Psoriasis hastalarında dokuya yerleşik hafıza hücrelerinin lezyon yerleşim alanları, kan sitokin düzeyleri, klinik parametreler ile ilişkisinin araştırılması
An investigation of the relationship between the distribution of tissue-resident memory cells in lesions, blood cytokine levels, and clinical parameters in psoriasis patients
- Tez No: 1021475
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZGE SEVİL KARSTARLI BAKAY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Dermatology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Psoriasis, IL-23/IL-17 aksının merkezde yer aldığı kronik, sistemik inflamatuar bir dermatozdur. Güncel hedefe yönelik biyolojik tedavilerle yüksek klinik başarı sağlansa da plakların klirens hızı ve nüks eğilimi anatomik bölgelere göre fokal heterojenlik göstermektedir. Özellikle saçlı deri ve alt ekstremite lezyonları, gövdeye kıyasla standart protokollere dirençli alanlar olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, sistemik tedavilere farklı yanıtlar veren saçlı deri, alt bacak ve gövde lezyonlarındaki klinik direnç fokal immünopatolojik mekanizmalar bağlamında araştırılmıştır. Bu doğrultuda, söz konusu bölgelerdeki doku sitokin düzeyleri, mRNA transkripsiyon seviyeleri ve dokuya yerleşik hafıza T (TRM) hücre yoğunlukları ile serum sitokin düzeylerinin birbiriyle ilişkisi incelenerek bölgesel direncin moleküler temellerinin aydınlatılması amaçlanmıştır Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Polikliniği'ne başvuran, dahil edilme kriterlerini karşılayan 40 psoriasis vulgaris hastası ile yaş ve cinsiyet açısından benzer 30 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hastaların saçlı deri, gövde ve bacak lezyonlarından punch biyopsi ile doku örnekleri ve eş zamanlı venöz kan serumları toplandı. Serum ve doku homojenatlarındaki sitokin (IL-17A, IL-17F, IL-23, IL-6, IL-15, TGF-β) protein düzeyleri ELISA yöntemiyle; lezyonel dokulardaki IL-17A, IL-17F ve IL-23 transkript seviyeleri ise Real-Time PCR (RT-PCR) ile belirlendi. Dokulardaki TRM hücre infiltrasyonu, tam otomatik cihazda CD4, CD8 ve CD103 immünohistokimyasal (İHK) boyamaları yapılarak dijital patoloji analizi (QuPath v0.6.0) vasıtasıyla kantitatif (hücre/mm²) olarak haritalandırıldı. Bulgular: Psoriasis hastalarında tüm serum sitokin düzeyleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0,05). Bölgesel doku analizlerinde, sitokin protein düzeyleri fokal lezyonlarda homojen bir bazal aktivasyon gösterdiği; ancak üst basamak düzenleyici olan IL-23 protein seviyesinin gövde lezyonlarında, bacak lezyonlarına kıyasla daha yüksek olduğu belirlendi (p=0,030). Saçlı deri lezyonlarındaki IL-23, IL-17A, IL-17F ve TGF-β düzeyleri de gövdeye göre düşük seviyede seyretti (p<0,05). Üç bölgeden alınan doku örneklerinde mRNA ekspresyon düzeyleri arasında fark bulunamadı. İHK incelemelerde, lezyon epidermisinde en yüksek CD4+ hücre yoğunluğu saçlı deride saptandı (p=0,024). Dermal katmanda ise CD103+ ve CD8+ hücre ekspresyonları bölgeler arasında anlamlı fokal varyasyonlar gösterdi; tedaviye en dirençli fokal alanlardan olan saçlı deri lezyon dermisindeki CD103+ TRM hücre yoğunluğu, bacak lezyonlarına göre yüksek bulundu (p=0,041). Sonuç: Bu çalışmanın bulguları, psoriasiste tedaviye dirençli anatomik bölgeler arasında immün heterojenitenin varlığını göstermekte ve bunun tedavi yanıtındaki değişkenliği etkileyebileceğini işaret etmektedir. Elde edilen verilerin, bölgesel immün yanıtın daha iyi anlaşılmasına ve anatomik bölgeye özgü tedavi yaklaşımlarını değerlendirecek gelecekteki bilimsel çalışmalara katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Psoriasis is a chronic, systemic inflammatory dermatosis centered on the IL-23/IL-17 axis. Although current targeted biologic therapies achieve high clinical response rates, the clearance rate and recurrence tendency of psoriatic plaques exhibit focal heterogeneity according to anatomical site. In particular, scalp and lower extremity lesions are recognized as areas that are relatively resistant to standard systemic therapies compared with trunk lesions. In this study, treatment resistance in scalp, lower leg, and trunk lesions, which exhibit different responses to systemic therapies, was investigated in the context of focal immunopathological mechanisms. Accordingly, this study aimed to elucidate the molecular basis of