Uluslararası toplum müdahalesinin imkanları: Rohingya krizi ve koruma sorumluluğu ilkesi
Possibilities for international community intervention: The Rohingya crisis and the responsibility to protect principletezin adi possibilities for international community intervention: the rohingya crisis and the responsibility to protect principlepossibilities for international community intervention: the rohingya crisis and the responsibility to protect principle
- Tez No: 1021091
- Danışmanlar: PROF. DR. NEZİR AKYEŞİLMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanlığın vicdanını şoke eden olaylar karşısında müdahalede bulunmayı ifade eden insani müdahale doktrini, haklı savaş kuramı ve özgecilik anlayışından beslenen bir yaklaşım olarak devlet egemenliği ve kuvvet kullanma yasağı ilkeleri için önemli bir sınav niteliğindedir. Ruanda, Bosna, Kosova ve Somali gibi örnekler, uluslararası toplumun müdahale konusundaki kararsızlığını ve Birleşmiş Milletler'in yapısal yetersizliklerini ortaya koymuş ve bu durum 2005 BM Dünya Zirvesi'nde kabul edilen Koruma Sorumluluğu (R2P) normunun doğuşuna zemin hazırlamıştır. R2P, devletlerin kendi halklarını soykırım, savaş suçları, etnik temizlik ve insanlığa karşı suçlara karşı koruma yükümlülüğünü vurgularken, uluslararası toplumun da destek sağlama ve gerektiğinde kolektif müdahalede bulunma sorumluluğunu öngörmektedir. Ancak uygulamada siyasi irade eksiklikleri normun etkinliğini sınırlamaktadır. Bu bağlamda Myanmar'ın Rakhine (Arakan) eyaletinde yaşanan Rohingya krizi, insani müdahale ve R2P'nin güncel bir sınavı olarak öne çıkmaktadır. BM, Uluslararası Adalet Divanı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından yürütülen süreçler, krizin uluslararası hukuk düzeyinde nasıl değerlendirildiğini göstermektedir. Buna rağmen uluslararası toplumun müdahale konusundaki isteksizliği, R2P'nin pratikteki sınırlılıklarını açıkça ortaya koymaktadır. Bu çalışma, insani müdahalenin ahlaki temellerini, R2P'nin normatif ve hukuki boyutunu ve Rohingya krizinin tarihsel, siyasal ve bölgesel arka planını inceleyerek normun kriz bağlamında uygulanabilirliğini değerlendirmektedir. Araştırmada doküman analizi yöntemi kullanılarak Rohingya krizine ilişkin birincil ve ikincil kaynaklar sistematik biçimde incelenmiştir. Birincil kaynaklar arasında Myanmar ve Bangladeş'in anayasa ve vatandaşlık yasaları, 1951 Mülteci Sözleşmesi ve 1967 Protokol gibi temel uluslararası belgeler ile Gambia–Myanmar davası ve Koruma Sorumluluğu'na ilişkin zirve kararları yer almıştır. Bu belgeler, hem krizin tarihsel arka planını hem de bölge devletlerinin mültecilere yönelik hukuki yaklaşımını anlamak için kullanılmıştır. İkincil kaynaklarda ise ağırlıklı olarak yabancı literatüre ait kitaplar, akademik makaleler, uluslararası örgüt raporları ve bölgesel haber kaynakları değerlendirilmiştir. İçerik analizi yöntemiyle bu kaynaklardaki söylemler tematik olarak sınıflandırılmış ve uluslararası hukuk belgelerinde Rohingya krizine dair ifadeler sistematik biçimde çözümlenmiştir. Sonuç olarak, insani müdahale ve koruma sorumluluğu uluslararası hukukta egemenlik anlayışının dönüşümünü ve insan haklarının küresel düzeyde korunmasına yönelik çabaların evrimini yansıtmaktadır. Bu dönüşümün en güncel ve çarpıcı örneği olarak literatürde yerini alan Rohingya Krizinin çözülebilmesi için insanlığın ve insan haklarının gelişimin bir sonucu olarak vücud bulan ve pek çok uluslararası krizde ya da uyuşmazlıkta önemli rol oynayan insani müdahalenin ve koruma sorumluluğunun Rohingya krizinde pasif bir tutumdan kolektif bir tutuma geçmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
