3. basamak bir acil serviste görüntüleme yöntemlerinin kullanım eğilimlerinin ve acil patoloji saptama oranlarının değerlendirilmesi
Evaluation of imaging utilization trends and acute pathology detection rates in a tertiary care emergency department
- Tez No: 1021354
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDUL SAMET ŞAHİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Acil servis, Tanısal görüntüleme, Bilgisayarlı tomografi, Hastaneye yatış, Patoloji, Emergency department, Diagnostic imaging, Computed tomography, Hospitalization, Pathology.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
.3. BASAMAK BİR ACİL SERVİSTE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİNİN KULLANIM EĞİLİMLERİNİN VE ACİL PATOLOJİ SAPTAMA ORANLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. -Amaç: Bu çalışmada, üçüncü basamak bir hastanenin acil servisine başvuran hastalarda uygulanan bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ve ultrasonografi (USG) tetkiklerinin patoloji saptama oranlarının ve görüntüleme sonrasında hastaneye yatış oranlarının değerlendirilmesi; ayrıca 2014-2024 arasındaki acil servis başvuru sayıları ile görüntüleme kullanım eğilimlerindeki değişimin incelenmesi amaçlanmıştır.- Gereç ve Yöntem: -Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi Acil Tıp Anabilim Dalı'nda gerçekleştirilen bu tek merkezli, retrospektif ve gözlemsel çalışmaya, 1 Ocak-31 Aralık 2024 tarihleri arasında acil servise başvurup BT, MRG, USG ve röntgen (CR) tetkiki uygulanan 18 yaş üstü 33.725 hasta dahil edildi. Görüntüleme raporları değerlendirilerek akut patoloji varlığı belirlendi..Ayrıca 2014-2024 arası acil servise başvuran hasta sayıları ile BT, MRG, USG ve CR çekim sayılarındaki değişim yıllık bazda incelendi.- -Bulgular:-Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş medyanı 44 (IQR: 27-64) olup %52,2'si erkekti.. Hastaların %32,2'sine BT, %6,8'ine USG ve %5,7'sine MRG uygulandı. Görüntüleme yapılan hastaların %18,5'inde (n=6.238) acil patoloji saptandı ve %15,0'i (n=5.069) hastaneye yatırıldı. Tetkik bazında genel patoloji saptanma oranı BT'de %33,5, MRG'de %25,0 ve USG'de %32,9 olarak bulundu. BT alt türleri arasında en yüksek patoloji oranı ekstremite BT'de (%65,5), en düşük oran ise spinal BT'de (%9,9) saptanırken; en sık istenen tetkik olan beyin BT'de bu oran %16,6 ile görece düşüktü..Patolojik görüntüleme sonucu her üç yöntemde de hastaneye yatış olasılığını belirgin şekilde artırdı (BT'de normal sonuçta %10,7'ye karşı patolojik sonuçta %47,6; MRG'de %19,4'e karşı %51,3; USG'de %20,9'a karşı %36,0; p<0,001). BT ve MRG kullanım oranları yaşla birlikte anlamlı olarak arttı (p<0,001); BT kullanımı erkeklerde, USG kullanımı ise kadınlarda anlamlı olarak daha yüksek bulunurken (p<0,001), MRG kullanımında cinsiyetler arasında anlamlı fark saptanmadı (p=0,266).. 2014-2024 arasında acil servis başvuru sayısı %69,2 oranında artış gösterdi (58.663'ten 99.280'e). .BT kullanım oranı 2019'da on yılın en düşük düzeyine (%7,9) gerilemesinin ardından pandemi döneminde belirgin şekilde artarak 2021'de %17,6'ya ulaştı ve 2024'te (%10,9) hâlâ pandemi öncesi düzeyin üzerinde seyretti; USG kullanım oranı ise aynı dönemde sürekli azalarak 2024'te en düşük düzeyine (%2,3) geriledi.- -Sonuç: -Acil serviste sık kullanılan BT, MRG ve USG'nin patoloji saptama oranları modalite ve alt türe göre belirgin farklılık göstermekte olup patolojik sonuç, her üç yöntemde de hastaneye yatış olasılığını anlamlı ölçüde artırmaktadır. -Özellikle beyin BT gibi görüntüleme miktarı fazla olan düşük patoloji oranına sahip tetkiklerde klinik karar kurallarının daha sık kullanılması önem taşımaktadır. -Son on yıllık dönemde BT kullanımındaki artış eğiliminin pandemi sonrasında da sürdüğü, USG kullanımının ise aksine azaldığı görülmüştür. Bu bulgular, acil serviste görüntüleme kaynaklarının daha uygun ve etkin kullanımına yönelik stratejilerin geliştirilmesine, ayrıca bu alandaki çok merkezli ve ileriye dönük çalışmalara katkı sağlayabilir.- -
Özet (Çeviri)
