Mezopotamya'dan güncel sanata tufan miti: Kültürel bellek ve görsel temsiller
The flood myth from Mesopotamia to contemporary art: Cultural memory and visual representations
- Tez No: 1020462
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGE MAZLUM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Görsel İletişim Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, insanlığın en eski arketiplerinden biri olan tufan anlatısını, antik Mezopotamya uygarlıklarından kutsal metinlere (Tevrat, İncil ve Kur'an) ve güncel görsel kültüre uzanan bir çizgide disiplinlerarası bir çerçevede incelemektedir. Çalışma, bölgesel jeomorfolojik travmalardan doğan mitin, binlerce yıl içinde nasıl bir değişim ve dönüşüme maruz kaldığını araştırmaktadır. Nitel araştırma paradigması içinde yürütülen tez, tarihsel, betimsel ve yorumlayıcı metodolojileri bir araya getirmektedir. Çalışmanın teorik temeli, Erwin Panofsky'nin üç aşamalı modeline (ön-ikonografik betimleme, ikonografik analiz ve ikonolojik yorum) dayanmaktadır. Bu model teorik olarak Jan Assmann'ın kültürel bellek teorisi, Roland Barthes'ın semiyotik mit teorisi, W.J.T. Mitchell'ın imge teorisi ve Antroposen/eko-eleştirel söylemlerle zenginleştirilmiştir. Örneklem, Paolo Uccello'dan Ai Weiwei'ye kadar uzanan kronolojik olarak seçilmiş on sanat eserinden oluşmaktadır. Seçilen eserler, mitin üslup ve anlamsal dönüşümlerini örneklemektedir. Bulgular, tufanın, su ile gemi arketipleri arasındaki karşıtlığa dayanan, bir bilgi tasarımı nesnesi olarak tasarlandığını göstermektedir. Klasik dönemlerde sel imgesi, ilahi adaletin ve ahlaki arınmanın bir mekanizması olarak betimlenirken, güncel sanat bu arketipi, insanlığın aynı anda hem fail hem de mağdur rolünü üstlendiği bir Antroposen krizi nesnesine dönüştürmüştür. Sonuç olarak, bu çalışma mitsel arketiplerin kriz zamanlarında kolektif hafızayı güçlendirmede ve gelecek için etik uyarı sistemleri tasarlamada yadsınamaz bir öneme sahip olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The research examines the deluge narrative, one of the most ancient archetypes of humanity, within an interdisciplinary framework along a line extending from ancient Mesopotamian civilizations to sacred texts (the Torah, the Bible, and the Quran) and contemporary visual culture. The study explores how the myth, which originated from regional geomorphological traumas, has undergone a process of change and transformation over thousands of years. Conducted within the qualitative research paradigm, the thesis combines historical, descriptive, and interpretive methodologies. The theoretical foundation of the study is based on Erwin Panofsky's three-stage model (pre-iconographic description, iconographic analysis, and iconological interpretation). This model is theoretically enriched with Jan Assmann's cultural memory theory, Roland Barthes' semiotic myth theory, W.J.T. Mitchell's image theory, and Anthropocene/eco-critical discourses. The sample consists of ten chronologically selected artworks ranging from Paolo Uccello to Ai Weiwei. The selected works exemplify the stylistic and semantic transformations of the myth. The findings indicate that the deluge was designed as an object of information design based on the contrast between the water and ship archetypes. While the flood image was depicted as a mechanism of divine justice and moral purification in classical periods, contemporary art has transformed this archetype into an Anthropocene crisis object in which humanity simultaneously assumes the roles of both perpetrator and victim. In conclusion, this study demonstrates that mythical archetypes possess an undeniable significance in strengthening collective memory during times of crisis and in designing ethical warning systems for the future.
Benzer Tezler
- Resim sanatında Nuh tufanı
The Noah's flood in the painting art
AYŞE SEZER
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2017
Güzel SanatlarGazi ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. DR. CANAN DELİDUMAN
- Modern sanatta kent olgusu
City phenomenon in modern art
FULYA OKBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Güzel SanatlarYeditepe ÜniversitesiPlastik Sanatlar Ana Bilim Dalı
PROF. MEHMET ZAHİT BÜYÜKİŞLİYEN
- Eski mezopotamya'daki hastalık semptom ve teşhislerinin modern tıp ile mukayesesi (kadın doğum-üroloji)
Comparison of disease symptoms and diagnoses in ancient mesopotamia with modern medicine (obstetrics and gynaecology–urology)
BÜLENT DİRİ
- Estimation emission from crop residue burning based on crop type using remote sensing data: A case study from GAP region
GAP Bölgesi'nde uzaktan algılama verileri ile anız yakımından kaynaklanan emisyonunun ürün bazlı tespiti
KÜBRA BAHŞİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF SERTEL
- Eskiçağda Özbekistan'dan Mezopotamya ve Anadolu'ya yapılan maden ticareti (Lal Taşı, Lapis Lazuli Taşı ve Kalay)
Metal trade from Uzbekistan to Mesopotamia and Anatolia in Antiquity (Ruby, Lapis Lazuli, and Tin)
SURAYYOKHON MATIN