Üniversite öğrencilerinde bağlanma ve psikolojik dayanıklılık ile manipülasyon arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between attachment, psychological resilience and manipulation in university students
- Tez No: 1020765
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDULLAH SÜRÜCÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinde bağlanma ve psikolojik dayanıklılık ile manipülasyon arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2025-2026 eğitim öğretim senesinde Türkiye'nin farklı üniversitelerinde lisans programlarında öğrenim gören 495 kadın ve 219 erkek olmak üzere 714 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplamak için İnsan İlişkilerinde Manipülasyon Ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmaya katılan katılımcıların demografik bilgileri frekans tabloları şeklinde verilmiştir. Bu kapsamda anne ve baba eğitim düzeyi, algılanan ebeveyn tutumu ve algılanan ailenin sosyoekonomik statüsü değişkenleri için homojen bir dağılım göstermediğinden dolayı analizlerde yalnızca cinsiyet ve sınıf düzeyi açısından farklılaşma incelenmiştir. Araştırma kapsamında ölçeklerden elde edilen verilerin güvenilirliğini tespit etmek amacıyla Cronbach Alpha değerlerine bakılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin normal dağılım sağladığı tespit edildiği için parametrik analizler kullanılmıştır. Bu doğrultuda verilerin analizi için bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve aracılık analizi teknikleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre erkeklerin manipülasyon toplam puan ortalamaları kadınlardan anlamlı düzeyde yüksek; kadınların ise kaygılı bağlanma puan ortalamaları erkeklerden anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Psikolojik dayanıklılık ve kaçınmacı bağlanma değişkenleri için sınıf düzeyi ve cinsiyete göre anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Değişkenler arasındaki ilişkilere bakıldığında psikolojik dayanıklılık ile manipülasyon arasında negatif yönde düşük düzeyde bir ilişki; kaygılı ve kaçınmacı bağlanma ile manipülasyon arasında ise pozitif yönde düşük düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Aracılık analizi için regresyon analizine dayalı yaklaşım kullanılmıştır. Bu doğrultuda iki farklı aracılık modeli sunulmuştur. İlk modelde kaygılı bağlanma alt boyutu ile manipülasyon arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı rolünü incelenmiştir. İkinci modelde ise kaçınmacı bağlanma ile manipülasyon arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı rolünü incelenmiştir Bu doğrultuda yapılan aracılık analizi sonuçları incelendiğinde psikolojik dayanıklılığın, kaygılı bağlanma ile manipülasyon arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiği görülmüştür. İkinci model incelendiğinde kaçınmacı bağlanmanın manipülasyon üzerindeki toplam etkisinin anlamlı olmadığı bulunmuştur. Elde edilen bu sonuçlara göre bireylerin sahip oldukları kaygılı bağlanma ile oluşabilecek manipülatif eğilimlerin, psikolojik dayanıklılığın artırılması ile kontrol edilebileceği söylenebilir. Araştırma sonuçlarından elde edilen bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmış olup uygulamaya yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to examine the relationship between attachment, psychological resilience, and manipulation among university students. The research employed a relational survey model, one of the quantitative research methods. The study sample consisted of 714 undergraduate students, including 495 females and 219 males, studying at various universities in Türkiye during the 2025–2026 academic year. Data were collected using the Manipulation in Human Relations Scale, the Experiences in Close RelationshipsRevised (ECR-R) Inventory, the Resilience Scale for Adults (RSA), and a Personal Information Form. The demographic characteristics of the participants were presented via frequency tables. Within this scope, since variables such as maternal and paternal education levels, perceived parenting styles, and perceived family socioeconomic status did not exhibit a homogeneous distribution, the analyses solely examined differentiation based on gender and grade level. To determine the reliability of the data obtained from the scales, Cronbach's alpha coefficients were analyzed. Parametric analyses were utilized as the data gathered from the study demonstrated a normal distribution. Accordingly, independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation analysis, and mediation analysis techniques were applied for data analysis. According to the findings, males' mean total scores for manipulation were significantly higher than females', whereas females' mean scores for anxious attachment were significantly higher than males'. No significant difference was detected for psychological resilience and avoidant attachment variables in terms of grade level and gender. When examining the relationships between the variables, a low-level negative correlation was found between psychological resilience and manipulation, while low-level positive correlations were observed between anxious and avoidant attachment and manipulation. A regression-based approach was utilized for the mediation analysis. In this regard, two distinct mediation models were proposed. The first model examined the mediating role of psychological resilience in the relationship between the anxious attachment subdimension and manipulation. The second model investigated the mediating role of psychological resilience in the relationship between avoidant attachment and manipulation. Upon examining the results of the mediation analysis conducted in this direction, it was observed that psychological resilience played a partial mediating role in the relationship between anxious attachment and manipulation. Analysis of the second model revealed that the total effect of avoidant attachment on manipulation was not significant. Based on these results, it can be concluded that manipulative tendencies that may arise from individuals' anxious attachment styles could be controlled by enhancing their psychological resilience. The findings obtained from the study results were discussed in light of the relevant literature, and practical implications/suggestions were presented.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinde bağlanma biçimleri ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between attachment types and psychological resilience in university students
MERVE VERGİLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EYLEM ÖZTEN
- Üniversite öğrencilerinde bağlanma stillerinin psikolojik dayanıklılık ve benlik saygısı açısından incelenmesi
An analysis of psychological resilience according to attachmetn styles and self esteem in university students
AYNUR SEZEN HALEPLİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAVVA NÜKET İŞİTEN
- Somatizasyon bozukluğu ile bağlanma stilleri ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişki
The relationship between somatization disorder with attachment styles and resilience
NECMİYE SERPİL İZGÖRDÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÖZLEM MESTÇİOĞLU GÖKMOĞOL
- Üniversite öğrencilerinin geriye dönük olarak algılamış oldukları anne-babaya bağlanma örüntüsünün psikolojik dayanıklılık ve stresle başa çıkma tarzları üzerindeki etkisi
The effect of university students' retrospective perception of parental bonding on psychological resilience and the ways of coping with stress
İNSAF ÇEKİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİHA FÜSUN AKDAĞ AYCİBİN
- Bağlanma stilleri ve duygusal tepkisellik arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın aracılık rolünün incelenmesi
The research on the role of psychological integrity in the relation of attachment styles and emotional reactions
ÖZGE NUR ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. MEHMET ENGİN DENİZ