Geri Dön

Köpeklerde Demodex spp. etkenlerinin tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar ile bazı esansiyel yağların in vitro koşullarında etkinliğinin araştırılması ve karşılaştırılması

Determination and comparison of efficiency of some topical drugs and essential oils against Demodex spp. agents in vitro conditions in dogs

PDF İndir

  1. Tez No: 1021732
  2. Yazar: SENA ERKINAY
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HANDAN ÇETİNKAYA
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Parazitoloji, Veteriner Hekimliği, Parasitology, Veterinary Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Parazitolojisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Veteriner Parazitoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada Melaleuca alternifolia, Origanum majorana, Salvia officinalis ve Thymus vulgaris ile bu dört yağın eşit oranda hazırlanmış miks yağ karışımının (miks yağ), köpeklerden deri kazıntısı yöntemiyle elde edilen Demodex canis etkenleri üzerindeki in vitro akarisidal etkinliklerinin değerlendirilmesi ve bu sonuçların amitraz ile flumetrin içeren topikal ilaçlarla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada kullanılan esansiyel yağların kimyasal bileşenleri GC-MS ve GC-FID analizleri ile belirlenmiştir. Esansiyel yağlar ile miks yağ kombinasyonu, zeytinyağı ile seyreltilerek %100, %75, %50, %25, %5 ve %1 konsantrasyon grupları hazırlanmıştır. Ayrıca amitraz (%12,5) ve flumetrin (%1) içeren topikal ilaçlar ve zeytinyağı da ayrı deney grupları olarak değerlendirilmiştir. Doz-yanıt eğrisinde doğrusal olmayan bir mortalite yanıtının gözlemlenmesi nedeniyle LC50 değerinin daha hassas belirlenebilmesi amacıyla bazı gruplarda ek ara konsantrasyonlar analiz edilerek çalışmaya dahil edilmiştir. Bu kapsamda, Melaleuca alternifolia için %40, %35, %30, %20, %15, %3, %2,5, %2, %1,5; Origanum majorana için %15, %0,75, %0,50, %0,25, %0,1, %0,05; Salvia officinalis için %70, %65, %60, %55, %40, %30; Thymus vulgaris için %0,6, %0,5, %0,4, %0,3, %0,1, %0,05, %0,01 ve miks yağ için ise %4, %3, %2, %0,6, %0,5, %0,25, %0,05 konsantrasyonları analize dahil edilmiştir.Her deney grubu, her birinde 10 erişkin Demodex canis bulunan beş tekrardan oluşmuş olup, grup başına toplam 50 akar değerlendirilmiştir. Demodex canis etkenlerinin yaşam süresi, esansiyel yağlarla ve ilaçlarla temas sonrasında tüm hareketlerinin tamamen durduğu ana kadar geçen süre olarak belirlenmiştir. Canlılık durumları ilk 30 dakika sürekli, 30–60. dakikalar arası 5 dakikada bir, 1–3 saat arası 15 dakikada bir, 3–9 