Romatoid artrit hastalarında konvansiyonel DMARD ve anti-TNF tedavisi alan gruplar arasında serum vitamin B12 düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of serum vitamin B12 levels between rheumatoid arthritis patients receiving conventional DMARDs and anti-TNF therapy
- Tez No: 1020759
- Danışmanlar: PROF. DR. LEVENT EDİZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Romatoid Artrit (RA), kronik sinovyal inflamasyon ve progresif eklem destrüksiyonu ile karakterize, sistemik etkileri bulunan otoimmün bir hastalıktır. Persistan inflamasyon; artmış proinflamatuvar sitokin üretimi, oksidatif stres ve metabolik değişiklikler aracılığıyla yalnızca kas-iskelet sistemini değil, hematolojik ve nörolojik süreçleri de etkileyebilmektedir. Kronik inflamatuvar hastalıklarda mikronutrient metabolizmasının değişebileceği, özellikle gastrointestinal emilim, hücresel kullanım ve depolanma süreçlerinin etkilenebileceği bilinmektedir.Vitamin B12 (kobalamin), DNA sentezi, hücresel proliferasyon, eritropoez ve nörolojik fonksiyonların sürdürülmesinde temel rol oynayan esansiyel bir vitamindir. Eksikliği megaloblastik anemi, periferik nöropati ve bilişsel fonksiyon bozuklukları gibi önemli klinik sonuçlara yol açabilmektedir. RA tedavisinde yaygın olarak kullanılan konvansiyonel sentetik hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlar (DMARD) ile biyolojik ajanlar, özellikle anti-TNF tedavileri, inflamasyon kontrolünde farklı etki mekanizmalarına sahiptir. Bu farklı tedavi stratejilerinin vitamin B12 düzeyleri üzerindeki olası etkileri ise yeterince aydınlatılmış değildir. Literatürde RA'da vitamin B12 düzeylerini inceleyen çalışmalar bulunmakla birlikte, farklı tedavi gruplarının doğrudan karşılaştırıldığı araştırmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, konvansiyonel DMARD ve anti-TNF tedavisi alan RA hastalarında serum vitamin B12 düzeylerini kesitsel olarak karşılaştırmak ve vitamin B12 düzeyleri ile hastalık aktivitesi arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Materyal ve Metod:Bu çalışma kesitsel tasarımda planlanmış olup, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı,Romatoloji Polikliniğinde RA tanısı ile takip edilen hastalar araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya 18–85 yaş aralığında, en az bir yıldır RA tanısı bulunan toplam 138 hasta dahil edilmiştir. Hastaların 84'ü (%60,9) konvansiyonel DMARD, 54'ü (%39,1) anti-TNF tedavisi almaktadır. Katılımcıların 111'i (%80,4) kadın, 27'si (%19,6) erkektir.Hastaların demografik verileri, hastalık süreleri ve tedavi özellikleri kaydedilmiştir. Hastalık aktivitesi DAS28-CRP (Disease Activity Score-28 C-reactive protein) indeksi kullanılarak değerlendirilmiştir. Serum vitamin B12 düzeyleri hastane laboratuvar kayıtlarından elde edilmiştir.İstatistiksel analizler IBM SPSS 29.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Demografik veriler frekans analizi ve tanımlayıcı istatistikler ile sunulmuştur. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu çarpıklık-basıklık değerleri ve Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiştir. Normal dağılım göstermeyen değişkenler için grup karşılaştırmalarında Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Yaş ile DAS28-CRP ve vitamin B12 düzeyleri arasındaki ilişki ile DAS28-CRP ve vitamin B12 düzeyleri arasındaki ilişki Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Tüm analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular:DMARD ve anti-TNF tedavisi alan hastalar arasında DAS28-CRP skorları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (U=1831, p=0,100). Benzer şekilde serum vitamin B12 düzeyleri açısından da iki tedavi grubu arasında anlamlı fark bulunmamıştır (U=1946, p=0,160).Cinsiyete göre yapılan analizde, kadın ve erkek hastalar arasında DAS28-CRP düzeyleri bakımından anlamlı fark izlenmezken (U=1367, p=0,568), serum vitamin B12 düzeylerinin kadın hastalarda anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır (U=884, p<0,001).Yaş ile DAS28-CRP arasında anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır (rho=-0,058, p=0,506). Benzer şekilde yaş ile vitamin B12 düzeyleri arasında da anlamlı ilişki saptanmamıştır (rho=-0,056, p=0,516). DAS28-CRP ile vitamin B12 düzeyleri arasında yapılan analizde de istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki izlenmemiştir (rho=-0,127, p=0,142). Sonuç:Bu çalışma, romatoid artrit hastalarında konvansiyonel DMARD ve anti-TNF tedavileri arasında serum vitamin B12 düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık bulunmadığını ortaya koymuştur. Ayrıca vitamin B12 düzeylerinin hastalık aktivitesi ile ilişkili olmadığı gösterilmiştir. Bulgularımız, inflamasyon kontrolünde kullanılan farklı tedavi stratejilerinin vitamin B12 metabolizması üzerinde belirgin bir etkisinin olmadığını düşündürmektedir.Literatürde RA'da tedavi tipleri ile vitamin B12 düzeylerini doğrudan karşılaştıran çalışmaların sınırlı olması, çalışmamızın özgün katkı değerini artırmaktadır. Bununla birlikte, kesitsel tasarım nedensellik ilişkisi kurulmasına izin vermemektedir. Daha geniş örneklemli, çok merkezli ve prospektif çalışmalar; inflamatuvar yük, tedavi süresi, beslenme durumu ve diğer mikronutrient parametrelerinin birlikte değerlendirildiği modellerle bu ilişkinin daha net ortaya konmasını sağlayacaktır. RA yönetiminde vitamin B12 düzeylerinin, hastalık aktivitesinden bağımsız ancak klinik bağlam içerisinde değerlendirilmesi uygun olabilir.
