla konunun teorik çerçevesi oluşturulmuş; dijital tasarım teknikleri ve kodlama kullanılarak uygulama çalışmaları tamamlanmıştır. Tipografi, hareket ve verinin tek bir algoritmik sistemde buluşması; ne geleneksel grafik tasarımın statik form anlayışına ne de veri görselleştirmesinin işlevsel sembol diline tam olarak dahil edilemeyen yeni bir alan tanımlamaktadır. Bu birleşim, posthümanizmin temel iddiasını görsel düzlemde karşılayan hibrit estetik bir dil üretmektedir: özne ile sistem, anlam ile veri, okunur ile görünür arasındaki hiyerarşilerin çözüldüğü bir tasarım pratiği sunmaktadır. Ulaşılan sonuçlar, algoritmik tasarımın yalnızca bir üretim yöntemi olmadığını; aynı zamanda tasarımcının güncel konumunu, tasarımın anlamını ve izleyicinin deneyimini yeniden tanımlayan bir yaklaşım olduğunu ortaya koymaktadır. İnsan deneyimini çevresel ve toplumsal verilerle ilişkilendiren uygulama çalışması, özneyi insan merkezli bir perspektiften değil, daha geniş bir ağın parçası olarak konumlandırmaktadır. Bu bağlamda çalışmalar, posthümanist bir perspektifin tasarım pratiğindeki somut yansıması olarak veri görselleştirmesi ile veri sanatı arasındaki sınırı bulanıklaştırmakta; grafik tasarım literatürüne yöntemsel, görsel ve anlamsal bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Posthumanism distances itself from singular and universalized conceptions of the human, questioning the validity of the anthropocentric perspective rooted in humanist thought. This thesis examines how this framework can be integrated into graphic design practice. The study is built around four original poster series in motion graphic design, approached through an algorithmic system connecting data sets to typographic systems. In each poster, text functions as both legible language and data carrier; movement, form, and scale are generated as the direct visual output of raw data, transforming conventional graphic design's static grid logic into a data-responsive system. The theoretical framework was established through a literature review; applied work was completed via digital design and coding. The convergence of typography, motion, and data within a single algorithmic system defines a field subsumed under neither the formal logic of traditional graphic design nor the symbolic language of data visualization, producing a hybrid aesthetic language meeting posthumanism's central claim on the visual plane: a practice dissolving hierarchies between subject and system, meaning and data, the legible and the visible. Findings show that algorithmic design is not merely a production method but an approach redefining the designer's position, the meaning of design, and the viewer's experience. Relating human experience to environmental and social data, the works position the subject as part of a broader network. This stands as a concrete manifestation of post-humanism in design practice - blurring the boundary between data visualization and data art and offering a methodological, visual, and semantic contribution to graphic design literature.
Benzer Tezler
- Posthümanizm açısından bilim kurgu sinemasında robot kavramı
Robot concept in science fiction cinema in the context of posthumanism
DUYGU ERGÜN TAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sahne ve Görüntü SanatlarıEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEYLA BUDAK
- Проблема «я» в эпоху современных технологий (философский анализ)
Çağdaş teknolojilerin dönemindeki 'Ben' meselesi (Felsefi analiz)
MİRA SUYUNOVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2023
FelsefeKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CILDIZ URMANBETOVA
- Modern bir mumyalama yöntemi olan kriyoninin ilahi yaratma ile münasebeti
The theological reletionship between cryonics as a modern preservation method and the concept of divine creation
FİKRİYE GÜNEYLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinGiresun ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL RUHİ ALBAYRAK
- Yapay zekâ çağında öznenin yeniden kuruluşu: Kuramsal bir tartışma
The reconstitution of subjectivity in the age of artificial intelligence: A theoretical discussion
RODİ HAZNEDAROĞLU
Doktora
Türkçe
2026
SosyolojiMardin Artuklu ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN ÇETİN
DOÇ. DR. DEVRİM ERTÜRK
- Postmodern çağda beden imgesinin sanatta izdüşümü: Tekno-beden kavramı
The projection of the body image in art in the postmodern age: The techno-body concept
ASLIHAN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Güzel SanatlarMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. DR. ERHUN ŞENGÜL