saat arası 30 dakikada bir, 9 saatten sonra ise 12., 18., 24. ve 36. saatlerde mikroskobik olarak incelenmiştir. Elde edilen verilere dayanarak, esansiyel yağların farklı konsantrasyonlardaki ölüm süreleri hem kendi aralarında hem de topikal ilaçlarla karşılaştırılmış ve amitraz ve flumetrine göre etki büyüklükleri değerlendirilmiştir. Doz-yanıt ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla ek konsantrasyon gruplarının 30., 60. ve 150. dakikalardaki mortalite oranları hesaplanmıştır. Ardından doğrusal olmayan regresyon analizi ile LC50 değerleri belirlenmiş ve doz-yanıt eğrileri oluşturulmuştur. Çalışmada konsantrasyon arttıkça öldürme sürelerinin kısaldığı, düşük konsantrasyonlarda ise öldürme sürelerinin uzadığı saptanmıştır. Tüm konsantrasyonlar değerlendirildiğinde gruplar arasında öldürme süreleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunduğu görülmüştür (p < 0,05). Thymus vulgaris, düşük LC50 değerleri, kısa öldürme süreleri ve belirlenen tüm zaman noktalarında %100 mortalite ile en güçlü akarisidal etkiyi göstermiştir. Bu grubu, Origanum majorana, miks yağ ve Melaleuca alternifolia grupları etki büyüklüğü yüksekten düşüğe doğru sırasıyla izlemektedir. Buna karşın Salvia officinalis grubunda daha uzun öldürme süreleri ve daha yüksek LC50 değerleri elde edilmiştir. Esansiyel yağlar ile topikal ilaç grupları karşılaştırıldığında, Thymus vulgaris, Origanum majorana ve miks yağın tüm konsantrasyonlarda amitraz ve flumetrine kıyasla daha kısa öldürme sürelerine sahip olduğu görülmüştür. Buna karşın, Melaleuca alternifolia'nın %1 konsantrasyonu ile Salvia officinalis'in %25, %5 ve %1 konsantrasyonlarında amitraz ve flumetrine kıyasla daha uzun öldürme süreleri saptanmıştır. GC-MS analizlerinde Thymus vulgaris yağında yüksek oranda timol bulunduğu, ayrıca incelenen tüm esansiyel yağlarda α-pinen, α-terpinen, limonen ve γ-terpinen bileşenlerinin ortak olarak bulunduğu belirlenmiştir. Miks yağ grubunda elde edilen düşük LC50 değerleri ve kısa öldürme sürelerinin, bileşenler arasındaki olası sinerjik etkileşimlerle ilişkili olabileceği değerlendirilmiştir. Bu çalışma ile Türkiye'de Demodex canis üzerine esansiyel yağların etkinlikleri ilk kez ortaya konmuş ve bu konuda dünya genelinde mevcut sınırlı literatüre katkı sağlanmıştır. Sonuç olarak, esansiyel yağların demodikozis tedavisinde alternatif veya destekleyici ajanlar olarak değerlendirilebileceği görülmektedir. Ancak klinik kullanımlarının uygunluğu için güvenlilik, toksisite ve uzun dönem etkinliklerinin in vivo çalışmalar ile de desteklenmesi gerekmektedir.

