Setirizin dihidroklorür içeren ağızda dağılan tablet formülasyonlarının geliştirilmesi
Development of orally disintegrating tablet formulations containing cetirizine dihydrochloride
- Tez No: 1021238
- Danışmanlar: PROF. DR. AYHAN SAVAŞER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstriyel Eczacılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada Türkiye'de müstahzarı bulunmayan setirizin dihidroklorür içeren ağızda dağılan tablet formülasyonunun geliştirilmesi, uygun yardımcı madde kombinasyonlarının belirlenmesi, optimize edilmiş bir formülasyon geliştirilmesi ve elde edilecek formülasyonun yeterli mekanik dayanım gösteren, endüstriyel ölçekte üretilebilir, tekrarlanabilir, üretim maliyeti azaltılarak ekonomik ve kolay uygulanabilir bir potansiyel ürün adayı olması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma setirizin dihidroklorürün ağızda dağılan tablet formunda Türkiye pazarı ve literatürü açısından sistematik olarak ele alındığı ilk çalışmalardan biridir. Çalışmada, hızlı dağılma süresi ile yüksek mekanik dayanımın aynı formülasyonda dengelenmesine yönelik özgün yardımcı madde kombinasyonları ve optimizasyon yaklaşımı ortaya konulmaktadır. Ayrıca laboratuvar ölçeğinde elde edilen bulguların endüstriyel üretime uyarlanabilirliği ve maliyet etkinliği birlikte değerlendirilerek akademik çalışmaların ürün geliştirme sürecine doğrudan aktarılmasına yönelik yenilikçi bir model sunulmaktadır. Bu kapsamda setirizin dihidroklorür içeren ağızda dağılan tablet formülasyonlarının geliştirilmesi amacıyla ön formülasyon çalışmaları yürütülmüştür. Tabletler doğrudan basım yöntemi kullanılarak basılmıştır. Ön formülasyon çalışmaları neticesinde elde edilen veriler kapsamında yeni formülasyonlar geliştirilmiştir. Etken maddenin fizikokimyasal özellikleri değerlendirilerek ağızda dağılan tablet formülasyonlarına uygun yardımcı maddeler seçilmiş ve farklı yardımcı madde kombinasyonları denenerek optimum formülasyona ulaşılmıştır. Bulgular: Ön formülasyon çalışmalarında belirlenen miktarlarda yardımcı maddeler sabit tutulmuş sadece süper dağıtıcılar farklı kullanılmıştır. Krospovidon ile yapılan formülasyonlar en az ufalanma-aşınma değerini vermiştir. Aynı durum formülasyon çalışmalarında da yaşanmıştır. Bu durum ufalanma-aşınma üzerinde süper dağıtıcıların etkisini ortaya koymaktadır. Dağılmayı artırmak için formülasyona suda çözünmeyen mikrokristalin selüloz yerine suda çözünen spreyle kurutulmuş laktoz eklendiğinde aynı şekilde ufalanma-aşınma değeri yüksek, akış özelliği iyi ancak zor baskı alan tabletler elde edilmiştir. Mannitol miktarı artırılıp dağılama süresi kısaltılacağı düşünülerek yeni bir formülasyon hazırlanmış; dayanıksız, ufalanma-aşınma değeri yüksek tabletler elde edilmiştir bunun neticesinde tablette mikrokristalin selüloz miktarının belli oranda tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Mikrokristalin selüloz ve spreyle kurutulmuş laktozun birlikte kullanıldığında sinerjik etki gösterebileceği düşünülerek 1:1, 1:3, 3:1 oranlarda kullanıldıkları yeni formülasyonlar hazırlanmış ve 3:1 oranında mikrokristalin selüloz ve spreyle kurutulmuş laktoz kullanılarak hazırlanan formülasyon optimum formülasyon olarak seçilmiştir. Dağılma süresi, basılabilirlik ve akışkanlık olarak en iyi tabletler üretilmiş, tabletler kolayca baskı alabilmiş böylelikle aynı miktar tozdan en fazla tablet optimum formülasyonda üretilmiştir. Sonuç: Ekonomik, etkin, hızlı dağılan ve yeterli mekanik dayanıklılığa sahip setirizin dihidroklorür içeren ağızda dağılan tablet formülasyonu üretilmiştir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to develop an orodispersible tablet formulation containing cetirizine dihydrochloride, for which no marketed preparation is available in Turkey. The study also focused on identifying suitable excipient combinations and developing an optimized formulation. The final objective was to obtain a formulation that could serve as a potential product candidate with adequate mechanical strength, reproducibility, suitability for industrial-scale manufacturing, reduced production cost, and ease of application. Materials and Methods: This study represents one of the first systematic investigations of cetirizine dihydrochloride orodispersible tablet formulations in terms of the Turkish market and Turkish literature. The study proposes novel excipient combinations and an optimization approach aimed at balancing rapid disintegration