EVALUATION OF IMAGING UTILIZATION TRENDS AND ACUTE PATHOLOGY DETECTION RATES IN A TERTIARY CARE EMERGENCY DEPARTMENT- .Objective: This study aimed to evaluate the pathology detection rates of computed tomography (CT), magnetic resonance imaging (MRI), and ultrasonography (US) performed in patients presenting to the emergency department of a tertiary care hospital, along with post-imaging hospital admission rates; and additionally to examine changes in emergency department presentation numbers and imaging utilization trends between 2014 and 2024.. -Methods: This single-center, retrospective, observational study was conducted in the Department of Emergency Medicine, Karadeniz Technical University Faculty of Medicine, Farabi Hospital. A total of 33,725 patients aged over 18 years who presented to the emergency department between January 1 and December 31, 2024 and underwent CT, MRI, US, or conventional radiography (CR) were included. Imaging reports were reviewed to determine the presence of acute pathology. In addition, annual changes in the number of emergency department presentations and in the number of CT, MRI, US, and CR examinations performed between 2014 and 2024 were analyzed.. .Results: The median age of the included patients was 44 years (IQR: 27-64), and 52.2% were male. CT was performed in 32.2%, US in 6.8%, and MRI in 5.7% of patients. Acute pathology was detected in 18.5% (n=6,238) of imaged patients, and 15.0% (n=5,069) were admitted to hospital. The overall pathology detection rate by modality was 33.5% for CT, 25.0% for MRI, and 32.9% for US. Among CT subtypes, the highest pathology rate was observed in extremity CT (65.5%) and the lowest in spinal CT (9.9%), whereas brain CT, the most frequently requested examination, had a relatively low rate of 16.6%. A pathological imaging result markedly increased the likelihood of hospital admission across all three modalities (CT: 47.6% for pathological versus 10.7% for normal results; MRI: 51.3% versus 19.4%; US: 36.0% versus 20.9%; p<0.001). CT and MRI utilization rates increased significantly with age (p<0.001). CT utilization was significantly higher in males and US utilization significantly higher in females (p<0.001), whereas no significant sex difference was found for MRI utilization (p=0.266). Between 2014 and 2024, the number of emergency department presentations increased by 69.2% (from 58,663 to 99,280). After declining to its lowest level of the decade in 2019 (7.9%), the CT utilization rate rose markedly during the pandemic period, reaching 17.6% in 2021, and remained above pre-pandemic levels in 2024 (10.9%); in contrast, the US utilization rate declined steadily over the same period, falling to its lowest level in 2024 (2.3%).. .Conclusion: The pathology detection rates of CT, MRI, and US, modalities frequently used in the emergency department, differ substantially according to modality and subtype, and a pathological result significantly increases the likelihood of hospital admission for all three. More frequent application of clinical decision rules is particularly important for high-volume, low-yield examinations such as brain CT. Over the past decade, the upward trend in CT utilization has persisted beyond the pandemic, whereas US utilization has conversely declined. These findings may contribute to the development of strategies for the more appropriate and efficient use of imaging resources in the emergency department, as well as to future multicenter and prospective studies in this field.. .
Benzer Tezler
- Acil polikliniğine başvuran üriner sistem taş hastalıkları ve ayırıcı tanısı
Stone disease in the Urinary Tract and its Discriminatory Diagnosis in regard to Patients Applying to the Emergency Policlinic
MUSTAFA ÇALIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
İlk ve Acil YardımSağlık BakanlığıAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNER ODABAŞ
- Akut böbrek yetmezliğinde acil hekimi tarafından yapılan renal ultrasonografinin değeri
Başlık çevirisi yok
ÖZGÜR ÖNDER KARADENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
İlk ve Acil YardımAkdeniz ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILDIRAY ÇETE
- 6 şubat 2023 Kahramanmaraş depremi sonrası yetişkin acil servise başvuran hastaların analizi
Analysis of adult emergency department patients after the february 6, 2023 Kahramanmaraş earthquake
BURCU TÖR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Acil TıpÇukurova ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEZİHAT RANA DİŞEL
- Acil servise zemin düşmesi nedenli başvuran geriatrik hastaların sonlanımı
Outcome of geriatric patients admitted to the emergency department due to ground level fall
ÇAĞRI BEYATLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Acil TıpDokuz Eylül ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDAT YANTURALI
- Acil servise nöbet ile başvuran hastaların değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ROZA YAVUZ ALIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN UYSALOL