Besin tüketim kaydı alımında mobil uygulamaların değerlendirilmesi ve yapay zeka destekli diyet mobil uygulama tasarımı: Diyetcell
Evaluation of mobile applications in food consumption record collection and design of an artificial intelligence-supported mobile diet application: Diyetcell
- Tez No: 1021530
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMED FEVZİ ESEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Besin Tüketim Kaydı, Dijital Sağlık, Kullanılabilirlik, Mobil Sağlık Uygulaması, Sohbet Robotu, Yapay Zekâ, Artificial Intelligence, Chatbot, Dietary Intake Tracking, Digital Health, Mobile Health Application, Usability
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Bilişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, bireylerin besin tüketimlerini dijital ortamda izleyebilecekleri, diyetisyen rehberliği ve yapay zekâ desteğiyle kişiselleştirilmiş beslenme önerileri sunan Diyetcell adlı mobil sağlık uygulamasının kavramsal tasarımını ortaya koymaktır. Bu kapsamda mevcut mobil diyet uygulamaları değerlendirilmiş, eksiklikleri belirlenmiş ve bu gereksinimlere yanıt verebilecek bütüncül bir sistem önerilmiştir. Ayrıca mevcut prototipe ait kullanılabilirlik verileri ikincil analiz yöntemiyle incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, Diyetcell uygulamasının 2020 yılında geliştirilen prototipine ait kullanılabilirlik verileri bir üniversitenin kurum içi test raporundan elde edilmiştir. Prototip, Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) 9241-11 standardında tanımlanan etkililik, verimlilik ve memnuniyet boyutları kapsamında görev tamamlama süreleri, kullanıcı geri bildirimleri ve Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği (SUS) puanları kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu verilerin ikincil analizi yapılarak yorumlanmıştır. Ayrıca, 2026 sürümü için OpenAI'nin Beşinci Nesil Üretken Dil Modeli (GPT-5.5) temel alınarak, yapılandırılmış istem mühendisliği yaklaşımıyla yapay zekâ destekli bir sohbet robotu entegrasyon modeli kavramsal olarak geliştirilmiştir. Bulgular: Analiz sonuçlarına göre Diyetcell prototipinin SUS puanı 90 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuç, uygulamanın yüksek düzeyde kullanılabilir olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte kullanıcıların bir kısmının teknik yönlendirmeye ihtiyaç duyduğu belirlenmiştir. Bu durum, yapay zekâ destekli sohbet robotu entegrasyonunun kullanıcı deneyimini geliştirebileceğini düşündürmektedir. Sonuç: Diyetcell prototipi yüksek kullanılabilirlik göstermiş, ancak kullanıcıların teknik desteğe ihtiyaç duyduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda önerilen yapay zekâ destekli sohbet robotu entegrasyonu, kullanıcı deneyimini iyileştirme ve bireyselleştirilmiş beslenme planlarını destekleme potansiyeline sahiptir. Diyetcell modeli, bireysel gereksinimlere uyarlanabilen yapısı ve uzman desteğiyle entegrasyonu sayesinde dijital beslenme danışmanlığı alanında yenilikçi bir yaklaşım sunmaktadır. Bununla birlikte sistemin gerçek kullanım koşullarındaki etkinliğinin ve kullanıcı çıktıları üzerindeki etkilerinin ileri çalışmalarla değerlendirilmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to present the conceptual design of Diyetcell, a mobile health application that enables individuals to digitally monitor their dietary intake and receive personalized nutrition recommendations through dietitian guidance and artificial intelligence support. Existing mobile diet applications were evaluated to identify their limitations, and an integrated system designed to address these needs was proposed. In addition, usability data from the existing prototype were examined through secondary analysis. Materials and Methods: In this study, usability data from the Diyetcell prototype developed in 2020 were obtained from an internal testing report of a university. The prototype was evaluated using task completion times, user feedback, and System Usability Scale (SUS) scores within the dimensions of effectiveness, efficiency, and satisfaction defined by the International Organization for Standardization (ISO) 9241-11 standard. These data were interpreted through secondary analysis. Furthermore, for the 2026 version, a conceptual model for the integration of an artificial intelligence-supported chatbot was developed based on OpenAI's Fifth-Generation Generative Language Model (GPT-5.5) using a structured prompt engineering approach. Results: According to the analysis, the SUS score of the Diyetcell prototype was calculated as 90, indicating a high level of usability. However, some users were found to require technical guidance. This finding suggests that the integration of an artificial intelligence-supported chatbot may improve the user experience. Conclusion: The Diyetcell prototype demonstrated high usability; however, users were found to require technical support. In this context, the proposed artificial intelligence-supported chatbot integration has the potential to enhance user experience and support personalized nutrition plans. Through its adaptable structure and integration of professional guidance, the Diyetcell model offers an innovative approach to digital nutrition counseling. Nevertheless, its effectiveness under real-world conditions and its impact on user outcomes should be evaluated in future studies.
Benzer Tezler
- Flavonoidlere özgü besin tüketim sıklığı anketi'nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish Validation of Flavonoids Specific Food Frequency Questionnaire: A Validity and Reliability
ŞAHİKA NUR BİDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LALE SARİYE AKAN
- Yetişkin bireylerde mevsimsel farklılıkların besin tüketimi, vücut bileşimi ve enerji harcaması üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of seasonal variations on dietary intake, body composition and energy expenditure in adults
NİLÜFER ACAR TEK
Doktora
Türkçe
2008
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN PEKCAN
- Menstrual döngü sürecinde dinlenme metabolik hızı, vücut bileşimi ve besin alımındaki bireysel farklılıkların saptanması.
Evaluation of intra-individual variations in resting metabolic rate, body composition and food intake during the menstrual cycle.
İNCİ TÜRKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN PEKCAN
- Üniversite öğrencilerinin beden algısı ile yeme davranışları ve besin tüketimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between body perception, eating behaviors and food consumption of university students
BENSU ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİTNAT ŞULE ŞAKAR
- Üniversite öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları, besin neofobisi ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
An assessment of the association between nutritional habits, food neophobia, and quality of life in university students
BENGİSU KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikLokman Hekim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYHAN DAĞ