The doctrine of humanitarian intervention, which refers to responding to events that shock the conscience of humanity, is an approach rooted in the theory of just war and altruism, and represents a significant test for the principles of state sovereignty and the prohibition of the use of force. Examples such as Rwanda, Bosnia, Kosovo, and Somalia have revealed the international community's hesitation regarding intervention and the structural shortcomings of the United Nations, paving the way for the emergence of the Responsibility to Protect (R2P) norm adopted at the 2005 UN World Summit. R2P emphasizes the obligation of states to protect their own populations against genocide, war crimes, ethnic cleansing, and crimes against humanity, while also stipulating the responsibility of the international community to provide support and, if necessary, to intervene collectively. However, in practice, a lack of political will limits the effectiveness of the norm. In this context, the Rohingya crisis in Myanmar's Rakhine (Arakan) state stands out as a current test of humanitarian intervention and R2P. The processes conducted by the UN, the International Court of Justice, and the International Criminal Court demonstrate how the crisis is being assessed at the level of international law. Despite this, the international community's reluctance to intervene clearly reveals the practical limitations of R2P (Responsibility to Protect) in Turkey. This study examines the moral foundations of humanitarian intervention, the normative and legal dimensions of R2P, and the historical, political, and regional background of the Rohingya crisis, thereby evaluating the applicability of the norm within the context of the crisis. Using document analysis, primary and secondary sources related to the Rohingya crisis were systematically examined. Primary sources included the constitutional and citizenship laws of Myanmar and Bangladesh, key international documents such as the 1951 Refugee Convention and the 1967 Protocol, as well as the Gambia–Myanmar case and summit decisions on the Responsibility to Protect. These documents were used to understand both the historical background of the crisis and the legal approach of regional states towards refugees. Secondary sources primarily consisted of books from foreign literature, academic articles, international organization reports, and regional news sources. Using content analysis, the discourses in these sources were thematically classified, and statements regarding the Rohingya crisis in international legal documents were systematically analyzed. In conclusion, humanitarian intervention and the responsibility to protect reflect the transformation of the concept of sovereignty in international law and the evolution of efforts to protect human rights at the global level. The Rohingya Crisis, which stands as the most recent and striking example of this transformation in the literature, requires a shift from a passive to a collective approach of humanitarian intervention and the responsibility to protect—a process that has emerged as a result of the development of humanity and human rights and plays a significant role in many international crises and conflicts—in order to resolve the Rohingya crisis.
Benzer Tezler
- Turkey's role in Afghanistan in the post 9/11 era
11 Eylül'den günümüze Türkiye'nin Afganistan'daki rolü
CANAN BAYRAM ÇUBUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. IŞIL ANIL
- A model to utilize emerging ICT for revitalizing under-valued public open spaces in urbanscape: Investigating spatial video projection
Kentsel peyzajda değeri bilinmeyen kamusal açık alanların canlandırılmasında gelişmekte olan BİT kullanımına dair bir model: Mekansal video projeksiyon incelemesi
LIMA NAJJAR
Doktora
İngilizce
2023
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA AYÇİM TÜRER BAŞKAYA
- Türkiye'de 1 Mayısların düzenlenmesi ve yönetilmesi
The organization and governance of May days in Turkey / L'organisation et l'administration des 1er Mai en Turquie
ERHAN ÖZŞEKER
Doktora
Türkçe
2021
Siyasal BilimlerGalatasaray ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİROL CAYMAZ
- Uluslararası boyutuyla vergi incelemeleri
Tax examinations with international aspects
CANSU DAĞ BEREKET