Tip 1 diyabetes mellitus hastalarının yaşam kalitesi ve psikiyatrik komorbiditelerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Comparison of quality of life and psychiatric comorbidities in type 1 diabetes mellitus patients with healthy controls
- Tez No: 1020855
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA SİBEL DURAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Tip 1 Diabetes Mellitus (T1DM) tanılı ergenlerde yaşam kalitesi ve psikiyatrik komorbiditeleri sağlıklı kontrollerle karşılaştırmak; ayrıca T1DM grubunda diyabetle ilişkili stres, psikopatoloji varlığı ve metabolik kontrolün yaşam kalitesi ile ilişkisini incelemektir. Bunun yanında ergen ve ebeveyn bildirimleri arasındaki olası algı farklılıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, kesitsel, tanımlayıcı-analitik olgu-kontrol araştırması olarak planlandı. Çalışmaya 12–18 yaş aralığında 60 T1DM tanılı ergen ile 76 sağlıklı kontrol dahil edildi. Katılımcılar sosyodemografik veri formu, KIDSCREEN-52 ergen ve ebeveyn formları, PAID-T ve P-PAID-T ile değerlendirildi; psikiyatrik tanılar ÇDŞG-ŞY DSM-5 görüşmesi ile araştırıldı. T1DM grubunda HbA1c değerleri kaydedildi ve yaşam kalitesi ile diyabet stresiyle ilişkileri incelendi. Bulgular: T1DM grubunda olguların %46,7'sinde en az bir psikiyatrik tanı saptandı; en sık anksiyete bozuklukları görüldü. T1DM grubunda ergen bildirimlerinde aile ilişkileri ve finansal kaynaklar, ebeveyn bildirimlerinde ise ruhsal iyi oluş, duygusal durum, aile ilişkileri ve finansal kaynaklar alanlarında kontrol grubuna göre daha düşük yaşam kalitesi puanları bulundu. Ebeveynlerin toplam diyabet stresi puanları ergenlerden anlamlı düzeyde yüksekti. Psikopatoloji varlığında PAID-T duygusal yük ve toplam puanları daha yüksek bulundu. HbA1c ile KIDSCREEN boyutları arasında anlamlı ilişki saptanmazken, HbA1c ile PAID-T duygusal yük, aile/arkadaş kaynaklı stres, toplam PAID-T ve P-PAID-T toplam puanları arasında pozitif korelasyon bulundu. Sonuç: T1DM tanılı ergenlerde yalnızca metabolik değil, psikososyal yükün de belirgin olduğu görülmüştür. Bulgular, T1DM izleminde psikopatoloji taraması, diyabet stresi değerlendirmesi, yaşam kalitesi izlemi ve ebeveyn yükünün birlikte ele alındığı bütüncül ve multidisipliner bir yaklaşımın gerekliliğini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to compare quality of life and psychiatric comorbidities in adolescents with Type 1 Diabetes Mellitus (T1DM) and healthy controls, and to examine the associations of diabetes-related distress, psychopathology, and metabolic control with quality of life in the T1DM group. A further aim was to evaluate possible discrepancies between adolescent and parent reports. Materials and Methods: This was a cross-sectional, descriptive-analytic case-control study. The sample consisted of 60 adolescents aged 12–18 years with T1DM and 76 healthy controls. Participants were assessed using a sociodemographic data form, KIDSCREEN-52 adolescent and parent versions, PAID-T, and P-PAID-T. Psychiatric diagnoses were evaluated using the K-SADS-PL DSM-5 interview. HbA1c values were recorded in the T1DM group, and their relationships with quality of life and diabetes distress were analyzed. Results: At least one psychiatric diagnosis was identified in 46.7% of the T1DM group, with anxiety disorders being the most frequent. In adolescent reports, quality of life scores for family relations and financial resources were lower in the T1DM group than in controls; in parent reports, psychological well-being, moods and emotions, family relations, and financial resources were lower. Parents reported significantly higher total diabetes distress scores than adolescents. In the presence of psychopathology, PAID-T emotional burden and total scores were significantly higher. Although no significant association was found between HbA1c and KIDSCREEN dimensions, HbA1c was positively correlated with PAID-T emotional burden, family/friend-related distress, total PAID-T, and total P-PAID-T scores. Conclusion: The findings indicate that adolescents with T1DM experience a substantial psychosocial burden in addition to the metabolic burden of the disease. These results support the need for a holistic and multidisciplinary approach in T1DM care, including routine assessment of psychopathology, diabetes-related distress, quality of life, and parental psychosocial burden.
Benzer Tezler
- Diyabetes mellitusda gözlenen duygusal ve kendini düzenleme stratejileri ile bu faktörlerin genel iyilik hali ve fiziksel sağlıkla ilişkisi
The patterns of emotional and self-regulation proceses in diyabetes mellitus and their relationship with psychological well-being and physical health
HALUK ALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıMuğla ÜniversitesiPsikoloji Bölümü
YRD. DOÇ. CEM ŞAFAK ÇUKUR
- Tip 1 ve tip 2 diyabetik hastaların uyku kalitesi, anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality, anxiety, depression and life quality of type 1 and type 2 diabetic patients
SEVDA YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAfyon Kocatepe Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ. MEHMET ÇÖLBAY
- Tip-2 diyabetes mellitus tanılı hastalardakan şekeri regülasyonunun yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin kronik hastalıklarda beklenen stigma ölçeği ile değerlendirilmesi
Type-2 diabetes mellitus diagnosis patientsevaluation of the effect of blood candy regulation on the quality of life with the expected stigma scale in chronic diseases
SELMAN BARAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. ESMA GÜLDAL ALTUNOĞLU
- Tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocuklarda duygu düzenleme becerileri, yaşam kalitesi ve stresle başa çıkma tarzlarının değerlendirilmesi
Evaluation of emotional regulation skills, quality of life and coping with stress in children with diabetes mellitus type 1
MELTEM KÜÇÜKDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriDüzce ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM YEKTAŞ
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuklarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesi, tip 1 diyabetes mellitus ve sağlıklı kontrol gruplarıyla karşılaştırılarak yaşam kalitesine etki eden faktörlerin belirlenmesi
Assessment of life quality in the children with attention deficit hyperactivity disorder, investigation of the factors affecting life quality by comparison with type1 diabetes mellitus and healthy control groups
NİHAL YURTERİ ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR AKAY