Özel yetenekli öğrencilerde benlik saygısı, mükemmeliyetçilik ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between self-esteem, perfectionism and life satisfaction in gifted students
- Tez No: 1021220
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ALİ GENÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, özel yetenekli olarak tanılanmış ortaokul öğrencilerinin benlik saygısı, mükemmeliyetçilik eğilimleri (kendine yönelik ve sosyal kaynaklı) ve yaşam doyumu düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemek ve bu değişkenlerin yaşam doyumunu yordama gücünü belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul, Ordu, Manisa ve Bingöl illerinde bulunan Bilim ve Sanat Merkezlerine (BİLSEM) kayıtlı 5.,6. ve 7. Sınıf düzeyindeki 475 özel yetenekli öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Çocuklar için Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Çocuk ve Ergen Mükemmeliyetçilik Ölçeği, Günlük Yaşamı Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Normallik varsayımı çarpıklık ve basıklık değerleri üzerinden incelenmiş ve verilerin parametrik analizlere uygun olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğrencilerin yaşam doyumu ile benlik saygısı arasında güçlü ve pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kendine yönelik mükemmeliyetçilik ile yaşam doyumu arasında düşük düzeyde pozitif ilişki, sosyal kaynaklı mükemmeliyetçilik ile yaşam doyumu arasında ise düşük düzeyde negatif ilişki tespit edilmiştir. Çoklu regresyon analizi sonuçları, yaşam doyumunun en güçlü yordayıcısının benlik saygısı olduğunu göstermiştir. Bunun yanı sıra kendine yönelik mükemmeliyetçiliğin yaşam doyumunu anlamlı ve pozitif yönde yordadığı, sosyal kaynaklı mükemmeliyetçiliğin ise anlamlı bir yordayıcı olmadığı belirlenmiştir. Demografik değişkenler açısından yapılan analizlerde, özellikle sınıf düzeyine göre benlik saygısı ve yaşam doyumu düzeylerinde anlamlı farklılıklar olduğu, üst sınıf düzeylerinde bu değerlerin daha düşük olduğu görülmüştür. Buna karşın cinsiyet ve kardeş sayısı değişkenlerinin büyük ölçüde anlamlı farklılık oluşturmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, araştırma bulguları özel yetenekli öğrencilerin yaşam doyumunun artırılmasında benlik saygısının önemli bir değişken olduğunu ve mükemmeliyetçiliğin türüne bağlı olarak farklı etkiler oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda eğitim ortamlarında öğrencilerin sosyal-duygusal gelişimlerinin desteklenmesi ve benlik saygısını güçlendirici uygulamaların yaygınlaştırılması önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the relationships between self-esteem, perfectionism tendencies (self-directed and socially induced), and life satisfaction levels among middle school students identified as gifted, and to determine the predictive power of these variables for life satisfaction. The study was conducted using the correlational survey model, one of the quantitative research methods. The study sample consists of 475 gifted students in grades 5, 6, and 7 enrolled in Science and Art Centers (BİLSEM) in the provinces of Istanbul, Ordu, Manisa, and Bingöl during the 2024–2025 academic year, who were selected through purposive sampling and voluntarily participated in the study. The data collection tools used in the study included the Personal Information Form, the Rosenberg Self-Esteem Scale for Children, the Children and Adolescents Perfectionism Scale, and the Daily Life Assessment Form. The data collected in the study were analyzed using descriptive statistics, the independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), correlation analysis, and multiple regression analysis. The assumption of normality was examined based on skewness and kurtosis values, and it was determined that the data were suitable for parametric analyses. According to the research findings, a strong and statistically significant positive relationship was found between students' life satisfaction and self-esteem. A low-level positive relationship was identified between self-directed perfectionism and life satisfaction, while a low-level negative relationship was found between socially-directed perfectionism and life satisfaction. Multiple regression analysis results indicated that self-esteem was the strongest predictor of life satisfaction. Additionally, it was determined that self-directed perfectionism significantly and positively predicted life satisfaction, whereas socially-directed perfectionism was not a significant predictor. Analyses conducted in terms of demographic variables revealed significant differences in self-esteem and life satisfaction levels, particularly across grade levels, with these values being lower in higher grade levels. In contrast, it was determined that the variables of gender and number of siblings did not yield significant differences to a large extent. In conclusion, the research findings indicate that self-esteem is a significant variable in enhancing life satisfaction among gifted students and that it produces different effects depending on the type of perfectionism. In this context, it is important to support students' socialemotional development in educational settings and to promote practices that strengthen self-esteem.
Benzer Tezler
- Özel yetenekli tanısı almış ve almamış çocukların yalnızlık, empati ve mükemmeliyetçilik düzeylerinin incelenmesi
Loneliness, empathy and perfectionism levels of gifted and non-gifted children
BERFU ARSLAN AĞIRSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiÜstün Zekalıların Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA GÜLOĞLU
- Özel yetenekli çocuklarda mutluluğun yordayıcıları olarak mükemmeliyetçilik, narsisizm ve sosyal uyum
Perfectionism, narcissism and social adjustment as predictives of happiness in gifted children
SÜMEYYE İREM YETER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKocaeli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLŞAH TURA
- Özel yetenekli öğrencilerin psikolojik sağlamlık ile benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between special talent students' psychological strength and self-esteem
ÖZLEM DEMİR ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MARİLENA ZİNOVİA LEANA TAŞCILAR
- Üstün ve normal zihin düzeyine sahip öğrencilerde içsel - dışsal motivasyon ve benlik saygı düzeyi arasındaki ilişki
Relationship between internal - external motivation and self esteem in students with superior and normal intelligence levels
SEVGİ TOPÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MARİLENA Z. LEANA TAŞCILAR
- Özel yetenekli ergenlerde benlik saygısı: Çevreden algılanan sosyal desteğin ve psikolojik belirtilerin rolünün incelenmesi
Self-esteem in adolescents with giftedness: Investigation of the role of social and psychological symptoms perceived from enverionment
HİLAL NUR PAKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEBNEM AKAN