Özet (Çeviri)
Romatoid Artrit (RA) is a chronic, systemic autoimmune disease characterized by persistent synovial inflammation, progressive joint destruction, and various extra-articular manifestations. In addition to articular involvement, sustained inflammation in RA may influence hematological parameters, metabolic pathways, and micronutrient homeostasis through proinflammatory cytokines and oxidative stress. Vitamin B12 (cobalamin) is an essential micronutrient required for DNA synthesis, erythropoiesis, and neurological function. Alterations in vitamin B12 metabolism have been suggested in chronic inflammatory conditions due to disease-related mechanisms and the potential impact of long-term pharmacological therapies on gastrointestinal absorption and cellular utilization.Conventional synthetic disease-modifying antirheumatic drugs (csDMARDs) and biological agents, particularly anti–tumor necrosis factor (anti-TNF) therapies, are widely used in the management of RA and differ in their mechanisms of action and immunomodulatory effects. While these treatments effectively control inflammation and prevent structural damage, their potential influence on micronutrient status remains unclear. The present study aimed to compare serum vitamin B12 levels between RA patients receiving conventional DMARD therapy and those treated with anti-TNF agents, and to evaluate the relationship between vitamin B12 levels and disease activity assessed by DAS28-CRP. Materials and Methods: This study was designed as a cross-sectional study and included patients diagnosed with rheumatoid arthritis (RA) who were followed in the outpatient clinic of the Department of Physical Medicine and Rehabilitation, Faculty of Medicine, Van Yüzüncü Yıl University. A total of 138 patients aged between 18 and 85 years, who had been diagnosed with RA for at least one year, were included in the study. Among the participants, 84 patients (60.9%) were receiving conventional DMARD therapy and 54 patients (39.1%) were receiving anti-TNF therapy. Of the participants, 111 (80.4%) were female and 27 (19.6%) were male.Demographic data, disease duration, and treatment characteristics of the patients were recorded. Disease activity was assessed using the DAS28-CRP (Disease Activity Score-28 C-reactive protein) index. Serum vitamin B12 levels were obtained from hospital laboratory records.Statistical analyses were performed using the IBM SPSS 29.0 software package. Demographic data were presented using frequency analysis and descriptive statistics. The normality of the variables was evaluated using skewness–kurtosis values and the Shapiro–Wilk test. Since the variables did not show a normal distribution, the Mann–Whitney U test was used for comparisons between groups. The relationships between age and DAS28-CRP as well as vitamin B12 levels, and the relationship between DAS28-CRP and vitamin B12 levels, were examined using Spearman correlation analysis. A p-value of <0.05 was considered statistically significant for all analyses. Results:Serum vitamin B12 levels were analyzed and compared between treatment groups. The relationship between vitamin B12 levels and DAS28-CRP scores was evaluated. The findings provide insight into the potential interaction between inflammatory burden, therapeutic approach, and micronutrient status in RA patients. Conclusion:This study contributes to the limited literature examining vitamin B12 status across different treatment modalities in RA. The results suggest that treatment strategy and/or inflammatory activity may be associated with variations in serum vitamin B12 levels. Considering the essential role of vitamin B12 in hematological and neurological processes, assessment of vitamin B12 status may be relevant in the comprehensive management of RA patients. Further large-scale, prospective studies are needed to clarify causal relationships and clinical implications.
Benzer Tezler
- Hastalığı modifiye eden anti-romatizmal ilaçlar ve biyolojik ilaç kullanan romatoid artrit hastalarında insülin direnci ilişkisi
The relationship between insulin resistance and the use of disease modifying anti-rheumatic drugs and biological agents in patients with rheumatoid arthritis
RABİA GÜL ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERVER İLTER
- Anti-tnf tedavisi gören romatoid artritli hastaların periodontal durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of periodontal status in rheumatoid arthritis patients treated with tnf blockers
HATİCE UMAY HOŞGÖREN
Doktora
Türkçe
2016
Diş HekimliğiGaziantep ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE ERCIYAS
PROF. DR. AYŞE BELGİN BAL
- Romatoid artrit tedavisinde kullanılan hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlar ve biyolojik ilaçların osteoporoz ve kırık riski üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of disease-modifying antirheumatic drugs and biologic agents on osteoporosis and fracture risk in patients with rheumatoid arthritis
SÜLEYMAN BOĞOKŞAYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERVER İLTER
- Konvansiyonel dmard tedavisine yanıtlı ve yanıtsız romatoid artrit hastalarında hasta kaynaklı ölçeklerin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
DİLŞAD KURU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıMarmara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜZİDE NEVSUN İNANÇ
- Romatoid artrit hastalarında kemik mineral yoğunluğu ölçümünün FRAX hesaplamasına etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of bone mineral density measurement on FRAX calculation in rheumatoid arthritis patients
KÜBRA HİLAL DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERNA ÇELİK