time with high mechanical strength within the same formulation. In addition, an innovative model is presented in which the scalability of laboratory-scale findings to industrial production and cost-effectiveness are evaluated together, enabling the direct transfer of academic research into product development processes. In this context, preformulation studies were conducted for the development of orodispersible tablet formulations containing cetirizine dihydrochloride. The tablets were prepared using the direct compression method. Based on the data obtained from the preformulation studies, new formulations were developed. Considering the physicochemical properties of the active substance, suitable excipients for orodispersible tablet formulations were selected, and different excipient combinations were investigated in order to achieve an optimized formulation. Results: In the preformulation studies, the amounts of excipients were kept constant, and only the superdisintegrants were varied. Formulations prepared with crospovidone exhibited the lowest friability values. The same trend was also observed in the formulation studies. These findings demonstrate the effect of superdisintegrants on tablet friability. In order to enhance disintegration, spray-dried lactose, a water-soluble excipient, was used instead of the water-insoluble microcrystalline cellulose. However, this resulted in tablets with high friability, good flow properties, but poor compressibility. A new formulation was prepared by increasing the amount of mannitol with the aim of reducing disintegration time; however, tablets with poor mechanical strength and high friability were obtained. Consequently, it was concluded that the amount of microcrystalline cellulose in the formulation should be maintained at an optimal level. Considering the potential synergistic effect of microcrystalline cellulose and spray-dried lactose, new formulations were prepared using these excipients in ratios of 1:3, 1:1, and 3:1. Among these, the formulation containing microcrystalline cellulose and spray-dried lactose at a ratio of 3:1 was selected as the optimum formulation. This formulation showed the best performance in terms of disintegration time, compressibility, and flowability. The tablets were easily compressed, and consequently, the highest number of tablets could be produced from the same amount of powder in this formulation. Conclusion: A cost-effective, efficient orodispersible tablet formulation containing cetirizine dihydrochloride with rapid disintegration and adequate mechanical strength was developed.
Benzer Tezler
- Setirizin etkin maddesine sahip farmasötik preparatlarda biyoanalitik yöntem validasyonu
Bi̇oanalyti̇cal method vali̇dati̇on i̇n pharmaceuti̇cal preparati̇ons contai̇ni̇ng ceti̇ri̇zi̇ne
OĞUZHAN SAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eczacılık ve FarmakolojiAtatürk ÜniversitesiAnalitik Kimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL KADIOĞLU
- Alerji tedavisinde kullanılan setirizin dihidroklorür ve ketotifen etken maddeli ilaçların genotoksik aktivitesinin in vitro rapd-pcr tekniği ile araştırılması
Assessment of genotoxic effects caused by cetirizine dihydrochloride and ketotifen, antihistaminic agents used in allergy treatment, using the in vitro rapd-pcr technique
ZEYNEP NİDA KARAALİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyolojiEskişehir Teknik ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN AYAZ TÜYLÜ
- Yeni nesil antihistaminik ilaçlar ve koruyucu maddelerin hplc ile çeşitli farmasötik preparatlardan yan yana tayinleri
Simultaneous determination of new generation histamine blockers and preservatives in various pharmaceutical preparations by hplc
İKBAL SARIKAYA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiAnalitik Kimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SENA ÇAĞLAR ANDAÇ
- Antihistaminik levosetirizin dihidroklorür'ün sitogenetik markerlar üzerine etkileri
The effects of antihistamine levocetirizine dihydrochloride on cytogenetic markers
HÜSNİYE SEVTAP KUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
GenetikKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KAYRALDIZ
- Setirizin'in psikomotor performansa etkisinin psikometrik testlerle incelenmesi
The Investigation of effect of cetrizine on psychomotor performance using psychometric tests
ALPER OKYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. GÜL BAKTIR