Sektörel kalkınma modeli olarak savunma sanayi ekosisteminin incelenmesi ve diğer sektörlere uyarlanabilirliği
An examination of the defense industry ecosystem as a sectoral development model and an evaluation of its adaptability to other technology sectors
- Tez No: 1021595
- Danışmanlar: PROF. DR. SELÇUK KARAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Yönetim Bilişim Sistemleri, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türkiye savunma sanayi ekosistemini ve gelişimindeki temel dinamikleri inceleyerek teknoloji odaklı bir sektörel kalkınma modeli ortaya koymak ve bu modelin diğer sektörlere uygulanabilirliğini değerlendirmektir. Araştırmada nitel durum çalışması deseni benimsenmiştir. Veriler, sistematik literatür taraması ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında Türkiye savunma sanayi ekosistemi incelenmiş, ikinci aşamasında ise elde edilen bulgular doğrultusunda ortaya konulan modelin farklı teknoloji odaklı sektörlere uygulanabilirliği sektör temsilcilerinin değerlendirmeleriyle analiz edilmiştir. Bu kapsamda amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen toplam 27 katılımcıdan elde edilen veriler içerik ve tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, Türkiye savunma sanayisinin gelişiminin üç temel aşamada gerçekleştiğini göstermektedir. Buna göre gelişim, millileşme arzusu, özgüven, güçlü siyasi irade ve uzun vadeli vizyon ile başlamaktadır. Süreç, kurumsal yapılanma ile üretim ve tedarik zinciri mekanizmaları sayesinde sistematik bir yapıya kavuşmakta; Ar-Ge ve inovasyon, nitelikli insan kaynağı, finansman ve teşvik mekanizmaları ile toplumsal mobilizasyon sayesinde sürdürülebilir hâle gelmektedir. Bu mekanizmaların birbiriyle etkileşimi temel alınarak teknoloji odaklı bir sektörel kalkınma modeli ortaya konulmuştur. Modelin diğer sektörlere aktarılabilirliği; enerji, sağlık ve biyoteknoloji, ulaştırma ve mobilite, tarım ile bilişim ve haberleşme sektörleri kapsamında değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda, modeli oluşturan temel mekanizmaların söz konusu sektörlere hangi ölçüde uyarlanabileceği analiz edilmiştir. Bulgular, özellikle ekosistem ve kurumsal yapılanma, üretim ve tedarik zinciri, Ar-Ge ve inovasyon, insan kaynağı ile finansman ve teşvik mekanizmalarının farklı düzeylerde uygulanabilir olduğunu göstermektedir. Çalışma, Türkiye savunma sanayisinin gelişimini açıklayan temel mekanizmaları sistematik ve bütüncül bir çerçevede ortaya koyarak teknoloji odaklı sektörel kalkınma literatürüne özgün bir kavramsal model önermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the Turkish defense industry ecosystem and the key dynamics underlying its development, to identify a technology-oriented sectoral development model, and to assess the applicability of this model to other sectors. A qualitative case study design was adopted. Data were collected through a systematic literature review and semi-structured interviews. In the first phase of the study, the Turkish defense industry ecosystem was examined. In the second phase, the applicability of the proposed model to different technology-oriented sectors was evaluated based on the assessments of sector representatives. Data obtained from a total of 27 participants selected through purposive sampling were analyzed using content analysis and thematic analysis. The findings indicate that the development of the Turkish defense industry has progressed through three interrelated stages. The process begins with the aspiration for nationalization, self-confidence, strong political commitment, and a long-term strategic vision. It then becomes institutionalized through institutional structures and production and supply chain mechanisms, and is sustained by research and development (R&D), innovation, a qualified human workforce, financing and incentive mechanisms, and societal mobilization. Based on the interaction of these mechanisms, a technology-oriented sectoral development model was identified. The transferability of the model was evaluated in the energy, health and biotechnology, transportation and mobility, agriculture, and information and communication technologies sectors. Accordingly, the extent to which the model's core mechanisms could be adapted to these sectors was analyzed. The findings demonstrate that ecosystem and institutional structures, production and supply chain mechanisms, R&D and innovation, human capital, and financing and incentive mechanisms are applicable to these sectors at varying levels. By systematically and comprehensively explaining the key mechanisms underlying the development of the Turkish defense industry, this study proposes an original conceptual model that contributes to the literature on technology-oriented sectoral development.
Benzer Tezler
- Girişimci devlet modeli: Türk Savunma Sanayi örneği
Entrepreneurial state model: The example of the Turkish Defence Industry
ALİ TOGAY ELİŞ
- Savunma sanayiinde rekabet gücünün Porter'in Elmas Teorisi ışığında incelenmesi: Türk savunma sektörü incelemesi
Studying the competitiveness in the defense industry in light of Porter's Diamond Theory: Turkish defense sector review
ZEKERİYA ALAGÖZ
Doktora
Türkçe
2026
Savunma ve Savunma TeknolojileriAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiYönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL AKAY ÜNVAN
- Global marka değeri yaratmanın pazarlama iletişimi stratejilerindeki yeri: Godiva Çikolata örneği
The place of global brand value creation in marketing communication strategy: The example of Godiva Chocolate
ELİF YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeGalatasaray Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU BAŞKAN KARSAK
- Balancing investor rights and the protection of environment in international investment disputes
Uluslararası yatırım uyuşmazlıklarında yatırımcı hakları ile çevrenin korunması dengesi
ÜRÜN TEKİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
HukukGalatasaray ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TOLGA AYOĞLU
- Bir sürdürülebilir kalkınma modeli olarak endüstriyel simbiyoz ve KOBİ'lerde endüstriyel simbiyoz uygulamaları üzerine öneriler
Industrial symbiosis as a sustainable development model and industrial symbiosis applications in SMEs
GÜLDEN USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiÇalışma İktisadı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERTUĞRUL RECEP ERBAY