Yerel halkın sakin şehir algısı Hasankeyf örneği
Local people's perception of slow city Hasankeyf example
- Tez No: 1020063
- Danışmanlar: DOÇ. DR. REŞAT ARICA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Cittaslow, sakin şehir, yerel halk algısı, Hasankeyf, sürdürülebilir turizm, yerel kalkınma, Cittaslow, slow city, residents' perception, Hasankeyf, sustainable tourism, local development
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Hasankeyf ilçesinde yaşayan yerel halkın Sakin Şehir (Cittaslow) yaklaşımına yönelik algılarını belirlemek ve bu algıların sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır. Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan Hasankeyf; sahip olduğu kültürel miras değerleri, özgün yerel kimliği, doğal peyzaj özellikleri ve turizm potansiyeli ile Cittaslow yaklaşımı kapsamında değerlendirilebilecek önemli yerleşimlerden biridir. Bununla birlikte Ilısu Barajı sonrasında yaşanan mekânsal dönüşüm ve yeni yerleşim süreci, Hasankeyf'in sürdürülebilir kalkınma, kültürel süreklilik ve yerel halk katılımı açısından yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı kapsamında tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak anket tekniğinden yararlanılmış ve Hasankeyf'te yaşayan yerel halktan elde edilen veriler istatistiksel analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), faktör analizine uygunluğunu belirlemek için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett Küresellik Testi uygulanmıştır. Ölçeğin güvenilirliği Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. Ayrıca katılımcıların Cittaslow algılarının demografik özelliklere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Hasankeyf halkının Sakin Şehir yaklaşımına yönelik algısının çok boyutlu bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların Cittaslow sürecini özellikle turizmin gelişmesi, yerel ekonominin desteklenmesi, kültürel miras değerlerinin korunması ve ilçenin tanınırlığının artırılması açısından önemli bir fırsat olarak değerlendirdiği görülmüştür. Bununla birlikte bulgular, yerel halkın turizm hareketliliğinin artmasıyla birlikte çevresel baskılar, sosyokültürel değişim ve yaşam biçiminde meydana gelebilecek dönüşümler konusunda bazı kaygılar taşıdığını da ortaya koymuştur. Çalışma kapsamında Hasankeyf'in tarihsel sürekliliği, kaya yerleşimleri, anıtsal yapıları, geleneksel yaşam izleri, Dicle Nehri ile şekillenen kültürel peyzajı ve yerel üretim değerlerinin Cittaslow kriterleriyle önemli ölçüde örtüştüğü değerlendirilmiştir. Ancak bu potansiyelin sürdürülebilir bir gelişim modeline dönüşebilmesi için yalnızca turizm odaklı yaklaşımların yeterli olmayacağı; kültürel mirasın korunması, somut olmayan miras değerlerinin yaşatılması, yerel üretimin desteklenmesi ve halkın karar alma süreçlerine aktif katılımının sağlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçların, Hasankeyf'in gelecekteki Cittaslow adaylık süreçlerine, sürdürülebilir turizm planlamasına ve kültürel miras temelli yerel kalkınma stratejilerine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to determine the perceptions of the local community living in Hasankeyf towards the Slow City (Cittaslow) approach and to examine whether these perceptions differ according to socio-demographic variables. Hasankeyf, which has hosted numerous civilizations throughout history, represents an important settlement that can be evaluated within the framework of the Cittaslow philosophy due to its rich cultural heritage, distinctive local identity, natural landscape characteristics, and tourism potential. In addition, the spatial transformation and relocation process experienced after the Ilısu Dam Project have created a need to reconsider Hasankeyf in terms of sustainable development, cultural continuity, and local community participation. The study was designed based on a quantitative research approach and conducted using a survey model. Questionnaire technique was used as the data collection method, and the data obtained from the local residents of Hasankeyf were evaluated through statistical analysis methods. Exploratory Factor Analysis (EFA) was performed to determine the construct validity of the scale, while Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) and Bartlett's Test of Sphericity were applied to assess the suitability of the data for factor analysis. The reliability of the scale was evaluated using Cronbach's Alpha coefficient. In addition, independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were conducted to determine whether participants' perceptions of Cittaslow differed significantly according to demographic characteristics. The findings revealed that the perceptions of Hasankeyf residents towards the Slow City approach have a multidimensional structure. Participants generally considered the Cittaslow process as an important opportunity for tourism development, strengthening the local economy, preserving cultural heritage values, and increasing the recognition of the district. However, the findings also indicated that local residents have certain concerns regarding possible environmental pressures, socio-cultural changes, and transformations in their way of life that may arise as a result of increasing tourism activities. Within the scope of the study, it was determined that Hasankeyf's historical continuity, rock-cut settlements, monumental structures, traces of traditional life, cultural landscape shaped by the Tigris River, and local production values are significantly compatible with the main principles of the Cittaslow movement. Nevertheless, it was concluded that tourism-oriented approaches alone are not sufficient to transform this potential into a sustainable development model. Conservation of cultural heritage, safeguarding of intangible cultural values, support for local production, and active participation of the local community in decision-making processes are essential for a successful Cittaslow approach. The results of this study are expected to contribute to future Cittaslow candidacy processes of Hasankeyf, sustainable tourism planning, and cultural heritage-based local development strategies.
Benzer Tezler
- Sakin şehirde yaşayan halkın turizm algısının belirlenmesi Eğirdir/Isparta örneği
Determining the tourism perception of the people living in a slow city: the case of Eğirdir/Isparta
NURSABAH BAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TurizmSelçuk ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH VAROL
- Sakin şehir(cittaslow) Mudurnu halkının turizm gelişimine yönelik algısı
The perception of cittaslow Mudurnu's people towards tourism development
EMRAH KIRMACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TurizmAtatürk ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLGÜN BİLİCİ SANALAN
- Gümüşhane'de yaşayan uluslararası öğrencilerin, Gümüşhane şehri ve Türkiye hakkındaki algısı
The perception of international students living in Gümüşhane about Gümüşhane city and Turkey
FATİH KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halkla İlişkilerGümüşhane ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERSİN DİKER
- Yerel halkın Cittaslow algısı: Seferihisar ve Gökçeada karşılaştırılması
The cittaslow perception of local people: Seferihisar and Gökçeada comparison
NEDİM GÖRMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TurizmÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT AKSU
- Sakin kent algısı üzerine bir araştırma; Bolu Göynük örneği"
A study on the perception of cittaslow: Bolu-Göynük example"
MELTEM SARIYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiKırıkkale ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZLI YÜCEL BATMAZ