Özet (Çeviri)

This study aimed to evaluate the in vitro acaricidal activities of Melaleuca alternifolia, Origanum majorana, Salvia officinalis, and Thymus vulgaris essential oils, as well as an equal-ratio mixture of these four oils (mixed oil), against Demodex canis mites obtained from dogs by skin scraping, and to compare the obtained results with topical drugs containing amitraz and flumethrin. The chemical components of the essential oils used in the study were determined by GC-MS and GC-FID analyses. Essential oils and the mixed oil proportions were diluted with olive oil, and concentration groups of 100%, 75%, 50%, 25%, 5%, and 1% were prepared. In addition, topical drugs containing amitraz (12,5%) and flumethrin (1%), as well as olive oil, were also evaluated as separate experimental groups. Due to the observation of nonlinear mortality response in the dose-response curve, additional intermediate concentrations in some groups were analyzed and included in the study in order to determine LC50 values more precisely. In this context, concentrations of 40%, 35%, 30%, 20%, 15%, 3%, 2.5%, 2%, 1.5% for Melaleuca alternifolia; 15%, 0.75%, 0.50%, 0.25%, 0.1%, 0.05% for Origanum majorana; 70%, 65%, 60%, 55%, 40%, 30% for Salvia officinalis; 0.6%, 0.5%, 0.4%, 0.3%, 0.1%, 0.05%, 0.01% for Thymus vulgaris and 4%, 3%, 2%, 0.6%, 0.5%, 0.25%, 0.05% for the mixed oil were included in the analysis.Each experimental group comprised five replicates, each containing 10 adult Demodex canis, resulting in a total of 50 mites per a group. The survival time of Demodex canis was determined as the time from contact with essential oils and drugs until no movement was observed. Viability status was microscopically examined continuously during the first 30 minutes, every 5 minutes between 30–60 minutes, every 15 minutes between 1–3 hours, every 30 minutes between 3–9 hours, and at the 12th, 18th, 24th, and 36th hours. Based on the obtained data, mortality times of essential oils across different concentrations were compared both among themselves and with topical drugs, and effect sizes relative to amitraz and flumethrin were evaluated. Mortality rates of the additional concentration groups were calculated at the 30th, 60th, and 150th minutes for the evaluation of the dose–response relationship. LC50 values were determined by nonlinear regression analysis, and dose–response curves were constructed. In the study, killing times decreased with increasing concentrations, while prolonged killing times were observed at lower concentrations. When all concentrations were analysed, statistically significant differences in killing times were observed among the groups (p < 0.05). Thymus vulgaris showed the strongest acaricidal effect, with low LC50 values, short killing times, and a 100% mortality rate at all evaluated time points. This group was followed by Origanum majorana, the mixed oil group, and Melaleuca alternifolia, respectively, in descending order of effect size. In contrast, longer killing times and higher LC50 values were obtained in the Salvia officinalis group. When the essential oils and topical drug groups were compared, Thymus vulgaris, Origanum majorana, and the mixed oil were found to have shorter killing times than amitraz and flumethrin at all concentrations. In contrast, the 1% concentration of Melaleuca alternifolia and the 25%, 5%, and 1% concentrations of Salvia officinalis showed longer killing times compared to amitraz and flumethrin. GC-MS analyses revealed that Thymus vulgaris oil contained a high proportion of thymol, and α-pinene, α-terpinene, limonene, and γ-terpinene components were commonly found in all examined essential oils. The low LC50 values and short killing times obtained in the mixed oil group were considered to be associated with possible synergistic interactions among the components. With this study, the activities of essential oils against Demodex canis were demonstrated for the first time in Turkey and this study has contributing to the limited literature available worlwide on this topic. In conclusion, essential oils appear to be suitable for consideration as alternative or supportive agents in the treatment of demodicosis. However, for the suitability of their clinical use, their safety, toxicity, and long-term efficacy should also be supported by in vivo studies.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    862087

    Köpeklerde demodikozun tanısında fekal flotasyon yönteminin incelenmesi

    Examination of fecal flotation method in the diagnosis of demodicosis in digs

    İREM VAROL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Veteriner HekimliğiAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Veterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BÜLENT ULUTAŞ

  2. Tez No

    876564

    Köpeklerde bağırsak parazitlerinin yaygınlığı ve halk sağlığı açısından önemi

    Prevalence of intestinal parasites in dogs and its importance in terms of public health

    GİZEM GÖKNİL ÜNAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    ParazitolojiKırıkkale Üniversitesi

    Veterinerlik Parazitolojisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SAMİ GÖKPINAR

  3. Tez No

    898933

    Antalya ilinde köpeklerde gözlenen paraziter deri hastalıklarının çeşitliliği ve insidansı

    Diversity and incidence of parasitic skin diseases observed in dogs in Antalya province

    HASAN BALIK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Veteriner HekimliğiBurdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi

    Veterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KENAN SEZER

  4. Tez No

    957951

    İstanbul' da sahipsiz kedi ve köpeklerdeki ektoparazit enfestasyonlarının yaygınlığı

    Prevalence of ectoparasite infestations in stray cats and dogs in Istanbul

    İBRAHİM GÜLBAYRAK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Veteriner Hekimliğiİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Parazitoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYNUR GÜLANBER

  5. Tez No

    246200

    Kütahya Belediyesi hayvan barınağındaki köpeklerin dışkılarında belirlenen başlıca parazitler

    Parasites detected in dogs feces in the Kutahya Municipalty animal shelter

    MUHAMMET AYDIN KALELİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    ZoolojiDumlupınar Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAYRİ DAYIOĞLU

Geri Dön