regional treatment resistance by examining the relationships among tissue cytokine levels, mRNA expression levels, tissue-resident memory T (TRM) cell densities, and serum cytokine levels across these anatomical regions. Materials and Methods: The study included 40 patients with psoriasis vulgaris who attended the Dermatology and Venereology Outpatient Clinic of Pamukkale University Faculty of Medicine and met the inclusion criteria, along with 30 age- and sex-matched healthy volunteers. Punch biopsy specimens and paired venous blood samples were obtained from the scalp, trunk, and leg lesions of the patients. Cytokine protein levels (IL-17A, IL-17F, IL-23, IL-6, IL-15, and TGF-β) in serum and tissue homogenates were determined using enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA), while IL-17A, IL-17F, and IL-23 mRNA expression levels in lesional tissues were analyzed by real-time polymerase chain reaction (RT-PCR). Tissue-resident memory T-cell infiltration was quantified (cells/mm²) using digital pathology analysis (QuPath v0.6.0) following CD4, CD8, and CD103 immunohistochemical (IHC) staining performed on an automated immunostaining platform. Results: All serum cytokine levels were significantly higher in patients with psoriasis than in healthy controls (p<0.05). Regional tissue analyses demonstrated a relatively homogeneous pattern of cytokine protein expression across focal lesions; however, the level of the key upstream cytokine IL-23 was significantly higher in trunk lesions than in leg lesions (p=0.030). Furthermore, IL-23, IL-17A, IL-17F, and TGF-β protein levels were significantly lower in scalp lesions than in trunk lesions (p<0.05). No significant differences were observed in mRNA expression levels among tissue samples obtained from the three anatomical regions. Immunohistochemical analyses revealed that the highest epidermal CD4⁺ cell density was detected in scalp lesions (p=0.024). In the dermis, CD103⁺ and CD8⁺ cell expression showed significant focal variation among anatomical regions. Among the anatomically treatment-resistant sites, dermal CD103⁺ TRM cell density was significantly higher in scalp lesions than in leg lesions (p=0.041). Conclusion: The findings of this study demonstrate the presence of immune heterogeneity among anatomically treatment-resistant sites in psoriasis and suggest that this heterogeneity may contribute to differences in treatment response. These findings are expected to improve the understanding of regional immune responses and provide a scientific basis for future studies evaluating anatomical site-specific therapeutic approaches.
Benzer Tezler
- Psoriasis hastalarında metotreksat tedavisinin periferik kandaki T lenfositler üzerine etkisi
The effect of methotrexate treatment on T lymphocytes in peripheral blood in psoriasis patients
OSMANEGE ATLİYA
- Rozasea hastalarında serum chemerin düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum chemerin levels in patients with Rosacea
RAMAZAN BURAK SİVRİ
- Hidradenitis süpürativa hastalarında serum ve doku düzeyinde TL1A,IL-17,IL-22,IL-13,IL-4,IL-11,IL-34,IL-9,TGF-beta seviyelerinin araştırılması
Investigation of TL1A,IL-17,IL-22,IL-13,IL-4,IL-11,IL-34,IL-9,TGF-beta levels at serum and tissue in hidradenitis suppurativa patients
SEVDA EDİS ÇINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Pamukkale ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Psoriasis hastalarının lezyonlu ve lezyonsuz derisindeki doku hafıza T hücrelerinin sağlıklı gönüllülerle kıyaslanarak hastalık patogenezindeki rolünün belirlenmesi
Determination of the role of tissue resident memory T cells in the pathogenesis of psoriasis by comparing lesional and non-lesional skin of psoriasis patients with healthy volunteers
AYŞENUR DURDU DANIŞMAZ
- PSORİASİSLİ HASTALARDA SERUM ''LYMPHOCYTE- ACTİVATİON GENE 3'' (LAG-3), ''FİBRİNOGEN LİKE PROTEİN 1'' (FGL-1), ''GALECTİN-3''(Gal-3) DÜZEYLERİ: PATOGENEZDEKİ ROLLERİ, HASTALIK ŞİDDETİ VE METABOLİK SENDROMLA İLİŞKİLERİ
PSORİASİSLİ HASTALARDA SERUM ''LYMPHOCYTE- ACTİVATİON GENE 3'' (LAG-3), ''FİBRİNOGEN LİKE PROTEİN 1'' (FGL-1), ''GALECTİN-3''(Gal-3) DÜZEYLERİ: PATOGENEZDEKİ ROLLERİ, HASTALIK ŞİDDETİ VE METABOLİK SENDROMLA İLİŞKİLERİ
HANİFE KARATAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Sağlık Bilimleri ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...